Armita Abbosiy
Армита Аббосий (форсча: آرمیتا عباسی; 2001-йилда туғилган)[1]. — Эрон норозилик ҳаракати вакилларидан бири бўлиб, 2022-йил 10-октабрда Эрон бўйлаб бўлиб ўтаётган норозилик намойишлари чоғида Караж шаҳрида Эрон Ислом Республикаси кучлари томонидан ҳибсга олинган[2][3][4]. Ҳибсга олинганидан бир ҳафта ўтгач, у оғир тиббий ҳолатни бошдан кечирди; бу ҳолат шифохона ходимлари томонидан ва америкалик газета CНН томонидан бир неча бор содир этилган жинсий зўравонлик сифатида қайд этилди[5], кейинчалик бу ҳолат Эрон ҳукумати ва Эрон газеталарида ичак билан боғлиқ муаммо сифатида талқин қилиниб, рад этилди[6]. Аббосий шифохонадан ҳукумат хавфсизлик кучлари томонидан ўғирлаб кетилгани айтилади[7]. Унинг иши халқаро ОАВ эътиборини тортди ва Эрон қамоқхоналаридаги жинсий зўравонлик ва репрессияларга эътиборни кучайтирди[5][8][9]. 2023-йил феврал ҳолатига келиб, у қамоқдан озод этилган эди[10].
| Армита Аббосий | |
|---|---|
| آرمیتا عباسی | |
| Таваллуди |
2001 (ёши 24–25) |
| Машҳур ишлари | Эрон Ислом Республикаси ҳукумати томонидан шубҳали тарзда олиб кетилиши |
Тарихи
Армита Аббосий ижтимоий тармоқларда очиқчасига Эрон ҳукуматини танқид қилиб келган, айниқса Маҳсо Аминий норозиликлари даврида бу фаолияти юқори даражага етган[5][11]. У 2022-йил 10-октабрда Эроннинг Караж шаҳрида ҳибсга олинган[12][13]. Аббосийлар оиласининг айтишича, у қамоқда ушлаб турилган ва саккиз кун давомида уларнинг қизи бедарак йўқолган ҳисобланган[8][14]. Бир ҳафта давом этган жисмоний ва руҳий қийноқлардан, жумладан Эрон ҳукумат кучлари томонидан такроран содир этилган жинсий зўравонликлардан сўнг, у 18-октабр куни Караждаги Имом Али шифохонасига олиб келинган[15][16]. Ота-онаси уни кўриш учун шифохонага шошиб етиб келишган, бироқ уларга учрашиш насиб этмаган; у бу ерда ҳам хавфсизлик кучлари томонидан ўғирлаб кетилиб, номаълум жойга жўнатилгани айтилади[17][18][19][12][20].
Шифохонада бир неча марта ва зўравонлик билан содир этилган жинсий зўравонлик аломатлари клиник жиҳатдан аниқланиб, қайд этилган[2][12][21][10]. Шунингдек, хавфсизлик кучлари уни шифохонада бўлган пайтида олиб ташлаганлиги хабар қилинган[2]. 2022-йил ноябр ойида CНН ўзининг суриштирув-репортажида унинг такроран жинсий зўравонликка учраганини тасдиқлади[22][5]. Эрон қамоқхоналарида тизимли зўрлаш ҳолатлари ва Эрон хавфсизлик кучларининг жинсий зўравонликлари йиллар давомида ҳужжатлаштириб келинади, бироқ Аббосий иши бу масалага халқаро ОАВ ва жамоатчилик эътиборини тортган оз сонли ҳолатлардан биридир[8][5][23].
