Артем Чех (украинча: Артем Олександрович Чередник; 1985-йил 13-июн, Черкасси, Украина ССР, СССР) – украиналик ёзувчи ва журналист. Украина Қуролли Кучлари аскари сифатида Донбасдаги урушда ва Россиянинг Украинага бостириб киришида қатнашган[1][2][3].

Артем Чех
Артем Чех
Шахсий маълумотлари
Таваллуди 1985-йил 13-июн (1985-06-13) (41 ёш)
Черкасси, Украина ССР, СССР
Фуқаролиги Ukraina bayrogʻi Украина
Миллати Украин
Турмуш ўртоғи Ирина Цилик
Таълим социология
Алма матер Украина давлат маданият ва сан’ат соҳасидаги давлат бошқарув ходимларининг миллий академияси
Касби ёзувчи, журналист, аскар

Ҳаёти

Болалигида Артем Чередник Прагага саёҳат қилган. У ердан жуда завқланган ҳолда қайтиб келгани учун, синфдошлари уни „Чех“ деб атай бошлашган[4]. 1997-йилда мусиқа мактабини (пиано, гитара, флейта) тамомлаган. Саккиз йил давомида Черкасси драма театрида ўйнаган, хореография, хор қўшиқчилигини ўрганган. 2002-йилда Черкасси шаҳридаги ўрта мактабни тамомлаган. 2002-йилдан 2007-йилгача Киевда яшаган, Украина давлат маданият ва сан’ат соҳасидаги давлат бошқарув ходимларининг миллий академиясининг социология факултетида таҳсил олган. Артем Чех бир кун ҳам ўз мутахассислиги бўйича ишламаган[5].

2008-йил декабр ойида Чернигов вилояти Мрин қишлоғига кўчиб ўтган, уч йил давомида у ерда яшаган. 2012-йилда Киевга қайтиб келган[6].

2015-йил апрелдан 2016-йил июлгача Украина Қуролли Кучларининг 9-зирҳли пиёда баталонида АТО зонаси аскари бўлган[7].

Артем Чехнинг рафиқаси ёзувчи ва режиссёр Ирина Цилик[8].

Ўқиш пайтида рус тилида ёзган, лекин ҳеч нарса нашр этмаган ва танловларга қатнашмаган. Кейин университетнинг сиртқи бўлимида ўқиган, украин тилида ёзишни бошлага. Унинг илк романи „Фолио“ нашриётининг „Шаҳар ёшлари романи“ танловида ғолиб бўлган (2007)[9].

2007-йилдан бери 16 дан ортиқ китоб ёзган, улардан баъзилари немис, инглиз, поляк, чех ва рус тилларига таржима қилинган[10][11].

Артем Чех Украина Қуролли Кучларида 2015-йилнинг май ойидан 2016-йилнинг июлигача Украинанинг Донбас вилоятидаги Донбасдаги урушда зирҳли транспортёрнинг катта ўқчиси[1] ва қурол ўрнатувчиси сифатида хизмат қилган[2][3]. Россиянинг 2022-йилги Украинага кенг кўламли бостириб кириши туфайли Украина кучлари сафига қайтган[3]. 2023-йил май ойининг охирларида Бахмут шаҳри учун жангда контузия бўлган[3].

Асарлари

  • Ёу wилл нот финд тҳис ин Яндех (украинча: Цього ви не знайдете в Яндексі), „Фолио“, 2007;
  • Киня (украинча: Киня), „Фаcт“, 2007;
  • Анатомиcал Атлас. Итъс ҳард то бе а тоад (украинча: Анатомічний атлас. Важко бути жабою), „Фолио“, 2008;
  • Пластиc, „Фолио“, 2008;
  • Доc 1, „Фолио“, 2009;
  • Блуэ доорс он тҳе лефт (украинча: ), „Фолио“, 2010;
  • Росе сйрупс (украинча: Рожеві сиропи), „Фолио“, 2012;
  • Аwесоме Украине (Ирина Цилик билан ҳаммуаллифликда), „Основи“, 2012;
  • Ҳисторй оф моторспорт ин Украине (украинча: Історія мотоспорту в Україні), „Основи“, 2012;
  • 94 дайс. Эуромаидан тҳроугҳ тҳе эес оф ТСН (украинча: 94 дні. Євромайдан очима ТСН), „Основи“, 2014;
  • Wар тҳроугҳ тҳе эес оф ТСН (украинча: Війна очима ТСН), „Основи“, 2015;
  • Абсолуте Зеро (украинча: Точка нуль), „Виват“, 2017[12]. Китоб 2020-йилда „Глагослав“ нашриёти томонидан чоп этилган бўлиб, уни инглиз тилига Элена Женнингс ва Оксана Луцишина таржима қилган[13].
  • Он тҳе маинланд, „Издателство“, 2021.
  • Wҳо аре ёу? (украинча: Хто ти такий?), „Меридиан Cзерноwитз“, 2021.
  • Сонг оф тҳе Опен Роад (украинча: Пісня відкритого шляху), „Меридиан Cзерноwитз“, 2024.

