Ziyosfera

Aror jangi

Aror jangi – 711-yilda Muhammad ibn al-Qosim boshchiligidagi Umaviylar qoʻshini hamda Sindhdagi Brahmanlar sulolasi hukmdori Roja Dahirning qoʻshini oʻrtasida boʻlib oʻtgan jang. Aror (Rohri) yaqinida boʻlib oʻtgan bu jangda Muhammad ibn al-Qosimga qarshi Roja Dahirning askarlari hamda Jatlar saf tortgan[3]. Bu jang Roja Dahirning soʻnggi harbiy toʻqnashuvi boʻlib, Umaviylar qoʻshini uni Hind daryosi yaqinida magʻlubiyatga uchratgan va Roja Dahir halok boʻlgan.

Aror jangi
Sanalar milodiy 711-yil
Urush yeri Aror, Sindh
Natija Umaviylar gʻalaba qozongan
Qoʻmondonlar
Umaviylar xalifaligi Sindh sulolasi
  • Roja Dahir  †
Kuchlar
20 000 20 000–25 000[1][2]
50 000 (zamonaviy hisob-kitoblar)

Jang

Jang Hind daryosining chap qirgʻogʻida boʻlib oʻtgan. Oʻsha paytlarda bu joy Jivar, Bet va Raver deb atalgan[4]. Debal qamal qilingandan soʻng Muhammad ibn Qosim Erondan yana 2000 nafar otliq askarlarni olib, asosiy qoʻshiniga qoʻshilgan va askarlar sonini 20 000 kishiga yetkazib, Aror tomon yoʻl olgan. Muhammadga Roja Dahirning qoʻshinlari qarshilik koʻrsatdi. Tarixchi Chach Namaning maʼlumotlariga koʻra, har ikkala tomonda askarlar soni 20 000-25 000 atrofida boʻlgan. Zamonaviy tarixchilar, jumladan, hind tarixchisi K. S. Lalning fikricha, askarlar kamida 50,000 kishini tashkil qilgan[5][6][7][8].

Muhammad ibn al-Qosim vaziyatdagi nomutanosiblikni koʻrib, oʻz qoʻshinini qulay joyga joylashtirgan va raqibning hujumini kutgan. Jang paytida olovli oʻq Dahir mingan filiga tekkan. Fil vahimaga tushib, nazoratni yoq’otgan[9]. Dahir jang qilishda davom etgan, biroq boʻyniga oʻq tegib, halok boʻlgan. Dahirning oʻlimi va katta yoʻqotishlar tufayli uning qoʻshini tarqab ketgan va jang Umaviylarning toʻliq gʻalabasi bilan yakunlangan[10][11].

Jang oqibati

Gʻalabadan keyin Muhammad ibn Qosim Roja Dahirning jasadini topib, al-Hajjojga joʻnatgan. Shundan soʻng u oʻz qoʻshinini Revar qal’asini qamal qilish uchun yuborgan[12]. Urush paytida Raja Dahirning oʻgʻli Brahmanobodga chekingan edi, bu orada Dahirning bevasi Rani Bai Muhammad Qosim qoʻshinlariga asir tushmaslik uchun javhar marosimini amalga oshirdi, yaʼni oʻzini va boshqa ayollarni tiriklayin yoqib yuborish orqali joniga qasd qilgan[13].

Manbalar

  1. ↑ Khushalani, Gobind. Chachnamah Retold : An Account Of The Arab Conquest Of Sindh. Bibliophile South Asia, 2006 — 127-bet. ISBN 9788185002682. 
  2. ↑ Sāvitrī Kotūmal Mansukhānī, Rāmu Amarlaʻlu Panjvāṇī. Sindh land of hope and glory. Har-anand publication, 2002 — 103-bet. ISBN 9788124108468. 
  3. ↑ Wink, André (2002), Al-Hind: The Making of the Indo-Islamic World, Vol 1: Early Medieval India and the Expansion of Islam, Brill, ISBN 9780391041738, pp=201–205.
  4. ↑ Journal of the Asiatic Society of Bengal (en). Soc., 1887 — 330–331-bet. 
  5. ↑ Rapson, Edward James. The Cambridge History of India: Turks and Afghans, edited by W. Haig (en). S. Chand, 1958 — 5-bet. 
  6. ↑ Wynbrandt, James. A Brief History of Pakistan (en). Infobase Publishing, 2009 — 48-bet. ISBN 978-0-8160-6184-6. 
  7. ↑ Lal, Kishori Saran. Early Muslims in India (en). Books & Books, 1984 — 14–19-bet. ISBN 978-81-85016-08-5. 
  8. ↑ Satyapal. Sixty Years of Congress: India Lost; India Regained, a Detailed Record of Its Struggle for Freedom (en). Lion Press, 1946 — 32–36-bet. 
  9. ↑ Satyapal. Sixty Years of Congress: India Lost; India Regained, a Detailed Record of Its Struggle for Freedom (en). Lion Press, 1946 — 32–36-bet. 
  10. ↑ Mehta, J. L.. Vol. Iii: Medieval Indian Society And Culture (en). Sterling Publishers Pvt. Ltd — 12-bet. ISBN 978-81-207-0432-9. 
  11. ↑ Kadyan, Amir. Know The Jat (en). BlueRose Publishers, 2020-04-02 — 10-bet. 
  12. ↑ Mehta, J. L.. Vol. Iii: Medieval Indian Society And Culture (en). Sterling Publishers Pvt. Ltd — 12-bet. ISBN 978-81-207-0432-9. 
  13. ↑ Lal, Kishori Saran. Early Muslims in India (en). Books & Books, 1984 — 14–19-bet. ISBN 978-81-85016-08-5.  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Aror_jangi" dan olindi