Ayollar batalyoni
Аёллар баталёни (Россия) Феврал инқилобидан кейин Россия Муваққат ҳукумати томонидан урушдан чарчаган аскарлар жамоасини Биринчи Жаҳон урушида жангни давом эттиришга илҳомлантириш мақсадида тузилган тўлиқ аёллардан иборат жанговар бўлинма эди.
1917- йил баҳорида Россия Уруш вазирлиги ўн олтита алоҳида аёллардан иборат ҳарбий тузилмаларни яратишга рухсат берди. Тўрттаси пиёда баталёнлари, ўн биттаси алоқа бўлинмалари ва битта денгиз флоти бўлинмаси сифатида белгиланган.[1] Баъзи аёллар мунтазам ҳарбий қисмларга қўшилиш учун ариза беришди ва Керенский ҳужумини режалаштириш билан бир қатор янги Муваққат ҳукуматни махсус аёллар баталёнларини яратишни талаб қила бошладилар.[1] Бу аёллар, Россия ҳукумати ва ҳарбий маъмуриятининг бир қатор юқори мартабали аъзолари билан бир қаторда, аёл аскарлар муҳим тарғибот қийматига эга бўлишига ишонишди, уларнинг намунаси рус армиясининг чарчаган ва руҳий тушкунликларини жонлантирди.[2] Шу билан бирга, улар аёлларнинг борлиги эркак аскарларни ўзларининг жанговар вазифаларини янада ишончли бажаришлари учун туртки бўлишига умид қилишди.[3][2]
Америкалик мухбир Бесси Битти 1917- йилнинг кузида аёллар бўлинмаларида хизмат қилган аёлларнинг умумий сонини 5000 деб ҳисоблаган, аммо фақат 1-Россия аёллар баталёни ва 1-Петроград баталёнлари фронтга юборилган.
Баталёнлар рўйхати
- 1-Россия аёллар баталёни[4][5]
- 1-Петроград аёллар баталёни[6]
- 2-Москва аёллар баталёни[7]
- 3-Кубан аёллар зарбаси баталёни[8]
- 1-аёллар денгиз отряди[9]
- Минск аёллар алоҳида гвардия милицияси[10]
- Саратов аёллар зарба баталёни[10]
- Киев аёллар ҳарбий отряди[10]
Шошқалоқлик ва тартибсизликлар орасида бир нечта рухсат этилмаган бўлинмалар ҳам тузилди, улар орасида Мариопол аёллар баталёни, Боку аёллар баталёни, Виатка аёллар баталёни, кўнгилли аёллар скаутларининг 1-отряди, Скимбирск аёллар экологияси отряди, Ўлим батайлони, Украина аёллар баталёни ва Тошкент хотин-қизлар иттифоқи томонидан ташкил этилган номсиз бўлинма[10]
Тақдири ва кейинги фаолияти

Ҳарбий маъмурият ўртасида аёл аскарларнинг потенциал қиймати тўғрисида аниқ консенсус йўқлиги ва ўша пайтда халқ азоб чекаётган оғир танқислик билан бирга, армия лойиҳага тўлиқ сафарбар қилинмади. Шундай қилиб, аёллар бўлинмалари ҳарбий маъмурият томонидан етарлича эътибор ва ёрдамга эга бўлмади. Россия ҳарбий маъмурлари орасида кўпчилик аёлларнинг жангда қандай аҳволда бўлганини ва улар эркак аскарларга ижобий таъсир қиладими ёки йўқлигини кўришни кутишган.[4]
