Astrovirtel
Астровиртел (инглизча: Аccессинг Астрономиcал Арчивес ас Виртуал Телесcопес - "Астрономик архивларга виртуал телескоплар сифатида кириш"; обсерватория коди: И03) — виртуал астрономик обсерватория сифатида фойдаланилган астрономик ма'лумотлар архивидир. Лойиҳа 2000-йилдан 2003-йилгача фаолият юритган бо'либ, Европа Комиссиясининг "Инсон салоҳиятини ошириш" дастури (Импровинг Ҳуман Потентиал Программе) қошидаги Тадқиқот инфратузилмаларига кириш амалиёти томонидан қо'ллаб-қувватланган ва молиялаштирилган. Лойиҳани Европа космик агентлиги (ЭСА) ҳамда Европа Жанубий обсерваторияси (ЭСО) номидан Космик телескопларни Европа мувофиқлаштириш маркази (СТ-ЭCФ) бошқарган.
Фаолияти ва мақсади
Астровиртел лойиҳасининг асосий мақсади СТ-ЭCФ/ЭСО архивларининг илмий даромадини (самарадорлигини) оширишдан иборат эди. Лойиҳа европалик фойдаланувчиларга ушбу архивлардан худди виртуал телескоп каби фойдаланиш, шунингдек, махсус архив операторлари ва ходимлари ко'магида катта ҳажмдаги астрономик ма'лумотларни қидириш ҳамда таҳлил қилиш имконини берган. Астровиртел танлов комиссияси ушбу лойиҳадан фойдаланиш учун йилига олтитагача илмий таклифларни танлаб олган.
Астровиртел Европа виртуал обсерваторияси каби то'лақонли ва мукаммал виртуал обсерваториялар яратилиши ё'лидаги дастлабки ва энг муҳим қадамлардан бири ҳисобланади.Пиэрфедериcи, Ф.; Бенвенути, П. „АСТРОВИРТЕЛ: Аccессинг Астрономиcал Арчивес ас Виртуал Телесcопес“. Астрономиcал Соcиэтй оф тҳе Паcифиc Cонференcе Сериэс (2001).Пиэрфедериcи, Ф.; Доленскй, М.. АСТРОВИРТЕЛ: Тоолс анд Оператионс. Спрингер Верлаг, 2004.
Муҳим воқеалар
Лойиҳа учун "Биринчи ёруг'лик" (я'ни илк ишга тушириш жараёни) 2000-йил 10-апрелда амалга оширилган.„Фирст Лигҳт фор АСТРОВИРТЕЛ Прожеcт“. ЭСО (10-апрел 2000-йил).
2001-йил 23-августда ушбу виртуал телескоп рекорд даражадаги катталикка эга бо'лган 2001 КХ76 астероидини (о'ша пайтда ушбу обект Серерадан ҳам каттароқ деб ҳисобланган) кузатган.„Виртуал Телесcопе Обсервес Реcорд-Бреакинг Астероид, 2001 КХ76 ларгер тҳан Cерес“. ЭСО (23-август 2001-йил).