Аве Алавайну – 1942-йил 4-октябрда Тарту шаҳрида туғилган ва 2022-йил 3-апрелда вафот этган. Эстониялик шоира ва ёзувчи.

Аве Алвайну
Таваллуди 1942-йил 4-октабр
Вафоти 2022-йил 3-апрел
Эстония

Биография

Аве Алавайну 1942-йил 4-октябрда Тарту шаҳрида шифокор оиласида туғилган. Ота-онаси ажрашгандан сўнг, у 4 ёшида онаси билан Таллинга кўчиб ўтган[1]. У ерда 1954-йилдан 1961-йилгача мактабда таълим олган. 1962-йилдан бошлаб Таллин педагогика институтида эстон филологиясини ўрганишни бошлаган. 1964-йилдан 1967-йилгача Тарту университетида ўқишни давом эттирган, бироқ учинчи курсда ўқишни ташлаб кетган. Кейин „Ванемуйне“ театри студиясида актёрлик санъатини ўрганиб, 1968-йилда уни тугатган. Шундан сўнг асосан турли газета ва журналларда журналист сифатида ишлаган, кейинчалик эса газета таҳририятида танишган турмуш ўртоғи Ваапо Вахер билан бирга Хиюмаа оролига кўчиб кетган. 1976-йилдан бошлаб педагогик фаолият билан шуғулланган. 1981—1985-йилларда Пионерлар уйи директори лавозимида ишлаган. Ўша даврда мактаб театрини ташкил этиб, уни 1995-йилгача бошқарган. 1997-йилдан бошлаб „Аве Вита“ нотижорат ташкилотига раҳбарлик қилган[1].

1987-йилдан бошлаб Аве Алавайну Эстония Ёзувчилар уюшмаси аъзоси бўлган. У Хиюмаа оролидаги Кярдла шаҳрида истиқомат қилган.

Ижоди

Алавайну 1966-йилда матбуотда шеърларини эълон қилиш орқали адабиёт оламига қадам қўйган. 1973-йилда унинг илк китоби нашр этилган. Танқидчилар унда қисман „анъанавий севги лирикаси“ни кўрсалар-да, айни пайтда „эротик тажриба“ ва „эротик ҳис-туйғулар“ бир неча бор ўз ифодасини топганини таъкидлашган[2]. Ҳаттоки бир танқидчи шоира ижодини урушлараро даврда ахлоқсизлиги туфайли китоби йўқ қилинган Ралф Ронд асарлари билан таққослаган[3] ва бу шеърларни 16 ёшгача бўлган болаларга ўқиш тавсия этилмаслигини айтган. Кейинги шеърий тўпламлар муҳаббат лирикаси учун ижобий баҳолар олган[4]. У „Кто из нас Напалеон?“ (1987) номли мактублар романи билан насрнавис сифатида илк қадамини қўйган. Бу асар „психологик роман“ сифатида ҳам тавсифланган[5]. Танқидчилар унда эркак ва аёл ўртасидаги фарқларга катта эътибор қаратилганини, шунингдек, „эмансипацияга қарши“ йўналишлар мавжудлигини таъкидлашган.

Аве Алавайну болалар адабиётининг ёрқин намоёндаси сифатида ҳам танилган.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Аве Алаваину[сайт ишламайди]Андоза:Недоступная ссылка // попс.кардла.эду.ээ
  2. ↑ Ваиме Кабур: Раҳутус рüтмис. Ин: Лооминг 2/1974, С. 342—343.
  3. ↑ Оскар Круус: Колм дебüüти. Ин: Кеэл жа Киржандус 7/1974, С. 439.
  4. ↑ Кäрт Ҳеллерма: Лоомингупсüҳҳолоогилине Алаваину. Ин: Кеэл жа Киржандус. 1/1983, С. 41.
  5. ↑ Обжектина субжекти. Ин: Эстониа. 3/1987, С. 137.