Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Avenor Ewe

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Авенор Эwе - Ганадаги кичик қабила[1]. Авенор исмининг келиб чиқиши маълум эмас.

Манзил

Уларнинг анъанавий ҳудуди Гананинг Волта вилоятининг жануби-шарқий қисмида жойлашган. Авенорда анъанавий равишда Авенорпеме ва маъмурий пойтахт сифатида Акаци жойлашган. Маъмурий жиҳатдан, Авенор аҳолисини иккита туманда, яъни Авенорленд бўлган Акаци жанубий округида ва Авенорлар шимолдаги қўшнилари, Авес билан бўлишадиган Акаци Шимолий туманида топиш мумкин. Авенор ҳудуд жанубдан Анло Эве (Кета муниципал округи) билан шарқда Сомес (Кету тумани), ғарбда Тонгус ва Агавес (Шимолий ва Жанубий Тонгус туманлари) ва шимолда Авес (Шимолий Акаци) билан чегарадош. туман)[2].

Тарих

Авенор халқи Нигернинг пастки қисмидаги Кету шаҳри чеккасида жойлашган Авенор Кетукпе номли шаҳарчада яшаган, бу барча эвий тилида сўзлашувчиларнинг асл манзилгоҳи ҳисобланган. Авенор, бошқа гуруҳлар сингари, душманлари билан тинимсиз тўқнашувлар туфайли Авенор Кетукпедан Ноциэга кўчиб ўтди (асосан ёрубалар каби) Кетукпедаги авенорларнинг бошлиғи ёки раҳбари Тогбе Агбохло эди, унинг ўғли Анумах авенорларни Ноциэга олиб келди.

Ноциэдан чиқиб кетгач, авенорлар ўзларининг етакчилари Анума бошчилигида Агус билан жуда яқин алоқада бўлишди ва улар билан Того Республикасининг ҳозирги Кпалиме яқинидаги Авенор-Агу Волуи шаҳрида биринчи турар-жойларини топдилар. Уларнинг кейинги турар жойи Анйираwасе Аwудоме эди. Қабилаларнинг тинимсиз урушлар уларни Фодзокуга кўчиб ўтишга мажбур қилди, у ердан кейинчалик Волтани кесиб ўтиб Кроболандга ўтиб, Кпонгда аҳоли пунктига асос солди. Улар Авенор Кробос сифатида танилди. Аквамуслар билан тез-тез тўқнашувлар авенорларни саргардонликни давом эттириш учун кетишга мажбур қилди. Кроболанддан умумий тарқоқлик бор эди. Бир гуруҳ Аккрадаги полиция ўқув депоси яқинидаги Авенор деб номланган жойда газ бўйида турар-жой топиш учун қочиб кетишди. Тогбуи Анумаҳ бошчилигидаги катта гуруҳ Фиэв еридаги Тефле Авеноркпога жойлашди. Авеноркпо ҳали ҳам турибди.

Аккра қироли Офори ва унинг халқи ҳам Аквамусдан ЛиттлеПопога (тахминан 1682-йил) қочиб кетган бир пайтда Аккрада яшаган гуруҳ каттароқ гуруҳни қидириш учун Аккрадан қочишга мажбур бўлди. Тефлес билан қишлоқ хўжалиги ерлари ва балиқ овлаш зоналари бўйича жанжал авенорларни Волтадан ўтиб, Ёртада, кейинчалик Дабала яқинидаги Децоwоме деб номланган турар-жой қуришга мажбур қилди. Ёртада бош (қироллик) оиласининг бир куидан бир қўли ва кўзи йўқ эркак бола туғилган. Бу воқеа ёмон аломат сифатида қаралган. Кейин „Децагбавор“ деган ибора пайдо бўлди, бу бизнинг бошимизга қандай ғалати нарса тушди деган маънони англатади. Бу вақтга келиб Аккра гуруҳи Анумаҳ бошчилигидаги гуруҳга етиб олди. Треккинг яна давом этди ва Авенорлар ҳозирги Авенорпедо (Авенорнинг ташландиқ уйи) яқинидаги Адуме шаҳрида янги уй топдилар.

Тефлелар Тефлекпода бўлган Авенорларнинг тўқнашувларини кечирмадилар ва имконият туғилганда авенор аёлларини ўғирлаб кетишди. Адумеда энг яқин сув манбаи Лоторда, тўрт миля масофада эди. Қачонки, авенор аёллар сув олиш учун борганларида, Тефлес уларга пистирма қўйиб, уларни ўлдиради ёки ўғирлаб кетади, шунинг учун бу жой Лотор-Лаци номи билан машҳур бўлиб, „сиз келасиз, лекин қайтмайсиз“ деган маънони англатади. Бу ҳолат ўзларининг етакчилари Ацу Фиадзеа бошчилигидаги авенорларни Корвену (қўриқловчи боғ) деб номланган жойга кўчиб ўтишга мажбур қилди.

Корвенуда авенорлар адалар билан иттифоқда 1750 ва 1767-йилларда Анло билан жанг қилишди. 1775-йилда Авенорлар яна Анлос билан Корвену уруши ёки Анямакпа уруши деб аталадиган урушда жанг қилдилар. Авенорлар Агбивеме, шунингдек, Афееме (янги турар жой) да янги уй қуриш учун ўз турар-жойларини тарк этишга мажбур бўлишди. Бу ерда Ацу Фиадзеа вафот этди ва унинг ўрнига унинг ўғли Адо келди, унинг қўл остида Авенорлар тахминан 1776-йилда Авенорпемеда доимий уй-жой қурдилар. Авенорпемедаги аҳоли пунктидан Авенорнинг ўн учта уруғидан чиққан овчилар ва саргузаштчилар томонидан янги аҳоли пунктлари ташкил этилган.

Манбалар