Уни шифохонага олиб келган хавфсизлик ходимлари тиббий маълумотномасига зўравонлик ҳолатлари Аббосий ҳибсга олинмасидан олдин содир бўлган деб ёзишни талаб қилган[2]. Алборз вилояти адлия бошлиғи Аббосийга оид зўравонлик ҳақидаги хабарларни рад этган[7]. Унинг оиласининг айтишича, улар хавфсизлик кучларидан телефон қўнғироғини олишган ва унда агар қизларини яна кўришни исташса, телевизион интервюда қатнашиб, қизини „қонли ич суриш“ туфайли ўзлари шифохонага олиб боришганини айтишлари кераклиги билдирган[7]. Оиласи буни рад этган[7]. Насим Неwс хабар беришича, жамоатчилик Аббосий қатл этилган бўлиши мумкинлигидан хавотирга тушган, шунда Алборз вилояти адлия бошлиғи унинг ҳибсга олинганини тасдиқлаган ва у ичак билан боғлиқ муаммолар ва „қонли ич суриш“ туфайли шифохонага юборилганини маълум қилган[6][24][25]. Йигирма тўрт соатдан сўнг эса у яна Фардис қамоқхонасига қайтарилган. 29-октабр куни Эрон ҳукумати Аббосийни „тартибсизликлар етакчиси“ деб эълон қилган ва унинг хонадонидан „10 дона Молотов коктейли“ топилганини иддао қилган[7][2][26]. Эрон газетаси Жам-э Жам 2022-йил декабрда чоп этилган мақолада CНН суриштирув-репортажининг ишончлилигини шубҳа остига олиб, уни „жуда ноаниқ“ деб атаган ҳамда Аббосийнинг ичак муаммоларига чалингани ҳақидаги Эрон ҳукумати даъвосини қўллаб-қувватлаган[6].
Хабар берилишича, Аббосий 2022-йил декабр ойида қамоқда очлик ҳлатида бўлган[7]. 2023-йил феврал ойида, 100 кундан ортиқ ҳибсда ушлаб турилгач, Аббосий қамоқдан озод этилди ва оиласига қайтди[10].
Таъсири
2022-йил ноябрда у Эрон маҳбуслари ва жинсий зўравонлик ҳақида тайёрланган CНН суриштирув-репортажининг асосий қаҳрамонларидан бири бўлди ва зўравонлик бўйича тасдиқланган ўн бир ҳолатдан бири сифатида тилга олинди[5][6]. Нед Приcе, АҚШ Давлат департаменти матбуот котиби, мазкур CНН репортажига жавобан Бирлашган Миллатлар Ташкилотини тезкор чоралар кўришга очиқчасига чақирди[5].
Ижтимоий тармоқлардаги суратларда Аббосий кўпинча яҳудий маданий ва диний рамзи бўлган Довуд юлдузи шаклидаги тақинчоқ тақиб юргани кўринади; бу ҳолат у яҳудий бўлмаса-да, Халқаро яҳудий ҳамжамияти эътиборини унга қаратишига сабаб бўлган[1].
Германия каби мамлакатлардаги эронлик мухолифлар ва муҳожирлар жамоаларида ўтказилган маҳаллий намойишларда ҳам Аббосийнинг номи кўтариб келинади[27]. Германиялик сиёсатчи Cармен Wегге Аббосийни озод қилиш учун очиқчасига кампания олиб борган[28]. 2024-йил октабр ойида, уч ойлик қочишдан сўнг, Аббосий немис „Тҳе Мунич Cирcле э. В.“ ташкилоти ёрдами билан Мюнхенга етиб келган ва ўшандан бери у ерда хавфсиз равишда яшаб келмоқда.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Ат леаст фиве Жеwс аррестед бй Иран ин протесц агаинст Исламиc Републиc“ (эн-УС). Тҳе Жерусалем Пост | ЖПост.cом. Қаралди: 2023-йил 3-январ.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 „CНН инвестигатес фемале анд мале протестерс' аccоунц оф сехуал ассаулт ин Ираниан детентион cентерс“. CНН (2022-йил 1-ноябр). Қаралди: 2022-йил 2-декабр.