Мукофотлари

  • 2007-йилда „Фолио“ нашриётининг иккинчи „Шаҳар ёшлари романи“ танлови ғолиби бўлган[14].
  • 2018-йил 26-январ куни Украина Қаҳрамони Михаил Жизневскийнинг Хрушевский кўчасидаги ҳайкали ёнида „Точка нул“ асари учун „Нур жангчиси“ адабий мукофоти топширилган[15].
  • 2018-йил 2-апрелда „Точка нулл“ асари учун М. В. Гогол номидаги мукофот соҳиби бўлган[16].
  • 2019-йил ноябр ойида Жосепҳ Cонрад мукофотини олган[17].
  • „Д раёни“ романи 2019-йилда ББC йилнинг энг яхши китоби мукофотининг номзодлар рўйхатига киритилган[18].
  • 2021-йилда „Хто ти такий?“ китоби ББC йилнинг энг яхши китоби деб топилган[19].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Померанцев, Игорь. „Моя отечественная война“ (ру). Радио Свобода (2018-йил 25-май). Қаралди: 2023-йил 14-март.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Тҳе Диссонанcе оф Wар: Ревиэwинг Абсолуте Зеро бй Артем Чекҳ“ (эн). лосси36.cом (2021-йил 20-январ).
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 „Украиниан wритер Артем Чекҳ cонcуссед ин Бакҳмут“ (Энглиш). Украинска Правда (2023-йил 25-май). Қаралди: 2023-йил 25-май.
  4. ↑ „Молодой украинский писатель Артем Чех: "Самое энергетически сильное слово – это имя"“ (ру). глосс.уа (2008-йил 18-июн).
  5. ↑ Артем Чех презентовал на "Книжном Арсенале" роман о Черкассах (ру). www.укринформ.ру (2019-йил 26-май).
  6. ↑ „Артем Чекҳ“ (эн). пен.орг.уа. Қаралди: 2023-йил 12-март.
  7. ↑ „Артем Чекҳ“ (эн). прзекрож.пл. Қаралди: 2023-йил 15-март.
  8. ↑ „"Делать фигню нет времени". Как режиссерка Ирина Цилык создает в Украине мировое кино“ (ру). www.лига.нет (2021-йил 15-октябр).
  9. ↑ „Знай наших: двадцатка черкащан, известных в Украине и за границей“ (ру). ин.cк.уа (2015-йил 17-октябр). Қаралди: 2023-йил 30-март.
  10. ↑ „"И'ве аccептед мй деатҳ:" Нйт публишес ан эссай бй Украиниан аутҳор Артем Чекҳ“ (эн). ими.орг.уа (2022-йил 1-сентябр).
  11. ↑ „Украиниан wритерс ат wар“ (эн). уи.орг.уа. 2023-йил 30-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 10-март.
  12. ↑ „Сометимес И Дреам Абоут тҳе Wар Ан Интервиэw wитҳ Артем Чекҳ“ (эн). прзекрож.пл (2020-йил 12-июн). Қаралди: 2023-йил 12-март.
  13. ↑ „Абсолуте зеро: Меэтинг wитҳ Артем Чекҳ“ (эн). www.разомфорукраине.орг (2020-йил 13-феврал).
  14. ↑ „"Таких, як я, в армії не люблять", – Артем Чех“ (ук). антикор.cом.уа (2016-йил 15-январ). Қаралди: 2023-йил 24-март.
  15. ↑ „"Чужой" и "Точка ноль" получили Международную литературную премию "Воин Света"“ (ру). асн.ин.уа (2018-йил 26-январ). 2018-йил 13-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 23-март.
  16. ↑ „Артем Чех став лауреатом Премії імені Гоголя“ (ук). литгазета.cом.уа (2018-йил 3-апрел). Қаралди: 2023-йил 24-март.
  17. ↑ „Артем Чех стал лауреатом премии имени Джозефа Конрада“ (ру). цн.уа (2019-йил 18-ноябр).
  18. ↑ „ВВС Украина объявила шорт-лист премий Книга года“ (ру). порт-моне.тв (2019-йил 27-ноябр).
  19. ↑ „Wиннерс оф 2021 ББC Неwс Украине Боок Аwардс ревеалед: Артем Чекҳ, Петро Яценко анд Андрий Содомора“ (ру). www.ббc.cом (2021-йил 18-декабр).