Асли Бурҳонов (Бурхонов Асли (Аслиддин) Бадриддинович; 1915-йил 8-январ, Бухоро — 1997-йил 29-декабр, Душанбе, Тожикистон) — театр ва кино актёри, режиссёр, Тожикистон ССР халқ артисти (1945). СССР халқ артисти (1965), Абу Абдуллоҳ Рудакий номидаги Тожикистон Давлат мукофоти лауреати (1970).

Асли Бурхонов
Таваллуди 1915-йил 8-январ
Вафоти 1997-йил 29-декабр
Душанбе, Тожикистон
Фуқаролиги SSSR bayrogʻi СССР
Tojikiston bayrogʻi Тожикистон
Касби актёр, режиссор
Мукофотлари Xalqlar doʻstligi ordeni
«Mehnatda jasorat ko’rsatgani uchun (Harbiy jasorati uchun) yubiley medali. Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan ta’sis etilgan»
SSSR xalq artisti

Биографияси

Асли Бурхонов 1915-йил 8-январда Бухоро шаҳрида зодагонлар оиласида туғилган. Таниқли театршунос Низом Нуржоновнинг айтишича, Асли Бурхоновнинг бобоси Ховалинг туманининг Хўжаҳалил қишлоғида туғилган бўлиб, Бухорога ўқишга бориб, ўша ерда уйланган. Бу никоҳдан Асли Бурхоновнинг отаси Бадриддин туғилган. 1893-йилдан 1920-йилгача, я’ни Бухоро инқилоби бўсағасигача Бадриддин қози бўлиб ишлади. Бироқ Бухоро Қизил Армия томонидан босиб олинганидан кейин у отиб ташланган.

Ўшанда Асли эндигина беш ёшда эди, бу ёшда меҳрибон отасидан етим қолиши унга жуда оғир эди. Аммо етимлик ёш Аслининг ўқишдан узоқлашишига тўсқинлик қила олмади. У янги мактабга ўқишга юборилади ва 1925-йилда Файзулла Хўжаев номидаги мактабда Ҳаётжон Наимов исмли ўрта мактаб ўқувчиси ташаббуси билан бадиий жамоа тузилади ва бу унга санъат учун йўл очади[1].

Бадиий фаолияти

Бурхонов илк ролини 15 ёшида Бухоро театри саҳнасида „Ҳужум“ спектаклида ижро этган. Бир йил ўтгач, у спектаклда Хушхабарчининг ўғли ролини ўйнади.

1931-йил бошидан дўсти Шукрулло Латифов билан бирга профессионал театр актёрлари сафига қабул қилинади.

1932-йилда Бурхонов ҳам Бухоро театрининг бадиий гастрол сафарида Москва, Ленинград, Перм, Харков, Керч, Олмаота, Севастопол, Симферополга саёҳат қилди.

Оилавий муаммолар уни 1933-йилда Бухоро театрини ташлаб, Ғиждувонга қайтишга мажбур қилди. Ғиждувонда ҳам театрда ишлай бошлайди.

1933-йил ноябр ойида Сталинободда яшовчи катта акаси таклифига биноан Тожикистон пойтахтига боради ва 1933-йил 25-декабрда давлат академик драма театрига ишга киради. Шу вақтдан то умрининг охиригача (1997) шу театрда фаолият олиб борган[1].

Ижоди

Режиссёрлик

Бурхонов режиссёр сифатида ҳам кўплаб асарлар саҳналаштирган:

  • „Муҳаббат муаллими“ (Мирсаид Миршакар);
  • „Панчсума келини“ (М. Урду);
  • „Гавҳари Шабчарўғ“ (Сотим Улуғзода)
  • „Рудакий“ асарлари;
  • „Ду Веронаги“ (Уилям Шекспир[2]).

Дубляж

У кўплаб филмларнинг дубляж жараёнида ҳам ўз ҳиссасини қўшган[3].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Аслӣ Бурҳонов: Аз нақши пионер то Ленин. Роҳе, ки ҳунармандро маъруф кард“. www.кмт.тж. Китобхонаи миллии Тоҷикистон. 2019-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-январ.
  2. ↑ Энсиклопедияи советии тоҷик. — Душанбе. — Ҷ. 1. — 1978. — Саҳ. 551—552.
  3. ↑ Энциклопедия кино Таджикистана. — Душанбе, 2012, — С. 76. — 396 с. — ИСБН 978-99947-919-4-1.