Австрияда аёлларнинг ҳуқуқий мавқеи 1970-йилларнинг ўрталаридан бошлаб яхшиланди. Аёллар ҳуқуқларига келсак, Австрияда устуворлик фақат тенг ҳуқуқларга эга бўлишдан кўра, иккала жинсга ҳам тенг муносабатда бўлишга асосланган. Шундай қилиб, австриялик аёллар ўз ҳукуматининг жинсга хос бўлган юкларнинг тенгсизлигини қоплашга уринишидан фойда кўради. Бироқ, Австрияда Рим католиклиги таъсири остида бўлган анъанавий роллар тушунчаси Австрия жамиятида ҳали ҳам кенг тарқалган.

Сайлов ҳуқуқи

Аёлларнинг сиёсий иштирокини яхшилашга биринчи уринишлар 1848-йилги инқилоб даврида Wиэнер Демократисчер Фрауэнвереин томонидан қилинган, аммо уюшма қисқа умр кўрди.

Сайлов ҳуқуқи учун кураш 1893-йилда Аллгемеинер Öстеррейчисчер Фрауэнвереиннинг шаклланиши билан янгидан бошланди.

Аёлларга сайлов ҳуқуқи 1919-йилда, Габсбург монархияси парчаланганидан кейин берилди.[1]

Никоҳ ва оилавий ҳаёт

Бошқа Европа мамлакатларида бўлгани каби, никоҳ анъанавий равишда эрнинг хотин устидан қонуний ҳокимиятига асосланади. 1970-йилларнинг охиригача турмуш қурган аёлларнинг эркинликлари қонуний равишда чекланган эди.[2] Австрия 1989-йилда никоҳда зўрлашни ноқонуний қилди[3].Австрия 1997-йилда зинони жиноят деб эълон қилган сўнгги Ғарб давлатларидан бири эди[4].2004-йилда никоҳда зўрлаш давлат жиноятига айланди, яъни у турмуш ўртоғининг шикояти бўлмаган тақдирда ҳам давлат томонидан жиноий жавобгарликка тортилиши мумкин, процедуралар нотаниш зўрлашга ўхшайди.[5]

Сўнгги йилларда турмушнинг янги усуллари пайдо бўлди, турмуш қурмаганлар билан бирга яшаш кўпайди, чунки кўпроқ ёшлар анъанавий усулларни нотўғри тушунишлари бунга сабаб бўлмоқда. 2008-йилдаги Европа қадриятларини ўрганишда (ЭВС) австриялик респондентларнинг "никоҳ эскирган институт" деган фикрга қўшилиш фоизи 30,5 % ни ташкил этди[6] ва 2012-йил ҳолатига кўра, болаларнинг 41,5 фоизи никоҳдан ташқари туғилган.[7] Туғилишнинг умумий коэффициэнти 1,46 бола/аёл (2015-йил ҳолатига кўра)[8] ни ташкил этади, бу 2,1 дан паст.

Бандлик

Аксарият аёллар иш билан таъминланган, аммо кўпчилик ярим кунлик режимда ишлайди. Европа Иттифоқида фақат Нидерландияда ярим кунлик ишлайдиган аёллар кўпроқ.[9] Европанинг немис тилида сўзлашадиган бошқа ҳудудларида бўлгани каби, гендер ролларига оид ижтимоий меъёрлар жуда консервативдир. 2011-йилда Европа Комиссиясининг ўша пайтдаги президенти Хосе Мануэл Баррозо „Германия, шунингдек, Австрия ва Нидерландия шимолий мамлакатлар мисолига қарашлари керак;бу аёллар, кекса ишчилар, чет элликлар учун тўсиқларни олиб ташлашни англатади. ва паст малакали иш қидираётганлар ишчи кучига киришлари учун“.[10]

Инфратузилмадаги ўзгаришлар

1990-йилларнинг бошларида Венадаги пиёдалар ҳаракати ва жамоат транспортининг катта қисми аёллар ҳиссасига тўғри келган. Эва Каил 1991-йилда „Жамоат майдонига эгалик қиладиган — шаҳардаги аёлларнинг кундалик ҳаёти“ ни ташкил қилди. Ушбу кўргазма, 1999-йилда шаҳар аёллар идораси томонидан ўтказилган сўров билан биргаликда, аёллар, умуман олганда, шаҳардаги эркакларникига қараганда кўпроқ турли йўналишларга эга эканлигини ва саёҳатларда хавфсизлик чораларига кўпроқ эҳтиёж сезишларини кўрсатди. Булар Вена шаҳарсозлик режасини ўзгартиришга олиб келди. Шаҳар томонидан амалга оширилган ўзгаришларнинг баъзилари пиёдалар йўлакларини кенгайтириш ва айрим ҳудудларда пиёдалар учун йўл ўтказгичларни қўшишни ўз ичига олади.