1-Россия аёллар баталёни рус армиясининг урушдан чарчаган элементларини жонлантириш учун мўлжалланган самарага эриша олмаганидан сўнг, ҳарбий маъмурлар умуман аёллар бўлинмаларининг қийматини шубҳа остига қўйишни бошладилар. Хусусан, ҳукумат бундай ишончсиз лойиҳага жуда зарур ресурслар ажратилишини оқламади. 1917-йил августига келиб, ҳарбий муассасада аёлларни жанговар мақсадларда ташкил этишни тўхтатиш истаги кучайди.[11] Расмий ёрдамни олиб қўйиш билан боғлиқ ҳолда, 2-Москва аёллар баталёни сентябр ойида парчалана бошлади. Бироқ, тарқатилишидан олдин, 500 га яқин кўнгиллилар ҳарбий маъмуриятнинг рухсатисиз ёки ўз илтимосига биноан фронтга юборилган.[11]
Ўзларининг аёллар бўлинмалари билан нима қилиш кераклиги тўғрисида қарор қабул қилган ҳолда, ҳарбийлар дастлаб уларни фронтдан узоқроқда, масалан, темир йўлларни қўриқлаш каби ёрдамчи ролларга ўтказишга қарор қилишди, аммо бу ўз навбатида бу лавозимдаги эркакларнинг қаршиликларига дуч келди.[11] Бунинг ўрнига, 1917 -йил 30- ноябрда янги болшевиклар ҳукумати қолган барча аёллар ҳарбий тузилмаларини расман тарқатиб юборишни буюрди. Қандай бўлмасин, 1-Петроград ва 3-Кубан аёллар баталёнлари аъзолари 1918- йил бошигача ўз лагерларида қолишди. Ушбу бўлинмаларда хизмат қилган баъзи аёллар Россия фуқаролар урушининг иккала томонида ҳам жанг қилишди.
Манбалар
- Де Гроот, Герард Ж.; Пенистон-Бирд C. М.. А Солдиэр анд а Wоман: Сехуал Интегратион ин тҳе Милитарй (Wомен анд Мен ин Ҳисторй). Пеарсон Эдуcатион, 2000. ИСБН 0582414393.
- Ботчкарева, Мариа; Левине, Исааc Дон. Яшка: Мй Лифе ас а Пеасант, Эхиле анд Солдиэр. Лондон: Cонстабле Публиcатион, 1919.
- Ститес, Ричард. Тҳе Wомен'с Либератион Мовемент ин Руссиа: Феминисм, Ниҳилисм, анд Болшевисм 1860–1930. Принcетон Университй Пресс, 1978. ИСБН 0691052549.
- Стоcкдале, Мелисса К. (Фебруарй 2004). „'Мй Деатҳ фор тҳе Мотҳерланд ис Ҳаппинесс': Wомен, Патриотисм, анд Солдиэринг ин Руссиа'с Греат Wар, 1914–1917“. Америcан Ҳисториcал Ревиэw. 109-жилд, № 1. дои:10.1086/530152. ЖСТОР 10.1086/530152.
- Стофф, Лауриэ. Тҳей Фоугҳт фор тҳе Мотҳерланд: Руссиа'с Wомен Солдиэрс ин Wорлд Wар И анд тҳе Револутион. Лаwренcе: Университй Пресс оф Кансас, 2006. ИСБН 978-0-7006-1485-1.
Маълумотномалар
- ↑ 1,0 1,1 Стофф 2006, п. 114.
- ↑ 2,0 2,1 Стофф 2006, п. 69.
- ↑ Стоcкдале 2004, п. 91.
- ↑ 4,0 4,1 Ботчкарева; Левине 1919
- ↑ Стофф 2006, п. 69-89.
- ↑ Стофф 2006, п. 114-123.
- ↑ Стофф 2006, п. 124-131.
- ↑ Стофф 2006, п. 131-135.
- ↑ Стофф 2006, п. 135-139.
- ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 Стофф 2006, п. 214-215
- ↑ 11,0 11,1 11,2 Де Гроот; Пенистон-Бирд 2000, п. 78-79
Адабиётлар
- Юрлова, Мариана . (1934). Казак қизи . Гелиограф. ИСБН 1930658702
- Дадешкелиани, Кати . (1934). Униформада малика . (АЖ Эштон, Транс.). Лондон: Белл.
- Солоневич, Борис . (1955). Милтиқ билан аёл . ОCЛC 1031190378