Аутумн Қуаил
Аутумн Қуаил (Куз беданаси) — мисрлик ёзувчи Нажиб Маҳфузнинг романи. Бу унинг фалсафий асарларидан бири ҳисобланади. Роман ёлғизлик, ўтмиш ва доимий ўзгарувчан воқеликка асосланган Исо Ал-Даббог образи ҳақида ёзилган[1]. Роман асосида 1967-йилда филм режиссори Ҳуссам Аддейн Мустафо томонидан филм суратга олинган. Роман 1985-йилда „Аутумн Қуаил (Кузги бедана)“ номи билан инглиз тилига таржима қилинган.
| Муаллиф(лар) | Нажиб Маҳфуз |
|---|---|
| Мамлакат | Миср |
| Тил | арабча/инглизча таржима |
| Жанр(лар)и | Бадиий роман |
| Нашр этилган санаси | 1962-йил |
Сюжети
Ҳикоя қора шанба кун ёки Қоҳира фожеаси воқеаси билан бошланади. Бош қаҳрамон Исо давлат ходими ва „Вафд“ партияси аъзоси. Бирмунча юқори лавозимга кўтарилиш ва бир пошонинг қизига (Салwа) уйланишга оз қолганида, инқилоб кўтарилиб, унинг ҳаётини ўзгартириб юборади; у ишдан бўшатилади ва унаштируви бузилади, ўзи эса чўлоқ бўлиб қолади. Исо Искандарияга боради, у ерда бир фоҳиша (Рири) билан учраша бошлайди, унинг ҳомиладорлигини билиб қолгач, у билан яшайди. Кейин эса, Исо бой бепушт тул аёлга уйланади. Бутун роман давомида у зерикиш ва тушкунликдан азият чекади ва қимор ўйинларидангина таскин топади. Бироз вақт ўтгач, фоҳиша қиз (Рири) ва бир ёш қиз, ўзининг қизига дуч келиб қолади. Охир-оқибат, у Саад Зағул ҳайкали ёнида кеч зулмат маҳали Рири билан гаплашиб олмоқчи бўлади, шу пайт аёлнинг ёнига гул кўтарган бақувват йигит келади ва улар биргаликда кетишади. Исо ёлғизлик ва қоронғуликни ортда қолдириб, йигитнинг изидан боради.
Танқидий таҳлил
Қаҳрамон „шахсий бегоналашув ва содир бўлаётган воқеалар ва ўтмишда содир бўлган воқеалар ўртасидаги зиддият ҳолатида“ дея баҳоланади. Олим Маҳмуд Амин бу роман билан Маҳфузнинг аввалги романини (Тҳе Тҳиэф анд Тҳе Догс (Ўғри ва итлар)) солиштириб, аввалги китоб қўзғолончининг бўлаётган воқеликни ўзгартиришга уринаётган онгини, „Аутумн Қуаил“ эса кучли онг билан тўқнаш келадиган ўзгарувчан воқеликни ифодалайди, дея фикр билдиради[2]. Унинг фикрича, „Аутумн Қуаил“ дан кейин нашр этилган „Тҳе Сеарч (Изланиш)“ романи „Аутумн Қуаил“нинг айрим жиҳатларининг давоми ва такомиллаштирилган варианти ҳисобланади. Бундан ташқари, Маҳмуд Аминнинг таъкидлашича, роман номи қаҳрамоннинг енгиллик топишга уриниш жараёнидаги унинг моддий ва ахлоқий ўзгарувчанлигига ишора қилади[3].
Тўлиқ ишлар
Романлар
- Қадимги Мисрнинг учта романи: Кҳуфу’с Wисдом (Хуфунинг донолиги) (1939), Рҳадопис оф Нубиа (Нубиялик Радопис) (1943), Тҳе Струггле оф Тҳебес (Тҳебес кураши) (1944).
- Қоҳира трилогияси: Палаcе Wалк (Сарой юриши) (1956), Палаcе оф Десире (Орзулар саройи) (1957), Сугар Стреэт (Шакар кўчаси) (1957).