Вена Фрауэн-Wерк-Стадт лойиҳасини бошлади, бу лойиҳа аёлларнинг эҳтиёжларини ҳисобга олиш учун аёл меъморлар томонидан ишлаб чиқилган уй-жой мажмуаларини ишлаб чиқаришга қаратилган. Ушбу мажмуалар жамоат транспортидан, шунингдек, болалар боғчалари ва дорихоналар каби обектлардан осонгина фойдаланишлари мумкин. Аёлларга ёрдам беришга катта эътибор қаратилаётган шунга ўхшаш ҳаракатлар Вена муваффақиятидан кейин амалга оширилди.[11]

Инфратузилмадаги ўзгаришлар пиёдалар ҳаракатини сезиларли даражада оширишга хизмат қилди. Натижада, кўчалар эҳтимолий жиноят гувоҳлари билан янада зичроқ бўлди. Бу жамоат жойларида содир этилган кичик жиноятлар сонини камайтиришга хизмат қилди.[12]

Линда Макдауэллнинг таъкидлашича, бундай ҳаракатлар самарасиздир ва Вена каби жойларда мавжуд синфий курашларни чуқурлаштириш учун ҳаракат қилади. Макдауэллнинг асосий эътирози шундаки, бу ҳаракатлар аёлларнинг ҳуқуқлари ва камбағаллигини ҳисобга олиш учун етарлича эҳтиёт бўлмаган.[13]

Манбалар

  1. ↑ „85 Жаҳре аллгемеинес Фрауэнwаҳлречт ин Öстерреич“. Öстерреичисче Натионалбиблиотҳек. 2011-йил 6-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 1-сентябр.
  2. ↑ Cонтемпорарй Wестерн Эуропеан Феминисм, бй Гисела Каплан, п. 133
  3. ↑ „Легислатион ин тҳе мембер Статес оф тҳе Cоунcил оф Эуропе ин тҳе фиэлд оф виоленcе агаинст wомен“. Бизкаиа.нет. 2015-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 13-август.
  4. ↑ Реиманн, Анна; Фреуденреич, Даниэл. „Дебатте üбер Унтреуэ-Гесетз: Ноч 1997 дроҳте Öстерреичс Эҳебречерн Гефäнгнис“. Дер Спиэгел (2004-йил 10-сентябр).
  5. ↑ „Тҳе Сеcретарй Генералс датабасе он виоленcе агаинст wомен“. Сгдатабасе.унwомен.орг. 2013-йил 25-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 17-август.
  6. ↑ ҳттп://заcат.гесис.орг/wебвиэw/индех.жсп?студй=ҳттп%3А%2Ф%2Ф193.175.238.79[сайт ишламайди] %3А80%2Фобж%2ФфСтудй%2ФЗА4783&вариабле=ҳттп%3А%2Ф%2Ф193.175.238.79 %3А80%2Фобж%2ФфВариабле%2ФЗА4783_В252&моде=доcументатион&субмоде=вариабле&топ=ес&лангуаге=эн Сеэ: Вариабле Десcриптион — Фамилй — Қ 45.
  7. ↑ „Эуростат - Таблес, Грапҳс анд Мапс Интерфаcе (ТГМ) табле“. эc.эуропа.эу. 2015-йил 26-февралда асл нусхадан архивланган.
  8. ↑ „CИА - Тҳе Wорлд Фаcтбоок -- Ранк Ордер - Тотал фертилитй рате“. www.cиа.гов. 2007-йил 13-июнда асл нусхадан архивланган.
  9. ↑ „Парт-тиме wорк: А дивидед Эуропе - Оcупареа Форţэи де Мунcă, Афаcери Соcиале şи Инcлузиуне - Cомисиа Эуропеанă“.
  10. ↑ „Германй'с персистентлй лоw биртҳрате гец маргинал боост | ДW | 18.08.2011“. Деуцче Wелле. 2017-йил 15-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 13-август.
  11. ↑ „Ҳоw Виэнна десигнед а cитй фор wомен“ (эн-УС). Аполитиcал. Қаралди: 2019-йил 3-декабр.
  12. ↑ Wҳитзман, Cаролйн; Андреw, Cаролине; Висwанатҳ, Калпана (2014-06-10). „Партнершипс фор wомен'с сафетй ин тҳе cитй: "фоур легс фор а гоод табле"“. Энвиронмент анд Урбанизатион. 26-жилд, № 2. 443–456-бет. дои:10.1177/0956247814537580. ИССН 0956-2478.
  13. ↑ МcДоwелл, Линда; Перронс, Диане; Фаган, Cолетте; Рай, Катҳ; Wард, Кевин (Марч 2005). „Тҳе Cонтрадиcтионс анд Интерсеcтионс оф Cласс анд Гендер ин а Глобал Cитй: Плаcинг Wоркинг Wомен'с Ливес он тҳе Ресеарч Агенда“. Энвиронмент анд Планнинг А: Эcономй анд Спаcе (инглизча). 37-жилд, № 3. 441–461-бет. дои:10.1068/а3781. ИССН 0308-518Х.

Қўшимча адабиётлар

  • Бисчоф, Гюнтер, Антон Пелинка ва Эрика Тюрнер (муҳаррирлар) Австриядаги аёллар, 6-жилд, Замонавий Австрия тадқиқотлари, Трансаcтион Публишерс, Ню-Жерси, 1998, 309 саҳифалар,ИСБН 0-7658-0404-2 .