Atiq masjidi
| Масжид | |
| Тахминан 1948-йилдаги ҳолати | |
| Мамлакат | |
| Ҳудуд | Киренаика |
| Қишлоқ | Авжила |
| Координаталар | 29°07′39″Н 21°17′28″Э / 29.127464°Н 21.291016°Э |
| Йўналиши | суннийлик |
| Асосий сана: 12-аср
| |
| Гумбазлар сони | 21 та |
| Гумбазлар сони | 21 та |
Атиқ масжиди (арабча: المسجد العتيق) – шарқий Ливиянинг Киренаика минтақасидаги Саҳрои Кабир чўлида, Авжила воҳа қишлоғида жойлашган сунний ислом масжиди. Масжид Авжиланинг эски шаҳар ҳудудида жойлашган[1]. У 12-асрга оид бўлиб, хом ғишт ва оҳактошдан ясалган ноодатий конуссимон гумбазларга эга[1][2].
Тарихи
Авжила атрофидаги ҳудудни Сиди Абдуллоҳ ибн Саъд ибн Абу Сарҳ бошчилигидаги араб мусулмонлари забт этган[3]. Унинг қабри Авжилада милодий тах. 650-йилда барпо этилган[4]:396[а]. Араб солномачиси Ал-Бакрийнинг айтишича, 11-асрга келиб воҳа атрофида аллақачон бир нечта масжидлар мавжуд бўлган[4]:395.
Ҳозирги Атиқ масжиди 12-асрга тааллуқли[2]. У 1980-йилларда реставрация қилинган[1].
Тузилиши

Ноодатий хом ғиштдан қурилган бу бино 400 сқуаре метре (4,300 кв фт) майдонни эгаллайди ва хом ғишт ҳамда оҳактошдан ясалган 21 та конуссимон гумбаз билан ёпилган. Ҳар бир гумбазда бинога ёруғлик кириши учун кичик тешиклар бор[1].
Деворлари 40 cентиметр (16 ин) қалинликда. Бинонинг ички қисмига тўққизта эшик олиб киради, у ерда кўплаб устун ва равоқлар кенг, ёруғ, салқин ва сокин муҳит яратади[1]. Меҳроб ёнида минбар учун ботиқ токча бор; унда намозни бошқарувчи туради. Арабистон ва Шарқий Африкадаги масжидларда ҳам шунга ўхшаш минбар токчалари учрайди, бу масжид қурувчилари исломнинг ибодий мактабига эргашганини англатиши мумкин[2].
Яна қаранг
Изоҳлар
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Ҳам, Антҳонй. Либя. Эдиз. Инглесе. Лонелй Планет, 1 Аугуст 2007 — 132-бет. ИСБН 978-1-74059-493-6.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Петерсен, Андреw. Диcтионарй оф Исламиc Арчитеcтуре. Тайлор & Франcис, 11 Марч 2002 — 166-бет. ИСБН 978-0-203-20387-3.
- ↑ „Аwжила“. Либян Тоурисм Диреcторй. 2013-йил 11-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 7-март.
- ↑ 4,0 4,1 Масон, Жоҳн Паул (Оcтобер 1974). "Саҳаран Саинц: Саcред Сймболс ор Эмптй Формс?". Антҳропологиcал Қуартерлй (Тҳе Георге Wашингтон Университй Институте фор Этҳнограпҳиc Ресеарч) 47 (4): 390–405. дои:10.2307/3316606. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_антҳропологиcал-қуартерлй_1974-10_47_4/паге/390.
Адабиётлар
- Шаглуф, Мас'уд „Тҳе Олд Мосқуэ оф Ужлаҳ“, . Соме Исламиc Ситес ин Либя: Триполи, Аждабияҳ анд Ужлаҳ, Арт анд Арчеологй Ресеарч Паперс (эн). Департмент оф Антиқуитиэс, Триполи, 1976 — 25–28-бет.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Атиқ масжиди“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- Батибо, Ҳерман. Лангуаге Деcлине Анд Деатҳ ин Африcа: Cаусес, Cонсеқуэнcес Анд Чалленгес. Мултилингуал Маттерс, 2005. ИСБН 978-1-85359-808-1.
- Чандра, Сатиш. Интернатионал Протеcтион оф Миноритиэс. Миттал Публиcатионс, 1986. ГГКЕЙ:Л2У7ЖГ58СWТ. Қаралди: 2013-йил 24-март.
- Фалола, Тойин; Морган, Жасон; Оенийи, Букола Адееми. Cултуре анд Cустомс оф Либя. АБC-CЛИО, 2012. ИСБН 978-0-313-37859-1.
- Масон, Жоҳн П. (Суммер 1982). "Қадҳдҳафи'с "Револутион" анд Чанге ин а Либян Оасис Cоммунитй". Миддле Эаст Жоурнал (Миддле Эаст Институте) 36 (3): 319–335. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_миддле-эаст-жоурнал_суммер-1982_36_3/паге/319.