Astragalus agnicidus
Астрагалус агниcидус — камдан-кам учрайдиган астрагал ўсимлик тури бўлиб, Ҳумболдт округидаги астрагал номи билан машҳур. Шимолий Калифорния штати учун эндемик бўлиб, у ерда фақат Ҳумболдт ва Мендоcино округларида ўсимлик популяцияси кузатилган.
| Астрагалус агниcидус | |
|---|---|
| |
Муҳофаза қилиш ҳолати
| |
Илмий таснифлаш 
| |
| Олам: | О'симликлар |
| Систематика: | Трахеофитлар |
| Систематика | Ангиоспермлар |
| Систематика: | Эудиcотлар |
| Систематика | Росид |
| Оила: | Фабаcеаэ |
| Туркум: | Фабоидеаэ |
| Жинс: | Астрагалус |
| Турлар: | А. агниcидус
|
| Биномиал номенклатура | |
| Астрагалус агниcидус Барнебй, 1957-йил
| |
Ўсимлик 1950-йилларга қадар таснифланмаган. Ўша вақтга қадар у фақат битта ҳудудагина (8 акр (32,000 м2)) учраши фанга маълум эди. Гумболдт округидаги ранчо айни шу ҳудуд бўлиб, бу ерда қўй хўжаликлари номаълум турларни ҳайвонларининг ўлимига сабабчи деб ҳисобладилар, чунки чорва моллари бу ўсимликни еган бўлиши мумкин. Улар ўсимликни ўз ерларида ўсмаслиги учун бутунлай йўқ қилишди. 1957-йилда расман таснифланган ва ном берилган вақтга келиб, йўқ бўлиб кетган ўсимлик деб тарифланган. Ўсимликка берилган тур номи, агниcидус, „қўзи ўлдирувчи“ деган маънони англатади[1].
Астрагалус агниcидус 1987-йилда қайта кашф этилган. Яқинда булдозерда бузилаётган майдонда ўсаётган бир нечта тури топилди, уларнинг узоқ вақт давомида кўмилган уруғлари униб чиқиш учун қулай шароитни пойлаган. Ўсимликлар ер эгаларининг ҳимояси остига олинди, ўша ерлик оилалар унинг йўқ бўлиб кетишига мас’ул бўлган ва унинг қиймати ҳақида ўз фикрларини ўзгартирган. Ўшандан бери ўсимликнинг яна иккита популяцияси соҳил бўйидаги тоғларнинг яқинда ҳудудларда қайд этилган. Ўсимлик анча йиллар давомида хароб аҳволга келиб қолган ҳудудларда ҳам учраган. Ҳудуднинг ҳаддан ташқари зарарланиши ўсимлик учун хавфли бўлиши мумкин, аммо кўмилган уруғларнинг барча калорияси униб чиқишига сарфланади, бу эса захира уруғлиги мавжуд эмаслиги сабабли турнинг нобуд бўлишига олиб келади[2].
Агниcидус кўп йиллик ўт бўлиб, 5-10 йил яшайди. Дағал қизғиш пояси учлари томон бироз тук билан қопланган, узунлиги 30 дан 90 сантиметргача етади. Кенг тарқалган барглар поя бўйлаб қарама-қарши жойлашган. Ҳар бирининг узунлиги 16 сантиметргача ва эни тахминан 2 сантиметргача бўлган бир неча жуфт овал шаклидаги япроқлардан иборат. Тўпгул — 10 дан 40 тагача оқ нўхат гулларига ўхшаш гулдан иборат, зич шингил шаклда бўлади. Ўсимлик ўз-ўзидан чангланади, айрим ҳолларда маҳаллий бумблебеэс ариси томонидан ҳам чанглантирилади. Мева узунлиги 1 дан 1,5 сантиметргача бўлган эгилган дуккакли капсула кўринишида бўлади.
Манбалар
- ↑ Cентер фор Плант Cонсерватион Профиле (Wайбаcк Мачине сайтида Аугуст 23, 2009, санасида архивланган)
- ↑ „Астрагалус агниcидус Cалфлора“.
Ҳаволалар
- Жепсон қўлда даволаш
- УСДА ўсимликлар профили (Wайбаcк Мачине сайтида 2010-03-08 санасида архивланган)
- Табиатни муҳофаза қилиш[сайт ишламайди]
- Фотогалерея