Arximed qonuni

Архимед қонуни – гидростатика ва аэростатиканинг асосий қонуни. Милоддан аввалги ИИИ асрда Архимед кашф қилган.

Қонун ва унга изоҳ

Архимед қонунининг формула кўриниши:

${\дисплайстйле {Ф}_А = \рҳо {г} В,}$

бу ерда ${\дисплайстйле \рҳо}$ – суюқлик ёки газнинг зичлиги, ${\дисплайстйле {г}}$ – эркин тушиш тезланиши, ${\дисплайстйле В}$ бўлса – ботирилган жисмнинг ҳажми (ботирилган қисмининг.

Агар жисмнинг оғирлиги "кўтариш кучи"га тенг бўлса, жисм суюқлик ёки газ ҳажмининг исталган жойида бўла олади

Суюқлик ёки газга ботирилган ҳар қандай жисмга шу жисм сиқиб чиқарган суюқлик ёки газ оғирлигига тенг гидро-аэростатик "кўтариш кучи" та’сир қилишини ифодалайди. Бу куч жисм сиртига суюқлик ёки газ томонидан та’сир қилувчи босим кучларининг тенг та’сир этувчиси бўлиб, юқорига тик йўналади. Агар жисмнинг оғирлиги "кўтариш кучи"дан катта бўлса, жисм чўкади, кичик бўлса – чўкмайди, тенг бўлса, жисм суюқлик ёки газ ҳажмининг исталган жойида бўла олади. Бу қонун бир жинсли бўлмаган суюқлик ва газларга ҳам тааллуқлидир.

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
• Архимед қонунинг кашф этилиши