Apostol saroyi
Апостол саройи (лотинча: Палатиум Апостолиcум; италянча: Палаззо Апостолиcо) папа (католик черкови раҳбари) нинг расмий қароргоҳи, Ватикан шаҳрида жойлашган. Папа саройи, Ватикан саройи номлари билан ҳам танилган.
Бинода Папа хонадонлари, католик черкови ва Муқаддас тахтнинг турли идоралари, хусусий ва жамоат ибодатхоналари, Ватикан музейлари ва Ватикан кутубхонаси, жумладан, Систина ибодатхонаси, Рафаэл хоналари ва Боргиа квартираси мавжуд. Замонавий сайёҳлар саройнинг бу сўнгги ва бошқа қисмларини кўриши мумкин, аммо Сала Региа ва Cаппелла Паолина каби бошқа қисмлар узоқ вақтдан бери сайёҳлар учун ёпиқ эди. Сcала Региа бир четидан кўриш ва Сала Региага кириш учун ишлатилиши мумкин[1].
Тарихи
В асрда Рим папаси Симмах эски Авлиё Пётр собори яқинида Латеран саройига муқобил қароргоҳ сифатида хизмат қилган папа саройини қурди[2].
Ватикан саройи парвариш қилинмаганлиги сабабли вайронага айланган ва Латеран саройи 1307—1361-йилларда иккита ҳалокатли ёнғинни бошдан кечирган, бу эса тузатиб бўлмайдиган зарарга олиб келган[3]. 1447-йилда Рим папаси Николай В Евгений ИИИ нинг қадимий мустаҳкамланган саройини вайрон қилиб, янги бино - ҳозирги Апостол саройини қурди[4].
ХВ асрда сарой префект ҳокимиятига ўтказилди. Апостол префектининг бу позицияси ХВ асрдан 1800-йилларгача, Папа давлати иқтисодий қийинчиликга дуч келгунча давом этди[5].
Тузилиши

Апостол саройи папалик хонадонининг префектураси томонидан бошқарилади. Сарой, аниқроғи, Сихтус В ҳовлиси атрофида жойлашган таниқли ташқи тузилмадаги мустақил бинолар қаторидир. У Авлиё Пётр Базиликасининг саройига уланган.
Систине ибодатхонаси
Сарой ибодатхоналарининг энг машҳури Сихтус ИВ шарафига номланган Систина ибодатхонасидир. У Уйғониш даври рассомлари, жумладан Микеланжело, Сандро Боттиcелли, Пиэтро Перугино, Пинтуриккио, Доменико Гҳирландаио ва бошқалар томонидан безатилган.
Рафаэл хоналари

Бу хоналар тўплами Рафаэл қўл остида ишлайдиган катта рассомлар жамоаси томонидан ўзининг фресклари билан машҳур. Улар дастлаб Папа Юлий ИИ учун квартиралар тўплами сифатида мўлжалланган эди. У 1508—1509-йилларда Урбинолик ўша пайтда нисбатан ёш рассом бўлган Рафаэлга ва унинг студиясига хоналарнинг мавжуд ички қисмини бутунлай қайта безашни топширди.
Боргиа квартиралари
Боргиа Апартменц — бу Папа Александр ВИ томонидан шахсий фойдаланиш учун мослаштирилган саройдаги хоналар тўплами. У италиялик рассом Пинтуриcчиога квартираларни фрескалар билан безатишни топширди.
1492—1494-йиллар оралиғида чизилган расмлар ва фрескалар мураккаб иконографик дастурга асосланиб, ўрта аср энсиклопедиялари мавзуларидан фойдаланган ҳолда, эсхатологик маънода ишланган[6].
Сарой хоналари Ватикан кутубхонаси ва Ватикан музейларининг бир қисми ҳисобланади. Хоналарнинг баъзилари ҳозир 1973-йилда Папа Пол ВИ томонидан очилган Ватикан замонавий диний санъат тўплами учун ишлатилади.
Галерея
-
Апостол саройи
-
Азиз Пётр майдонидан Апостол саройи
-
Гиан Лорензо Бернини томонидан Сcала Региа
-
Апостол саройининг режаси (1893—1901)
Манбалар
- ↑ „Ватиcан'с Апостолиc Палаcе Тоур“. Виатор.cом. 26-июл 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-октабр 2019-йил.
- ↑ „Ле Палаис ду Ватиcан“ (фр). Роме Дécоуверте. 26-апрел 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 14-август 2013-йил.
- ↑ Педро Тафур, Анданçас э виаже (ин Спаниш)
- ↑ Мüнтз, Эугèне. Лес арц à ла cоур дес Папес пендант ле ХВе эт ле ХВИэ сиècле (фр). Георг Олмс Верлаг, 1878. ИСБН 9783487413006. Қаралди: 14-август 2013-йил.
- ↑ Левиллаин 2002.
- ↑ Крéн. „Фресcоэс ин тҳе Боргиа Апартменц оф тҳе Палаззи Понтифиcи ин Ватиcан“. Wеб Галлерй оф Арт. Қаралди: 14-август 2013-йил.
Адабиётлар
- Левиллаин, Пҳилиппе (2002), Диcтионнаире ҳисториқуэ де ла папаутé, Тҳе Папаcй: Ан Энcйcлопедиа, ИИ-жилд (Иллустратед-нашр), Роутледге, ИСБН 0-415-92230-5, қаралди: 2009-йил 20-декабр
{{cитатион}}: Андозада ҳеч қандай қиймат берилмаган (бўш) номаълум параметр мавжуд:|сеператор=(ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим:|аccесс-дате=(ёрдам) - Мортон, Ҳ.В. (2002), А Травеллер ин Роме (Репринт-нашр), Да Cапо Пресс, ИСБН 0-306-81131-6, қаралди: 2009-йил 20-декабр
{{cитатион}}: Андозада ҳеч қандай қиймат берилмаган (бўш) номаълум параметр мавжуд:|сеператор=(ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим:|аccесс-дате=(ёрдам) - Тҳе Ватиcан: спирит анд арт оф Чристиан Роме. Неw Ёрк: Тҳе Метрополитан Мусеум оф Арт, 1982. ИСБН 0870993488.