Apostrof sahifasining manbasini koʻrish

{{Maʼnolari|Tutuq}}
<div style="float: left; margin-right: 12px; background: #cfe9d4; padding: 8px; border: solid 2px #33653c; font-size: 22pt;">ʼ</div>
'''ʼ''' – [[lotin alifbosi]]da yoziladigan tillarda ishlatiladigan belgi. Bu belgi baʼzi tillarda fonetik ayirishni ifodalaydi. [[Oʻzbek tili]]da bu belgi „tutuq belgisi“ deb ataladi va oʻzbek lotin alifbosining qoʻshimcha harfi hisoblanadi. Oʻzbek lotin yozuvida bu belgi kirill alifbosidagi ayirish belgisi („ъ“) oʻrnida ishlatiladi.

Oʻzbek lotin yozuvida tutuq belgisida ikki vazifa bor: (1) ''aʼlo, baʼzan, eʼlon, eʼtibor, eʼtiqod, feʼl, maʼyus, meʼmor, neʼmat, raʼy, taʼb, taʼzim, shuʼla'' kabi oʻzlashma soʻzlarda unlidan keyin kelib, shu unli tovushning choʻziqroq aytilishini ifodalaydi va (2) ''inʼom, masʼul, sanʼat, qatʼiy'' kabi oʻzlashma soʻzlarda unlidan oldin kelib, shu unli oldingi undosh tovushdan ajratib aytilishini ifodalaydi.

== Oʻzbek lotin yozuvida ishlatilishi ==

Oʻzbek tilida tutuq belgisini yozishda yoki yozuvni oʻzgartiruvchi apostrof ({{lang-en|modifier letter apostrophe}}) (ʼ) (U+02BC), yoki oʻng yakka tirnoq ({{lang-en|right single quotation mark}}) (’) (U+2019) qoʻllanadi. Qaysi belgi ishlatilishi kerakligi rasman belgilanmagan. Shunday boʻlsa-da, Unicode Consortium saytida oʻzbekcha tutuq belgisini yozish uchun yozuvni oʻzgartuvchi apostrof ishlatilishi kerak, deyilgan<ref>{{Veb manbasi|title=The Unicode Consortium website|url=http://www.unicode.org/udhr/n/notes_uzn_latn.html|accessdate=2-mart, 2015}}</ref>. Baʼzi dasturiy taʼminotlarda ushbu belgi qoʻshtirnoq sifatida ishlatilishi sababli soʻzlarni ajratishi mumkin, shuning uchun toʻgʻri belgi sifatida U+02BB dan foydalanish toʻgʻriroqdir.

{| {{table}}
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Unicode kodi'''
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Inglizcha nomi'''
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Oʻzbekcha nomi'''
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Misol'''
|-
| U+02BC||modifier letter apostrophe||yozuvni oʻzgartuvchi apostrof||maʼno
|-
| U+2019||right single quotation mark||oʻng yakka tirnoq||maʼno
|-
|}

[[Oʻzbekcha Vikipediya]] va boshqa baʼzi bir saytlarda aynan shu belgi ishlatiladi<ref>{{Veb manbasi|title=OʻzLib saytining bosh sahifasi|url=http://kutubxona.com/wiki/index.php?title=Bosh_sahifa|accessdate=7-dekabr, 2012|arxivsana=2015-11-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151120171536/http://kutubxona.com/wiki/index.php?title=Bosh_sahifa}}</ref>. Aksar davlat saytlari esa oʻng yakka tirnoqni ishlatishadi<ref>{{Veb manbasi|title=Oʻzbekiston Respublikasi hukumat portali|url=http://www.gov.uz/uz/|accessdate=6-dekabr, 2012|arxivsana=2012-11-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121123022925/http://www.gov.uz/uz/}}</ref>. Asosiysi ishlatilgan belgi chiziqdan yuqorida yozilgan, teshigi boʻyalgan 9 raqamiga oʻxshashi kerak (<font face="TimesRoman"><sup>9</sup></font>). Koʻp [[shrift]]larda bu qator yuqorisida yozilgan [[vergul]]ga oʻxshaydi.

Oʻzbek tilida yozuvni oʻzgartuvchi apostrof/oʻng yakka tirnoq „oʻ“ va „gʻ“ harflarini yozishda ishlatilmasligi kerak: tutuq belgisi kirill yozuvidagi ayirish belgisi („ъ“) oʻrnida qoʻllanadi.

=== Vazifasi ===
Oʻzbek lotin yozuvida tutuq belgisida ikki vazifa bor: (1) ''aʼlo, baʼzan, eʼlon, eʼtibor, eʼtiqod, feʼl, maʼyus, meʼmor, neʼmat, raʼy, taʼb, taʼzim, shuʼla'' kabi oʻzlashma soʻzlarda unlidan keyin kelib, shu unli tovushning choʻziqroq aytilishini ifodaydi va (2) ''inʼom, masʼul, sanʼat, qatʼiy'' kabi oʻzlashma soʻzlarda unlidan oldin kelib, shu unli oldingi undosh tovushdan ajratib aytilishini ifodalaydi.

=== Muammolar ===

Oʻzbek lotin yozuvida ʼ belgisini ishlatish koʻp qiyinchiliklar tugʻdiradi. Birinchidan, yuqorida aytib oʻtilganidek, yozuvni oʻzgartiruvchi apostrof ({{lang-en|modifier letter apostrophe}}) yoki oʻng yakka tirnoq ({{lang-en|right single quotation mark}}) ishlatish kerakligi haqida rasmiy qoida yoʻq. Ikkinchidan, [[komputer]]larda yozuvni oʻzgartuvchi apostrof uchun alohida klavish yoʻq. ʼ belgisi bilan yana bir muammo hozir baʼzi mobil moslamalar mazkur belgini koʻrsatib bera olmaydi. Oʻng yakka tirnoq belgisini esa deyarli barcha mobil moslama koʻrsata oladi.

=== Misollar ===
Misol soʻzlar: ''maʼno'', ''aʼlo''; ammo ''gʻalati'', ''oʻzbek''.

== Ma'zur ==
* [[ʻ (belgi)]]
* [[VP:Konverter]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://docs.google.com/file/d/0B3vxyNhbYqYFRHJMRFVfdXlhTEE/edit Oʻzbek lotin yozuvi klaviatura terilmasi]

{{Lotin_alfavit}}

[[Turkum:Oʻzbek yozuvi]]
[[Turkum:Yozuv]]
[[Turkum:Alifbo]]
[[Turkum:Tilshunoslik]]