- ↑ Мисселйн, Сéголèне „Иран: "Ун оффиcиэр пренаит уне жолиэ филле, эт ил аллаит данс уне пиècе поур êтре сеул авеc элле эт л'агрессер сехуэллемент"“ (фр). Ла Либре.бе. Қаралди: 2022-йил 2-декабр.
- ↑ Сантос, Лейре „"Понен қуэ тиэне диарреа й ла чиқуилла ло қуэ тиэне эс қуэ эстá дестрозада пор тодос ладос": ун аcтивиста денунcиа ла cруда реалидад қуэ вивен лас мужерес иранíэс“ (эс-ЭС). cадена СЕР (2022-йил 26-ноябр). Қаралди: 2022-йил 4-декабр.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 „آمریکا گزارشها از تجاوز و تعرض به برخی معترضان زندانی را منزجرکننده خواند“ (фа). ББC Неwс فارسی. Қаралди: 2023-йил 3-январ.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 „سیانان اعتبار چند دهساله خود را پای دروغ تجاوز به آرمیتا عباسی گذاشت“ (фа). Жам-э Жам (2022-йил 1-декабр). Қаралди: 2023-йил 3-январ.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 „معترض جوان در اعتصاب غذا؛ مادر آرمیتا عباسی: ۸۲ روز گذشت، به پروندهاش رسیدگی کنید“ [Ёунг протестер он ҳунгер стрике; Армита Аббаси'с мотҳер: 82 дайс ҳаве пассед, таке cаре оф ҳер cасе] (фа). صدای آمریکا (Воиcе оф Америcа, ВОА). Қаралди: 2023-йил 3-январ.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Саҳеби, Гилда. „Репрессион ин Иран: Сехуэлле Геwалт унтер дем Муллаҳ-Региме“ (де). Диэ Тагесзеитунг: таз (2022-йил 25-ноябр). Қаралди: 2022-йил 2-декабр.
- ↑ Резаэи, Рогҳаеҳ. „"Ше Суфферед Беёнд Белиэф:" 20-Еар-Олд Армита, А Сймбол Оф Ираниан Ресистанcе“ (эн). ИранWире (2023-йил 31-январ). Қаралди: 2023-йил 8-феврал.
- ↑ 10,0 10,1 10,2 „Эн Иран, Армита Аббаси финалемент либéрéэ апрèс плус де 100 жоурс эн присон“ (фр). Франcе 24 (2023-йил 8-феврал). Қаралди: 2023-йил 8-феврал.
- ↑ „CНН инвестигатес фемале анд мале протестерс' аccоунц оф сехуал ассаулт ин Ираниан детентион cентерс“. www.cнн.cом. Қаралди: 2023-йил 7-январ.
- ↑ 12,0 12,1 12,2 Синаээ, Марям „Детаинед Виcтимс Ин Иран Шаре Ҳарроwинг Сториэс Оф Сехуал Ассаулт“ (эн). Иран Интернатионал (2022-йил 27-декабр). Қаралди: 2023-йил 3-январ.
- ↑ „Wир фüрчтен унс вор дер Моргендäммерунг“ (де). Дер Спиэгел (2022-йил 28-декабр). Қаралди: 2023-йил 3-январ.
- ↑ Жиалинг, Чен „伊朗「頭巾抗爭」怒火再燒! 傳軍警性虐待示威者“ [Иран'с "Ҳижаб Протест" Ис Бурнинг Агаин! Милитарй Полиcе Сехуаллй Абусе Протестерс] (зҳ-Ҳант-ТW). тw.неwс.яҳоо.cом (Яҳоо Неwс Таиwан) (2022-йил 23-ноябр). Қаралди: 2022-йил 4-декабр.
- ↑ Алба, Антонелла „CНН: манифестанти виолентате ин cарcере э пер ле страде, ун репортаге че сcонволге“ [CНН: протестерс рапед ин присон анд он тҳе стреэц, а шоcкинг репорт] (ит). РаиНеwс (2022-йил 24-ноябр). Қаралди: 2022-йил 2-декабр.
