Шаъамба (арабча: الشعانبة‎‎) — марказий Жазоирнинг шимолий Саҳро ҳудудидаги араб қабиласи. Улар бадавийларнинг йирик қабиласи бўлиб, Атлас тоғларининг жанубида жойлашган кенг саҳро ҳудудида[1], Метлили, Эл Голеа, Оуаргла, Эл Оуэд ва Буюк Ғарбий Эрг атрофида, жумладан Тимимоун ҳамда Бéни Аббèсда яшайди[2]. Улар туячилик ва карвон савдосига ихтисослашган кўчманчилар бўлган, бироқ сўнгги аср давомида кўпчилиги воҳаларга ўрнашиб қолган[1]. Хурмо палмаси шаъамбалар учун энг муҳим қишлоқ хўжалиги маҳсулотидир.

Аш-Шаъамба
الشعانبة
Этник таркиби Араб
Жойлашув Жазоир чўли
Келиб чиқиши Бану Сулайм
Тили Араб тили
Дини Сунний ислом

Келиб чиқиши

Шаъамбалар араб келиб чиқишига мансуб бўлиб, Бану Ҳилол билан бирга Арабистон яриморолидан кўчиб келган Бану Сулайм авлодларидан ҳисобланади[3]. Улар ҳилолий сифатида таснифланадиган араб тили лаҳжасида сўзлашади[4].

Тарихи

1937-йилда Жазоирнинг жануби-ғарбий Саҳросидаги барча дўконларнинг 80 фоизи шаъамбаларга тегишли экани тахмин қилинган[1] ва 1961-йилда уларнинг сони 20 000 кишини ташкил этган[5]. 1984-йилда моликий сунний шаъамбалар билан ибодий мозабитлар ўртасида тўқнашувлар юз берди[6]. 2008-йилда Берриане воҳасида пиротехника туфайли аёлнинг ҳомиласи тушиб қолиши ортидан шаъамба ва мозабит ёшлар ўртасида бир неча бор тўқнашувлар содир бўлди[7]. 2015-йил июл ойида Мзаб водийсида шаъамбалар ва мозабитлар ўртасида яна тўқнашувлар келиб чиқди, камида 22 киши ҳалок бўлди ва юзлаб одамлар жароҳатланди[8].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Cастиле, Георге Пиэрре; Кушнер, Гилберт. Персистент Пеоплес: Cултурал Энcлавес ин Перспеcтиве (эн). Университй оф Аризона Пресс, 2017-05-23 — 7-бет. ИСБН 978-0-8165-3571-2. 
  2. ↑ Жаcқуэс Гранд’ҳенрй, Лес парлерс арабес де ла рéгион ду Мзāб, Саҳара алгéриэн, Леиден: Брилл 1976, п. 3.
  3. ↑ Суwаэд, Муҳаммад. Ҳисториcал Диcтионарй оф тҳе Бедоуинс (эн). Роwман & Литтлефиэлд, 2015-10-30 — 56-бет. ИСБН 978-1-4422-5451-0. 
  4. ↑ Руффиé, Жаcқуэс; Дуcос, Жеан; Ларроуй, Георгес (1962). "Éтуде ҳéмотйпологиқуэ дес популатионс де ла рéгион ду М'Заб (дéпартемент дес Оасис)". Буллетинс эт Мéмоирес де ла Соcиéтé д'Антҳропологиэ де Парис 3 (4): 354–371. дои:10.3406/бмсап.1962.1199. ҳттпс://www.персеэ.фр/доc/бмсап_0037-8984_1962_нум_3_4_1199. 
  5. ↑ Руффиé, Жаcқуэс; Дуcос, Жеан; Ларроуй, Георгес (1962). "Éтуде ҳéмотйпологиқуэ дес популатионс де ла рéгион ду М'Заб (дéпартемент дес Оасис)". Буллетинс эт Мéмоирес де ла Соcиéтé д'Антҳропологиэ де Парис 3 (4): 354–371. дои:10.3406/бмсап.1962.1199. ҳттпс://www.персеэ.фр/доc/бмсап_0037-8984_1962_нум_3_4_1199. 
  6. ↑ „Мозабитес эт Чаâмба : Лес дессоус д’уне ривалитé“. www.алгериэ-дз.cом. Қаралди: 2022-йил 1-ноябр.
  7. ↑ Троубле ин Берриане, Тҳе Моор Нехт Доор, 10/04/2008
  8. ↑ „Ле суд де л'Алгéриэ де ноувеау эн проиэ à уне фламбéэ де виоленcес“ (фр). ЛЕФИГАРО (2015-йил 8-июл). Қаралди: 2022-йил 1-ноябр.