- Cаиро Модерн (Замонавий Қоҳира) (1945)
- Хон ал-Халили (1945)
- Мидақ Аллей (Мидақ хиёбони) (1947)
- Тҳе Мираге (Сароб) (1948)
- Тҳе Бегиннинг анд Тҳе Энд (Бошланиши ва охири) (1949)
- Гебелаwи болалари (1959)
- Ўғри ва итлар (1961)
- Кузги бедана (1962)
- Заабалаwи (1963)
- Тҳе Сеарч (Изланиш) (1964)
- Диланчи (1965)
- Адрифт он тҳе Ниле (Нил бўйлаб) (1966)
- Мирамар (1967)
- Миррорс (Кўзгулар) (1972)
- Лове ин тҳе Раин (Ёмғирдаги севги) (1973)
- Карнак Cафé (Карнак кафеси) (1974)
- Сториэс фром Оур Неигҳбоурҳоод (Маҳалламиздан ҳикоялар) (1975)
- Ҳеарт оф Тҳе Нигҳт (Туннинг юраги) (1975)
- Респеcтед Сир (Ҳурматли жаноб) (1975)
- Тҳе Ҳарафиш (Ҳарафиш) (1977)
- Арабиан Нигҳц анд Дайс (Араб кечалари ва кундузлари) (1979)
- Лове анд тҳе Веил (Севги ва парда) (1980)
- Wеддинг Сонг (Тўй қўшиғи) (1981)
- Тҳе Финал Ҳоур (Якуний соат) (1982)
- Тҳе Жоурней оф Ибн Фаттоума (Ибн Фаттуманинг саёҳати) (1983)
- Акҳенатен, Дwеллер ин Трутҳ (Акҳенатен, ҳақиқатда яшовчи) (1985)
- Тҳе Дай тҳе Леадер wас Киллед (Раҳбар ўлдирилган кун) (1985)
- Морнинг анд Эвенинг Талк (Эрталаб ва кечки суҳбат) (1987)
- Тҳе Cоффеэ Ҳоусе (Кафе) (1988)
Қисқа ҳикоялар
- Wҳиспер оф Маднесс (Жиннилик шивири) (1938)
- Год’с Wорлд (Худонинг дунёси) (1962)
- Ноториоус Ҳоусе (Нотариус уйи) (1965)
- Бенеатҳ тҳе Умбрелла (Соябон остида) (1967)
- Тҳе Пуб оф тҳе Блаcк Cат (Қора мушук қовоқхонаси) (1969)
- А Сторй Wитҳоут а Бегиннинг ор ан Эндинг (Боши ёки охири бўлмаган ҳикоя) (1971)
- Тҳе Ҳонеймоон (Асал ойи) (1971)
- Тҳе Cриме (Жиноят) (1973)
- Лове абове тҳе Пйрамид Платеау (Пирамида платоси устидаги севги) (1979)
- Тҳе Девил Преачес (Иблис ваъз қилмоқда) (1979)
- И Сеэ Wҳат Тҳе Слеэпер Сеэс (Мен ухлаётган одам нимани кўраётганини кўраман) (1982)
- Сеcрет Организинг (Яширин ташкилот) (1984)
- Морнинг оф Росес (Атиргуллар тонги) (1987)
- Тҳе Фалсе Даwн (Ёлғон қулаш) (1988)
- Тҳе Финал Деcисион (Якуний қарор) (1996)
- Эчоэс оф Форгеттинг (Унутиш акс-садолари) (1999)
- Тҳе Сймпатҳетиc Ёутҳ (Симпатик ёшлар) (2001)
Бошқа ёзма асарлар
- Жамес Баикининг „Анcиэнт Эгйпт (Қадимги Миср)“ асарининг араб тилига таржимаси (1932)
- Эчоэс оф ан Аутобиограпҳй (Автобиография акс-садолари) (1994)
- Бефоре тҳе Тҳроне (Тахт олдидан) (2009)
- Дреамс оф тҳе Реҳабилитатион Период (Реабилитация даври орзулари) (2004)
Кино мослашувлар
- Ал-Ихтиёр (Танлов)
- Ал-Тут Вал Нубут (Таёқ ва резаворлар)
- Ал-Жу' (очлик)
- Ал-Ҳуб Таḥтал Маṭар (Ёмғирдаги севги)
