Ziyosfera

Ar-Rabiy ibn Sulaymon al-Murodiy

Абу Муҳаммад ар-Рабий ибн Сулаймон ал-Муродий (тахминан 790-йил — 884-йил) — мисрлик мусулмон фақиҳ, ҳадис олими ва Имом Шофиъийнинг асарлари ҳамда таълимотини ривоят қилган энг йирик ровийлардан бири. У шофиъий мазҳабининг илк давридаги энг муҳим ишончли манбалардан бири ҳисобланади, чунки Шофиъий таълимотининг кейинги даврдаги қарашларининг катта қисми унинг ривоятлари орқали сақланиб қолган[1].

Ар-Рабий ибн Сулаймон ал-Муродий
أَبُو مُحَمَّدٍ ٱلرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ ٱلْمُرَادِيُّ
Шахсий маълумотлар
Таваллуди тах. 790 ёки 791
Вафоти 884-йил
Миср
Дини Ислом
Эра Бағдод халифалиги
Мазҳаб сунний
Юриспруденсия шофиъий
Асосий қизиқиш(лар)и фиқҳ, ҳадис

Ҳаёти

Ар-Рабий Мисрда туғилган. Имом Мисрга жойлашиб олганидан сўнг, Шофиъийнинг ҳаётининг сўнгги йилларида унинг яқин шогирди бўлган. У Шофиъийнинг таълимоти, фиқҳий фатволари ва китобларини синчиклаб ривоят қилган ҳамда шофиъий таълимотининг Мисрда шаклланган ривоят нусхаси айнан унинг орқали сақланиб қолган асосий манбалардан бирига айланган[2].

Таржимаи ҳол ёзувчи олимлар уни ишончли, ривоятда аниқ ва илмга садоқатли шахс сифатида таърифлайдилар[3].

Шофиъийнинг асарларини ривоят қилишдаги роли

Ар-Рабий, айниқса, қуйидаги асарларнинг бош ровийи сифатида танилган:

  • Китаб ал-Умм — Шофиъийнинг фиқҳга оид йирик мажмуаси
  • ар-Рисола — усул ал-фиқҳ (ҳуқуқ назарияси)га оид асосий рисола

Ушбу асарларнинг сақланиб қолган кўплаб қўлёзмалари ва ривоят иснодлари ар-Рабий орқали ўтади, бу эса унинг ривоятларини кейинги давр шофиъий фиқҳининг шаклланишида марказий ўринга чиқарган[4].

Шогирдлари

Ундан ривоят қилган ёки у билан бирга таҳсил олганлар орасида, мазҳабнинг биринчи авлодидан кейин ҳам шофиъий таълимотини ёйишда давом этган мисрлик фақиҳлар ва ҳадис олимлари бўлган[5].

Мероси

Шофиъий анъанасида ар-Рабий мазҳабнинг асосий матнларини ривоят қилган энг ишончли ровийлардан бири сифатида эътироф этилади. Кейинги фақиҳлар Шофиъийнинг энг ишончли қарашларини аниқлашда кўпинча унинг ривоятларига таянганлар[6].

Манбалар

  1. ↑ Мелчерт, Чристопҳер. Тҳе Форматион оф тҳе Сунни Счоолс оф Лаw. Брилл, 1997 — 141-бет. 
  2. ↑ Ҳаллақ, Wаэл Б.. Тҳе Оригинс анд Эволутион оф Исламиc Лаw. Cамбридге Университй Пресс, 2005 — 157-бет. 
  3. ↑ Ал-Дҳаҳаби. Сияр Аʿлам ал-Нубалаʾ. 
  4. ↑ Эл Шамсй, Аҳмед. Тҳе Cанонизатион оф Исламиc Лаw. Cамбридге Университй Пресс, 2013 — 82-бет. 
  5. ↑ Мелчерт, Чристопҳер. Тҳе Форматион оф тҳе Сунни Счоолс оф Лаw. Брилл, 1997 — 142-бет. 
  6. ↑ Ал-Субки. Табақат ал-Шафиʿийя ал-Кубра.  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Ar-Rabiy_ibn_Sulaymon_al-Murodiy" dan olindi