Arbil bekligi
Арбил беклиги, Арбил Отабеклиги ёки Бегтегинлилер (туркча: Арбил Бейлиğи, Арбил Атабейлиğи) — 1146-1233-йиллар орасида Арбил ва туташ ҳудудларда ҳукмронлик қилган маркази Арбил бўлган Онадўлидаги турк-ислом беклиги. Бекликнинг асосчиси Зейнüддин Али Кüçüкдир. Беклик ўз исмини асосчисининг дадаси Бегтегиндан олган.
| Арбил беклиги туркча: Эрбил Бейлиğи | ||||
| ||||
|---|---|---|---|---|
| Пойтахти | Арбил | |||
| Тил(лар)и | Турк тили | |||
| Дини | Ислом | |||
| Бошқарув шакли | Мутлақ монархия | |||
| Сулола | Бегтегинлилер | |||
| Бек | ||||
| - 1146—?(илк) | Зейнüддин Али Кüçüк | |||
| - ?—1233 (сўнги) | Музафферüддин Кöкбöрü | |||
| Тарих | ||||
| - 1146 | Зейнüддин Али Кüçüк бекликка асос солди | |||
| - 1233 | Музафферüддин Кöкбöрüнинг вориси бўлмаганлиги сабабли беклик Бағдод халифалигига қўшиб олинган | |||
Тарих
Бегтегин Салжуқийлар империясининг саркардаларидан ҳисобланган. Унинг ўғли Зейнüддин Али Кüçüк Зангийлар давлатининг ҳукмдори İмадеддин Зенги қўл остида хизмат қилган ва 1144-йилда Мосул ҳокими этиб тайинланган. 1146-йилда İмадеддин Зенгининг вафотидан сўнгра Зейнüддин Али Кüçüк Мосул билан бирликта Şэҳризор, Ҳаккâри, Синcар, Эл-Ҳамидие, Тикрит ве Ҳарран ҳудудларини ўз ҳокимиятига қўшиб олган. Бу воқеадан сўнг, маркази Арбил бўлган Арбил беклигига асос солинган.
1233-йилда бекликнинг сўнгги беки Музафферüддин Кöкбöрü вафот этиши билан меросхўр қолмади. Шу сабабли беклик Бағдод халифалигига қўшиб олинди.