Ash-Shaʼamba
Shaʼamba (arabcha: الشعانبة) — markaziy Jazoirning shimoliy Sahro hududidagi arab qabilasi. Ular badaviylarning yirik qabilasi boʻlib, Atlas togʻlarining janubida joylashgan keng sahro hududida[1], Metlili, El Golea, Ouargla, El Oued va Buyuk Gʻarbiy Erg atrofida, jumladan Timimoun hamda Béni Abbèsda yashaydi[2]. Ular tuyachilik va karvon savdosiga ixtisoslashgan koʻchmanchilar boʻlgan, biroq soʻnggi asr davomida koʻpchiligi vohalarga oʻrnashib qolgan[1]. Xurmo palmasi shaʼambalar uchun eng muhim qishloq xoʻjaligi mahsulotidir.
| Ash-Shaʼamba الشعانبة | |
|---|---|
 | |
| Etnik tarkibi | Arab |
| Joylashuv | Jazoir choʻli |
| Kelib chiqishi | Banu Sulaym |
| Tili | Arab tili |
| Dini | Sunniy islom |
Kelib chiqishi
Shaʼambalar arab kelib chiqishiga mansub boʻlib, Banu Hilol bilan birga Arabiston yarimorolidan koʻchib kelgan Banu Sulaym avlodlaridan hisoblanadi[3]. Ular hiloliy sifatida tasniflanadigan arab tili lahjasida soʻzlashadi[4].
Tarixi
1937-yilda Jazoirning janubi-gʻarbiy Sahrosidagi barcha doʻkonlarning 80 foizi shaʼambalarga tegishli ekani taxmin qilingan[1] va 1961-yilda ularning soni 20 000 kishini tashkil etgan[5]. 1984-yilda molikiy sunniy shaʼambalar bilan ibodiy mozabitlar oʻrtasida toʻqnashuvlar yuz berdi[6]. 2008-yilda Berriane vohasida pirotexnika tufayli ayolning homilasi tushib qolishi ortidan shaʼamba va mozabit yoshlar oʻrtasida bir necha bor toʻqnashuvlar sodir boʻldi[7]. 2015-yil iyul oyida Mzab vodiysida shaʼambalar va mozabitlar oʻrtasida yana toʻqnashuvlar kelib chiqdi, kamida 22 kishi halok boʻldi va yuzlab odamlar jarohatlandi[8].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Castile, George Pierre; Kushner, Gilbert. Persistent Peoples: Cultural Enclaves in Perspective (en). University of Arizona Press, 2017-05-23 — 7-bet. ISBN 978-0-8165-3571-2.
- ↑ Jacques Grand’henry, Les parlers arabes de la région du Mzāb, Sahara algérien, Leiden: Brill 1976, p. 3.
- ↑ Suwaed, Muhammad. Historical Dictionary of the Bedouins (en). Rowman & Littlefield, 2015-10-30 — 56-bet. ISBN 978-1-4422-5451-0.
- ↑ Ruffié, Jacques; Ducos, Jean; Larrouy, Georges (1962). "Étude hémotypologique des populations de la région du M'Zab (département des Oasis)". Bulletins et Mémoires de la Société d'Anthropologie de Paris 3 (4): 354–371. doi:10.3406/bmsap.1962.1199. https://www.persee.fr/doc/bmsap_0037-8984_1962_num_3_4_1199.
- ↑ Ruffié, Jacques; Ducos, Jean; Larrouy, Georges (1962). "Étude hémotypologique des populations de la région du M'Zab (département des Oasis)". Bulletins et Mémoires de la Société d'Anthropologie de Paris 3 (4): 354–371. doi:10.3406/bmsap.1962.1199. https://www.persee.fr/doc/bmsap_0037-8984_1962_num_3_4_1199.
- ↑ „Mozabites et Chaâmba : Les dessous d’une rivalité“. www.algerie-dz.com. Qaraldi: 2022-yil 1-noyabr.
- ↑ Trouble in Berriane, The Moor Next Door, 10/04/2008
- ↑ „Le sud de l'Algérie de nouveau en proie à une flambée de violences“ (fr). LEFIGARO (2015-yil 8-iyul). Qaraldi: 2022-yil 1-noyabr.