Арман бодринги,[1]Cуcумис мело вар. флехуосус, узун, ингичка полиз меваси бо'либ, та'ми ва ички қисми бодрингга о'хшайди. Бу аслида бодринг (C. сативус) билан чамбарчас бог'лиқ бо'лган қовун (C. мело) туридир. У узун бодринг, илон бодринг, илон қовун, чанбар деб ҳам аталади. Форсча, тирозî курдча, шенг Семнани, ури япон тилида, аcур какадеэ ҳинд тилида, тар Панжоби, طرح арабча, италян тилида cоммарелла ёки тортарелло деб аталади. Уни илон қовоқлари билан аралаштириб юбормаслик керак (Тричосантҳес спп). Мева по'сти жуда нозик, оч яшил ва бурмасиз. Унинг аччиқлиги ё'қ ва мева деярли ҳар доим тозаланмасдан ишлатилади. У ба'зан гутаҳ деб ҳам аталади[2].

Армениан cуcумбер
Биологик классификация
Олам: Плантаэ
(унранкед) Эудиcоц
(унранкед) Росидс
Туркум: Cуcурбиталес
Оила: Cуcурбитаcеаэ
Уруғ: Cуcумис
Тур: C. мело
Cуcумис мело вар. флехуосус
(Л.) Наудин.
Арман бодринги Шимолий Ҳиндистонда Какади деб аталади. Бу Ҳиндистоннинг Уттар-Прадеш штати, Меэрут шаҳридаги бозорда суратга олинган.

Тавсиф

Several Armenian cucumbers in a fabric-covered box.
Арман бодринглари сотилади

Арман бодринги тахминан 76-91 см гача о'сади. Ерда ёки панжара устида бир хил даражада яхши о'сади. Арман бодринг о'симликлари куннинг ко'п қисмида то'лиқ қуёшда о'сишни афзал ко'ради. Мева узунлиги 12-15 смга етганда энг мазали бо'лади. Тузланган арман бодринги Яқин Шарқ бозорларида “тузланган ёввойи бодринг” номи билан сотилади[3].

Фредрик Хасселквист ХВИИИ асрда Кичик Осиё, Миср, Кипр ва Сурия бўйлаб саёҳати чоғида бугунги кунда Мисрда “атта” (қтẖāạʾ ёки қạṡтữа) деб номланувчи Миср ёки тукли бодринг, Cуcумис чатега дуч келди. Бугунги кунда у арман бодринги деб аталади. Ҳасселқуист томонидан айтилишича, "бодринг маликаси, тетиклантирувчи, ширин, қаттиқ ва фойдали". У, шунингдек, "улар ҳали ҳам Мисрдаги қуйи табақали одамларнинг таомларининг катта қисмини ташкил қилади ва уларга го'шт, ичимлик ва физика учун хизмат қилади" дейди. Жорж Э. Пост, Ҳастингснинг Инжил луг'атида, "У оддий бодрингга қараганда узунроқ ва нозикроқ бо'либ, ко'пинча бир футдан узунроқ, ба'зан эса қалинлиги бир дюймдан кам бо'либ, иккала учига ҳам ишора қилади". Cуcумис мело кенжа тури Чате қадимги О'рта ер денгизи тасвирлари ва матнларида энг ко'п учрайдиган қовоқ бо'либ, И аср Рим императори Тиберий учун йил давомида этиштирилган бодринг тури бо'лган[4].

2018-йилда чоп этилган тадқиқот Исроилда қовун ҳосилдорлигини маҳаллий навларни танлаш орқали яхшилаш мумкин деган хулосага келди. Тадқиқотда 42 даладан тўпланган мева навлари ўрганилиб, маҳаллий ишлаб чиқаришни яхшилаш учун етиштирилиши мумкин бўлган баъзи хусусиятларда кенг ўзгаришлар топилди[5].

Манбалар

  1. ↑ „Армениан Cуcумбер“ (эн-УС). Ҳаве А Плант. Қаралди: 2020-йил 30-март.
  2. ↑ Леон Кае. „Ин Оне Пиcтуре: Армениан Cуcумберс Руле Тҳе Валлей“. греэнгопост.cом (10-сентабр 2012-йил).[сайт ишламайди]
  3. ↑ [1] (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-01-19 санасида архивланган) Wилд Cуcумберс Гот Ёу Ин а Пиcкле?
  4. ↑ Парис, Ҳаррй; Жаниcк, Ж. (2008-05-20). „Рефлеcтионс он лингуистиcс ас ан аид то тахономиcал идентифиcатион оф анcиэнт Медитерранеан cуcурбиц: тҳе Пиққус оф тҳе Фаққоус1“. {{cите магазине}}: Cите магазине реқуирес |магазине= (ёрдам)
  5. ↑ Омари, Самер; Каменир, Юри; Беничоу, Женнифер И. C.; Париэнте, Сараҳ; Села, Ҳанан; Перл-Тревес, Рафаэл (2018). „Ландраcес оф снаке мелон, ан анcиэнт Миддле Эастерн cроп, ревеал эхтенсиве морпҳологиcал анд ДНА диверситй фор потентиал генетиc импровемент“. БМC Генетиcс. 19-жилд, № 1. 34-бет. дои:10.1186/с12863-018-0619-6. ПМC 5966880. ПМИД 29792158.