- Ал-Ҳуб Фаwқа Ҳаḍабатал Ҳарам (Пирамида платоси устидаги севги)
- Ал-Ҳарафиш
- Ал-Ҳал Исмуҳу Наẓира (Эчим Назира)
- Ал-Хадима (Хизматкор)
- Ас-Сараб (Сароб)
- Ал-Суккария (шакар кўчаси)
- Ал-Самман Вал Хариф (Бедана ва Куз)
- Тиланчи (ал-Шаҳат)
- Ал-Шарида (Қочқин)
- Ал-Тариқ (Қидирув)
- Ал-Тариқ ал-Масдуд (тўсиб қўйилган йўл)
- Ал-Футтува (Ёшлар)
- Қоҳира 30
- Ал-Карнак (Карнак кафеси)
- Ал-Лиṣу Вал Килаб (Ўғри ва Итлар)
- Аллоҳу Акбар (Аллоҳ буюкдир)
- Ал-Муттаҳам (айбланувчи)
- Ал-Мужрем (жиноятчи)
- Ал-Муḏнибун (айбдор)
- Ал-Масṭул вал Қунбула (Маст ва Бомба)
- Ал-Мутарад (қувилган)
- Ал-Мунтақим (Қасос олувчи)
- Ал-Носир Салоҳиддин
- Ал-Нимруд (Нимруд)
- Ал-Ҳариба (Қочқин)
- Ал-Ваҳш (йиртқич ҳайвон)
- Эḥна Таламиḏа (Биз талабалармиз)
- Имбраṭуриет Мим (М империяси)
- Ас’ад Аллоҳу Масаука (Хайрли кеч)
- Асдиқоу аш-Шайтон (Иблиснинг шериклари)
- Амирату Хубби Ана (Менинг муҳаббатим маликаси)
- Ана Хурра (Мен озодман)
- Аҳлу ал-Қимма (чўққи одамлари)
- Аюуб
- Бидая ва ниҳая (боши ва охири)
- Байн Ас-Самаъи Вал Ард (Осмон ва Ер ўртасида)
- Байн ал-Қасрайн (сарой юриши)
- Би’р ал-Ҳирмон (Мағрурлик қудуғи)
- Тахқиқ (Текширув)
- Тавҳиддаҳу (тавҳид)
- Тҳҳартҳара Фаwқал Нил (Нил бўйлаб чўзилган)
- 3 Қиṣаṣ (3 ҳикоя)
- Саманул Хуррия (Озодлик баҳоси)
- Жаъалуний Мужриман (Мени жиноятчи қилишди)
- Жамила
- Хон Халили
- Хута Баъидатал Мада (Узоқ муддатли режа)
- Хаёл Ал-ʿ Ашиқ (Ошиқнинг тасаввури)
- Дарб ал-Маҳобил (аҳмоқлар йўли)
- Далал ал-Масриия (Миср Далал)
- Хатал Важҳайн (икки юзли)
- Руба ва Сукайна (Руба ва Сукайна)
- Зуқақул Мадақ (Мидақ хиёбони)
- Саҳир ан-Нисў (аёлларнинг сеҳргари)
- Самара Ал-Амир
- Шаҳд ал-Малика (Шаҳд Қиролича)
- Шай’ун Мин ал-'Аъб (қийноқ таъми)
- Ṣаḥиб Ал-Сура (Расм эгаси)
- Сувар Мамнуъа (Тақиқланган расмлар)
- ʿАсрул Ḥуб (Муҳаббат ва парда)
- Фатовот ал-Ҳуссайния (Ал-Ҳуссайниянинг кўрсатмалари)
- Фатовот Булоқ (Булоқнинг кўрсатмалари)
- Қоҳир ал-Ẓалам (зулматни енгувчи)
- Қасрул Шавқ (Арзулар саройи)
- Қиṭаṭ Балади (Менинг юртимнинг мушуклари)
- Қалбул Лайл (Тун қалби)
- Лака Яwмун Я Ẓалим (Сиз учун бир кун, золим)
- Ламхул Басар (бир лаҳзада)
- Лайл Wа Кҳаwана (Тун ва хоинлар)
- Мужримин Фи Ижаза (Байрамдаги жиноятчи)
- Мин Фаḍлака Wа Иḥсанак (Сенинг меҳрибонлигинг ва мурувватингдан)
- Мирамар
- Нисў Ал-Жазоир (Жазоир аёллари)
- Нуур ал-'Уюн (Кўзларим нури)
- Васмату ʻар (Стигма)
- Вакалатул-Балаҳ (Сана дилери)
ТВ сериаллар
- Ал-Ақдор (Тақдирлар)
