Темир-Углерод фаза диаграммаси

Аустенит – темир-углерод қотишмаларининг таркибий тузилмаларидан бири. углероднинг у-темирдаги қаттиқ эритмаси. Инглиз тадқиқотчиси Р. Аустен (1843–1902) номига қўйилган. Углеродли пўлатларда аустенит одатда 727° дан (критик нуқтадан) юқори температурадагина барқарор бўлади, аммо аста-секин совитиб борилса, температура 727° га етганда феррит ва сементитга, я’ни перлитга парчаланади. Аустенитнинг кристалл панжараси қирралари марказлашган куб, панжара параметрлари аустенит таркибидаги углерод миқдорига қараб ўзгаради ва 3,63 дан 3,68 А гача бўлади. 1147°да у темирда энг кўп миқдорда (2,14%) углерод эрийди, бинобарин, шу температурада аустенит таркибида 2,14% углерод бўлади. Температура пасайган сари, аустенит таркибидаги углерод миқдори камайиб бориб, 727°да 0,8% ни ташкил этади. Аустенит юмшоқ ва пластикдир[1].

Аустенит
Темир-углерод қотишма фазалари

Феррит
Аустенит
Сементит
Графит

Темир-углерод қотишма структуралари

Ледебурит
Мартенсит
Перлит
Сорбит
Троостит
Бейнит

По`латлар

Конструкциявий по`лат (0,8 % гача C)
Асбобсозлик по`лати (~2 % гача C)
Зангламайдиган по`лат (хром билан лигерланган)
Иссиққа чидамли по`лат
Мустаҳкамлиги юқори по`лат

Чо`янлар

Оқ чо`ян (мо`рт, таркибида ледебурит бор ва графит мавжуд эмас)
Кулранг чо`ян (графит пластина шаклида)
Болг`аланувчан чо`ян (графит парчалари)
Мустаҳкамлиги юқори чо`ян
Ярим чо`ян (графит ва ледебуритдан иборат)

Аустенит (γ{\дисплайстйле \гамма\,\!}-фаза) – Темир-Углерод қотишмаларинг таркибий тузилмаларидан бири. Инглиз тадқиқодчиси Р. Аустен (1843-1902) номига қўйилган. Углеродли пўлатларда Аустенит одатда 727°C дан (критик нуқтадан) юқори ҳароратлардагина барқарор бўлади, аммо аста-секин совитиб борилса, ҳарорат 727°C га етганда Феррит ва сементитга, яʻни перлитга парчаланади. Аустенитнинг кристалл панжараси қирралари марказлашган куб, панжара параметрлари Аустенит таркибидаги углерод миқдорига қараб ўзгаради. 1147°Cда γ{\дисплайстйле \гамма\,\!}-темирда энг кўп миқдорда (2,14%) углерод эрийди, бинобарин, шу ҳароратда Аустенит таркибида 2,14% углерод бўлади. Ҳарорат пасайган сари, Аустенит таркибидаги углерод миқдори камая бориб, 727°Cда 0,8% ни ташкил этади. Аустенит юмшоқ ва пластикдир.

Манбалар

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил