Ardabil jangi
| Ардабил жанги | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||
Марж Ардабил жанги ёки Ардабил жанги милодий 730-йилда Эроннинг шимоли-ғарбий қисмидаги Ардабил шаҳрини ўраб турган текисликларда бўлиб ўтган жанг бўлиб, унда Хазар хоқонининг ўғли Баржик бошчилигидаги хазарлар қўшини ВИИИ аср бошларидаги ўн йиллар давом этган хазар-араб уруши пайтида халифаликнинг Хазарияга қилган ҳужумлари учун жавоб сифатида Умавийларнинг Жибал ва Эрон Озарбайжони вилоятларига бостириб кирган.
Баржикнинг Шимолий Эронга (кейинроқ Курдистон ва Шимолий Месопотамияга) қилган юриши Кавказ тоғларидан жанубда хазарлар ҳукмронлигини ўрнатишга уриниш бўлиши мумкин.
Умавийлар қўмондони Жарроҳ ибн Абдуллоҳ бошчилигидаги қўшин хазарлар билан уч кун давомида жанг қилди. Охир-оқибат, кўплаб маволий ёрдамчилари томонидан ташлаб кетилган халифалик қўшинлари мағлубиятга учради. Жанг пайтида Жарраҳ ўлдирилди. Ғолиб Баржик унинг бошини тахтининг тепасига осиб қўйди. Тарихчи Агапиуснинг сўзларига кўра, араблардан 20 000 киши ҳалок бўлган ва бу рақамдан икки баравар кўпроқ одам асир олинган.
Ғалабадан сўнг хазарлар Ардабилни эгаллаб олишди. Бироқ кейинги йили Баржик қўшинни Мосулга олиб борди ва мағлубиятга учради. Муҳаммад ибн Жарир Табарий ва бошқа араб тарихчиларининг ёзишича, Баржик Жарроҳнинг жасадини таҳқирлаганидан мусулмонлар шунчалик ғазабланганки, улар қўшимча шижоат билан курашганлар. Мосулдаги мағлубиятдан сўнг хазар қўшини Кавказ тоғларидан шимолга чекинган.