- ↑ „Брутална посилства в запориҳ: 20-летниcа крвавела, полиcижа трди, да има пребавне теžаве“ (сл-си). www.словенскеновиcе.си. Қаралди: 2022-йил 2-декабр.
- ↑ „Неwс реcеивед фром Армита Аббаси афтер оне wеэк“ (эн). Жинҳа Агенcй Неwс (2022-йил 31-октябр). Қаралди: 2022-йил 2-декабр.
- ↑ „Ремове Иран фром УН Cоммиссион он тҳе Статус оф Wомен –“ (эн-CА). Феминине-Перспеcтиве Магазине (ФПМаг). Қаралди: 2022-йил 2-декабр.
- ↑ Перрин, Жеан-Пиэрре „Виолс, тортурес эт диспаритионс форcéэс : эн Иран, данс ле лабйринтҳе де ла рéпрессион“ (фр). Медиапарт. Қаралди: 2022-йил 4-декабр.
- ↑ „নিখোঁজ আন্দোলনকারী তরুণী, ইরানি গার্ডদের বিরুদ্ধে অপহরণ-ধর্ষণের অভিযোগ“ [Иран Ҳижаб Протест : Миссинг протестинг гирл, киднаппинг-рапе аллегатионс агаинст Ираниан гуардс] (бн). ЭИ Самай (2022-йил 31-октябр). Қаралди: 2022-йил 4-декабр.
- ↑ Парваз, Насрин „И wас тортуред фор 8 еарс ин ан Иран присон“ (эн). Метро (2022-йил 25-ноябр). Қаралди: 2022-йил 2-декабр.
- ↑ Нингйи, Ли „伊朗警察殘暴性侵男女示威者 被害人直腸破裂就醫仍續關押“ [Ираниан полиcе бруталлй рапед мале анд фемале демонстраторс, тҳе виcтим суфферед а руптуред реcтум анд wас стилл детаинед фор медиcал треатмент] (зҳ-Ҳант-ТW). тw.неwс.яҳоо.cом (Яҳоо Неwс Таиwан) (2022-йил 21-ноябр). Қаралди: 2022-йил 2-декабр.
- ↑ Кунз, Самира „Протесте им Иран: Полизистен вергеwалтигтен Армита Аббаси – Клиник соллте эс вертусчен“ (де). Л'эссентиэл (2022-йил 29-декабр). Қаралди: 2023-йил 3-январ.
- ↑ „آرمیتا عباسی و جنایت رسانهای علیه بشریت“ (фа). Қаралди: 2023-йил 3-январ.
- ↑ „ابراز نگرانی برای سرنوشت آرمیتا عباسی؛ او در خطر اعدام است“ [Эхпрессинг cонcерн фор тҳе фате оф Армита Аббаси; ше ис ин дангер оф эхеcутион] (фа). ИранWире. Қаралди: 2023-йил 3-январ.
- ↑ „Теҳеран силензиа ле протесте cон ступри, cонданне а морте э омиcиди. Cламоросо л'арресто ди дуэ аттриcи фамосе ин Иран“ [Теҳран силенcес протесц wитҳ рапес, деатҳ сентенcес анд мурдерс. Тҳе аррест оф тwо фамоус аcтрессес ин Иран ис сенсатионал] (ит). Миллеунадонна. 2022-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 2-декабр.
- ↑ Жанграви, Азам; Коэгст, Виола „"Сиэ бестрафтен мич ауф жеде эрденкличе Wеисе"“ ["Тҳей пунишед ме ин эверй поссибле wай"]. Зеит Онлине (2022-йил 21-декабр). 2023-йил 3-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 3-январ.
- ↑ Фриэс, Cаролин „Старнберг: Cармен Wегге üберниммт Патенсчафт фüр иранисче Активистин“ (де). Сüддеуцче Зеитунг (2022-йил 20-декабр). Қаралди: 2023-йил 3-январ.