Axmet eshon Orazayuli
Axmet eshon Orazayuli (1861, Sirdaryo tumani, Oqmachit uezdi, Qozogʻiston — 1926, Qiziloʻrda viloyati) — Qozogʻiston davlat arbobi, „Alash“ partiyasi aʼzosi, huquqshunos olim, eshon va xalq tabibi boʻlgan. Oʻrta juzning Nayman qabilasi, Bagʻanali urugʻining Oqtosh tarmogʻidan kelib chiqqan. Buxoro madrasasida tahsil olgan. Bagʻanali ovulidagi maktab va masjidni oʻz mablagʻlari hisobidan taʼminlab turgan. 1881—1883-yillarda ikki marta Makka shahriga haj safarini amalga oshirgan. A. Baytursinov, M. Doʻlatov va boshqalar bilan yaqin aloqada boʻlgan, „Qozoq“ gazetasini nashr etishda moliyaviy yordam koʻrsatgan. Mazkur gazetada oʻz maqolalarini chop ettirgan, jumladan, oʻtroq hayotning afzalliklari haqida maqolalarni eʼlon qilgan. Qozoq tilidagi maktab darsliklarini tuzish va nashr qilish uchun orden taʼsis etgan. Rossiya imperiyasining mustamlakachilik siyosatiga qarshi qaratilgan musulmon xalqlari qoʻzgʻolonining rahbarlaridan biri boʻlgan. Tabib sifatida ham tanilgan. 1923-yilgi vabo epidemiyasi davrida Ahmat eshon qizi Bibisora bilan birgalikda chechakka qarshi emlash ishlarini olib borgan va koʻplab odamlarning hayotini saqlab qolgan. 1926-yilda Qiziloʻrda viloyatida vafot etgan. Sinirtek mavzesidagi qabri ustiga Ahmat eshon maqbarasi barpo etilgan.
| Axmet eshon Orazayuli | |
|---|---|
| Tavalludi |
1861 |
| Vafoti |
1926 Qiziloʻrda, Qozog'iston |
| Kasbi | Eshon, Tabib |
| Dini | Islom |
Adabiyotlar
- Muxtor Avezov, Axanning 50 yilligi // 1923, 4-fevral
- M. Qoratoyev, Mening koʻrganlarim va yodimda qolganlarining barchasi, A.-A., 1982
- Fayl:Kazakhstan National encyclopedia (ru) - Vol 1 of 5 (2004).pdf