Avstraliya maktab formasi

Avstraliya maktab formasi (inglizcha: School uniforms in Australia) — Avstraliyadagi deyarli barcha boshlangʻich va oʻrta maktablarda oʻquvchilar uchun kiyish majburiy boʻlgan anʼanaviy kiyim majmuasi. Avstraliya taʼlim tizimida maktab formasi kiyish anʼanasi Buyuk Britaniya taʼlim tizimodan oʻzlashtirilgan boʻlib, u davlat va xususiy maktablarda qatʼiy tartibga solingan.

Tarixi va anʼanalari

Avstraliyada XIX asrda tashkil etilgan dastlabki xususiy kollejlar Britaniya xususiy maktablarining kiyinish uslubini joriy etgan. Vaqt oʻtishi bilan bu anʼana davlat maktablariga ham koʻchdi. Bugungi kunda Avstraliya maktab formasi oʻquvchilar oʻrtasida ijtimoiy tenglikni taʼminlash, intizomni mustahkamlash va maktab nufuzini koʻrsatish uchun xizmat qiladi.

Formaning tarkibiy qismlari

Avstraliyada iqlim sharoitidan kelib chiqib, maktab formalari odatda ikki mavsumga boʻlinadi:

• Yozgi forma: Oʻgʻil bolalar uchun kalta shim va yengil kalta yengli koʻylak; qizlar uchun esa yengil paxtali koʻylak (yoki yubka va bluzka).
• Kuzgi/Qishki forma: Oʻgʻil bolalar uchun uzun shim, galstuk va pishib toʻqilgan jemper (sviter) yoki koʻylagi ustidan kiyiladigan maxsus pidjak (blazer); qizlar uchun qalin yubka, kolganki va maktab pidjaki.

Bosh kiyimning majburiyligi (Keng chekka shlyapa)

Avstraliya maktab formasining eng oʻziga xos jihati — bu majburiy bosh kiyim (shlyapa) hisoblanadi. Avstraliyada quyosh nurlari oʻta faol boʻlganligi va teri saratoni xavfi yuqoriligi sababli, maktablarda "Shlyapasiz oʻyin yoʻq" (inglizcha: No hat, no play) qoidasi amal qiladi. Oʻquvchilar tanaffusda ochiq havoga shlyapasiz chiqishlariga ruxsat berilmaydi.

Ranglar va ramzlar

Har bir maktabning oʻziga xos ranglar kombinatsiyasi (koʻpincha toʻq koʻk, yashil, toʻq qizil yoki kulrang) qat'iy belgilangan. Pidjaklarning choʻntagida yoki koʻylaklarning yoqasida maktabning rasmiy gerbi (ramzi) va shiori aks ettirilgan boʻladi.