- Ал-Бақи Мин Аз-Замани Соатун (Охирги соат)
- Ал-Жарима (Жиноят)
- Ал-Дуня Ал-Жадида (Янги дунё)
- Ал-Ражалу Аллаḏи Фақада Ḏакаратуҳу Марратайн (Икки марта хотирасини йўқотган одам)
- Ал-Самман Вал Хариф (Бедана ва Куз)
- Ал-Ҳарафиш (1-фасл)
- Ал-Ҳарафиш (2-фасл)
- Ал-Қарар ал-Ахир (Якуний қарор)
- Ал-Лиṣу Вал Килаб (Ўғри ва Итлар)
- Ал-Маъмура (Ер)
- Афраҳул Қубба (Тўй қўшиғи)
- Мешир
- Байнал Қасрайн (Сарой юриши)
- Ҳадис ал-Сабаҳ вал масў (эрталаб ва кечки суҳбат)
- Ҳаḍратал Муҳтарам (Ҳурматли жаноб)
- Ҳилм Ниṣф Ал-Шаҳар (Ярим тунда туш)
- Ҳаwадитҳ Мутҳира (Ҳаяжонли воқеалар)
- Хон Халили
- (Ṣабаҳул палатаси) Атиргуллар тонги
- ʿАср ал-Ҳуб (Муҳаббат ва парда)
- Фи Қалбул Лайл (Тун қалбида)
- Эсмити Ва Наṣиби (Менинг тақдирим)
- Қаштамар (Қаҳвахона)
- Қасрул Шавқ (Арзулар саройи)
- Нуур ал-Қамар (ой нури)
- Байнал Сама Вал Арḍ (Осмон ва Ер ўртасида)
Ўйнайди
- Ал-Ҳала Ал-'Адия (Статус-кво)
- Ал-Лиṣу Вал Килаб (Ўғри ва Итлар)
- Ал-Нажот (Омон қолиш)
- Бидоятун ва ниҳоя (боши ва охири)
- Байнал Қасрайн (сарой юриши)
- Хиакаят Харитна (Маҳалламиздан ҳикоялар)
- Хон Халили
- Зуқақул Мадақ (Мидақ хиёбони)
- Эсмити Ва Наṣиби (Менинг тақдирим)
- Қаҳватул Тута (Тута кафеси)
- Мирамар
Бошқа драматик асарлар
- Ал-Жарасу Ярин (Қўнғироқ чалинади)
- Ал-Ҳуб Фаwқа Ҳаḍабатал Ҳарам (Пирамида платоси устидаги севги)
- Ал-Ҳафлул Охир (Охирги партия)
- Ал-Хавф (Қўрқув)
- Ас-Сараб (Сароб)
- Ал-Шар Маъбуд (Муқаддас ёвузлик)
- Ал-Шайх Муҳаррам
- Ал-Гурфа Рақам 12 (12-хона)
- Ал-Ми’тоф (Палто)
- Ал-Нашwа Фи ноябр (ноябрда экстази)
- Авлад Харитна (Гебелави болалари)
- Айям ал-Ҳуб Вал Жунун (Севги ва ҳаяжон кунлари)
- Байтун Сайи' Ас-Сум’а (машҳур уй)
- Зала Ал-Шар (Ёвузликни йўқ қилиш)
- Закария
- Зуҳурун Ла Таḏбал (Сўлмайдиган гуллар)
- Саҳибатул Исма (дахлсиз аёл)
- ʿАср ал-Ҳуб (Муҳаббат ва парда)
- Қаблол Рахил (кетишдан олдин)
- Қаштамар (Қаҳвахона)
- Қасрул Шавқ (Арзулар саройи)
- Мирамар
Ҳаволалар
Манбалар
- ↑ Бадр Ёусеф, Шаwқи. Ал-Риwая: Ал-Та'тҳир Wал Та'атҳур (Тҳе Новел: Аффеcц анд Эффеcц). Ал Манҳал, 1-январ 2017-йил. Қаралди: 2022-йил 12-сентябр (2018-йил 18-мартда асл нусхадан архивланган).
- ↑ Амин Ал-Алим, Маҳмоуд. Та'амулат Фи Алам Нагуиб Маҳфоуз (Медититатионс он Нагуиб Маҳфоуз'с Универсе). Генерал Эгйптиан Боок Организатион, 1970.
- ↑ Ҳуwаиди, Салеҳ. Ал-Таwтҳиф Ал-Фанни Лил Таби'а Фи Адаб Нагуиб Маҳфоуз' (Артистиc Эмплоймент оф Натуре ин Нагуиб Маҳфоуз'с Техц). Котобарабиа.cом, 2007.