Apnor saroyi
Апнор саройи (инглизча: Упнор Cастле) — Кентдаги Медуэй дарёсининг ғарбий қирғоғида жойлашган Елизавета И артиллерия қал’аси. У Апнор қишлоғида, бир вақтлар асосий ҳарбий денгиз обекти бўлган Чатем верфисидан дарё бўйлаб қисқа масофада жойлашган. Форт верфини ҳам, Медуэйда лангар қўйган Қироллик денгиз флоти кемаларини ҳам ҳимоя қилиш учун мўлжалланган эди. У қиролича Елизавета И буйруғи билан 1559-1567-йилларда Англиянинг Испания ва бошқа Европа давлатлари билан муносабатлари кескинлашганда қурилган. Қал’а куртина ва миноралар билан ҳимояланган икки қаватли бош бино ва дарёга чиқиб турган учбурчак артиллерия майдончасидан иборат. Қал’анинг гарнизони тахминан саксон кишидан иборат бўлиб, максимал қурол-яроғи йигирма дона турли калибрли қуролга етган[1].
Стратегик аҳамиятига қарамай, ХВИИ-асрда қал’а ва Темза ва Медейнинг мудофаа иншоотлари жиддий қаровсиз қолиб кетди. Голландия Республикаси 1667-йил июн ойида кутилмаган денгиз рейдини амалга оширди ва Голландия флоти мудофаани бузишга муваффақ бўлди[2]. Голландияликлар иккита ҳарбий кемани қўлга олишди ва Чатем дарёсида лангар қўйган бошқа кемаларга ўт қўйишди, бу Қироллик денгиз флоти учун энг улкан мағлубиятлардан бирини келтирди. Апнор қал’аси унда таъминот йўқлигига қарамасдан юқори Медуэйдаги бошқа кўплаб мудофаа иншоотларига қараганда яхшироқ эди. Бир неча кундан сўнг, фортдан ва яқин атрофдаги артиллерия истеҳкомларидан ўққа тутилиши голландларни верфнинг ўзини ёқиб юборишидан олдин уларни чекинишга мажбур қилди.
Рейд Медуэй мудофаасининг заиф томонларини аниқлади ва охир-оқибат қал’а артиллерия истеҳкоми ролини йўқотди[2]. Кейинги икки аср давомида дарёнинг қуйи қисмида кучлироқ қурол-яроғ ва истеҳкомлар билан янги фортлар, жумладан, казематли улкан фортлар қурилган: Гаррисон Пойнт, Ҳу ва Дарнет. Апнор қал’аси ҳарбий денгиз ўқ-дорилари омбори сифатида фойдаланила бошланди; бу ерда таъмирлаш ва заҳираларни тўлдириш учун Чатемга келган ҳарбий кемалар учун катта миқдорда порох, снарядлар ва тўплар сақланган[3]. У 1945-йилгача ҳарбий мақсадларда ишлатилган. Кейинчалик, қал’а омма учун очилди ва ҳозирда музей ҳисобланади[4]. У Энглиш Ҳеритаге фондига тегишли ва биринчи тоифадаги архитектура ёдгорлиги ҳисобланади.
Яна қаранг
Манбалар
Ҳаволалар
- Информация для посетителей (ингл.) на сайте Энглиш Ҳеритаге
- История Апнора (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-02-10 санасида архивланган)