Astroloba
Астролоба[1], ёки Апиcра[2] (лотинча: Астролоба) — Аспҳоделаcеаэ (Аспҳоделаcеаэ) оиласининг ширали ўсимликлари туркуми. Асли Жанубий Африкадан, Жанубий Африканинг Кейп провинсиясининг турли минтақаларидан[1][3].
Систематика






Бу ширали ўсимликларнинг кичик туркуми; сўнгги систематикага кўра, у 7 турга эга[4], Ҳаwортҳиа га жуда ўхшаш, гулларнинг тузилишида иккинчисидан фарқ қилади. Яхшироқ ҳавортия қуруқ шароитларга тоқат қилади. Бир мунча вақт астролоби Ҳаwортиа жинсига тегишли эди; энди алоҳида турга ажратилган. Астролоба cорругата Ҳаwортҳиа маргаретифера — Астроwортҳиа биcарината билан табиий гибрид ҳосил қилади.
Биологик тавсиф
Астролоблар баландлиги 30 см гача бўлган буталар бўлиб, барглари юмалоқдан чўзинчоқ-учбурчак шаклида бир-бирига маҳкам босилган. Баргларнинг ўткир учлари туфайли астролобларнинг куртаклари бироз ўхшайди манзарали игнабаргли дарахтларнинг нозик шохларига ўхшайди. Барглари қуйида яшил ёки жигарранг-яшил бўлиб, кўплаб турларда турли ўлчамдаги бўртиб чиққан жойлари, холлар ва доначалар билан қопланган.
Астролоба баҳор ва ёзда гуллайди: оқ, сарғиш ёки яшил рангли гуллар бўшашган паникуляр инфлоресcенcе тўпланган нисбатан баландликларда гуллайди. А. буллулата тури қизил гулларга эга. Гуллар, Ҳаwортҳиа гулларидан фарқли ўлароқ, мунтазам, қувурли, юқори қисмида сиқилиш билан, гулбарглари бирлаштирилган. Гул юлдузчаларга ўхшайди, шу туфайли номи ҳам келиб чиққан.
Асраш ва парвариш
Астролоблар сувли севувчилар орасида жуда машҳур эмас, чунки уларнинг пастки барглари тез-тез тушиб, пояни очиб қўяди ва ўсимлик ёқимсиз бўлади. Муаммо юқори қисмини кесиш ва илдиз отиш орқали ҳал қилинади.
Бу ўсимликнинг бир нечта турлари хона шароитида ўстирилади, улардан энг кенг тарқалгани Астролоба тwистед (Астролоба спиралис): унинг барглари пояда (тахминан 20 см баландликда) спирал шаклида жойлашган, гуллари оқ ёки сариқ бўлиб, эшбурчак барглари билан Пентагона шаклига эга.
Астролоблар ярим сояли жойда ёки тарқоқ қуёш нурида яхши ривожланади[1]. Ёзда суғориш ўртача. Қишда ўсимликлар 10-12 °C ҳароратда сақланади, суғориш камдан-кам ҳолларда, ойига 1-2 марта.
Субстрат: лойли тупроқ, гўнг, торф, дарё қуми (2: 1: 1: 1). Ёзда ўсимликлар кактуслар учун ўғитлар билан 3-4 марта озиқланади.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 „Астролоба (Астролоба). Семейство Асфоделовые“. Мир кактусов. 2018-йил 24-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 23-ноябр.
- ↑ „Астролоба, или Апикра — экзотический суккулент“. ҳттпс://www.ботаничка.ру/. 2018-йил 24-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 23-ноябр.
- ↑ Об условности указания класса однодольных в качестве вышестоящего таксона для описываемой в данной статье группы растений см. раздел «Системы АПГ» статьи «Однодольные».
- ↑ [„Астролоба на Биодиверситй Эхплорер(ингл.)“. 2018-йил 4-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 23-ноябр. Астролоба на Биодиверситй Эхплорер(Инглизча)]
Адабиётлар
- Гроэн Л. Э. 1986. Астролоба. Суccулента 65: 19—23.
- Гроэн Л. Э. 1987. Астролоба. Суccулента 66: 51—55, 82—86, 110—113, 162—166, 171—174.
- Меер Н. Л. & Смитҳ Г. Ф. 1998. Астролоба cорругата: десcриптион оф а лонг-кноwн спеcиэс ин а соутҳерн Африcан эндемичных алооид род. Ботҳалиа 28: 60—62.
- Кактусы и другие суккулентные растения.
- Рой Маккалистер. Все о суккуленты: Кристалл, 2007. — 208 с., ил. — ИСБН 978-5-9603-0061-2.
Ҳаволалар
- Украинский сайт о кактусах и кактусистів(рус.)
- Астролоба на сайте «Тҳе Плант Лист»(ингл.)
- Астролоба в базе данных «Тропиcос» Ботанический сад Миссури(ингл.)
- Астролоба в базе данных африканских растений «Африcан Плант Датабасе» Женевского ботанического сада(ингл.), (франс.)
- ҳттп://www.десерт-тропиcалс.cом/Планц/Аспҳоделаcеаэ/Астролоба.ҳтмл (Wайбаcк Мачине сайтида 2019-11-19 санасида архивланган)
- ҳттп://давесгарден.cом/гуидес/пф/го/138832/
- ҳттп://www.планцйстематиcс.орг/тахпаге/0/генус/Астролоба.ҳтмл (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-09-24 санасида архивланган)
- ҳттп://www.ҳаwортҳиа.орг.ук/Астролоба.ҳтмл[сайт ишламайди]