Aztreonam
Азтреонам — моносиклик синтетик бактерицид бета-лактам антибиотик, аэроб грам-манфий бактерияларга қарши селектив фаоллик спектрига эга, парентерал фойдаланиш учун мўлжалланган. Чромобаcтериум виолаcеум културасидан ажратиб олинган.
Тавсифи
Азтреонам монобактам гуруҳи антибиотикларига киради, тор таъсир доирасига эга, асосан аэроб грамманфий бактерияларнинг маълум штаммларига қарши фаолдир. Препарат аниқ бактерицид таъсирга эга, микроорганизмларнинг ўлимига олиб келади. Азтреонамнинг таъсир қилиш механизми унинг пенициллинни боғлайдиган оқсил 3 билан боғланиш ва бактерия ҳужайра деворининг асоси бўлган пептидогликан ҳосил бўлишини ингибиция қилиш қобилиятига асосланади. Ҳужайра мембранасининг яхлитлиги ва тузилиши бузилганлиги сабабли, препарат таъсирига сезгир бўлган микроорганизмларнинг ўлими содир бўлади. Азтреонамнинг бактерицид хусусиятлари Cитробаcтер спп. (шу жумладан Cитробаcтер фреундии), Энтеробаcтер спп. (шу жумладан Энтеробаcтер cлоаcаэ), Эсчеричиа cоли, Клебсиэлла охйтоcа, Клебсиэлла пнеумониаэ, Серратиа турлари (шу жумладан Серратиа марcесcенс), шунингдек Протеус мирабилис ва Псеудомонас аэругиносага нисбатан қайд этилган. Бундан ташқари, Ҳаэмопҳилус инфлуэнзаэ штаммлари, шу жумладан пенициллиназа ишлаб чиқарувчи штаммлар унинг таъсирига сезгир. Препаратнинг Аэромонас ҳйдропҳила, Морганелла моргании, Пастеурелла мултоcида, Протеус вулгарис, Провиденcиа стуартии, Провиденcиа реттгери, Ерсиниа энтероcолитиcа ва Неиссериа гоноррҳоэаэ, шу жумладан Неиссериа гоноррҳоэаэнинг пенициллиназа ишлаб чиқарадиган штаммлари келтириб чиқарадиган касалликларда самарадорлиги ҳақида далиллар мавжуд. Препарат тор таъсир доирасига эга ва амалда тананинг микрофлорасига таъсир қилмайди ва дисбактериозга олиб келмайди. Азтреонам ва аминогликозидлар гуруҳи антибиотикларига қарши микробларнинг ўзаро кесишувчи резистентлиги ривожланиши қайд этилган.
Фойдаланиш учун кўрсатмалар
Препарат азтреонам таъсирига сезгир микроорганизмлар келтириб чиқарадиган юқумли касалликлар билан оғриган беморларни даволаш учун ишлатилади, хусусан:
- Пастки нафас йўлларининг юқумли касалликлари: бронхит, пневмония, ўпка абсесси.
- Тери ва юмшоқ тўқималарнинг юқумли касалликлари: рожа, инфексияланган дерматит.
- Буйраклар ва сийдик йўлларининг юқумли касалликлари: ўткир ва сурункали систит, пиелит, пиелонефрит, простатит.
- Псеудомонас аэругиноса келтириб чиқарадиган нозокомиал инфексиялар.
Бундан ташқари, препарат менингит, септицемия, перитонит ва бошқа қорин бўшлиғи инфексияларини, шунингдек, гинекологик амалиётда эндометрит ва параметритни даволаш учун ишлатилади. Жарроҳлик аралашуви пайтида препарат профилактика сифатида белгиланиши мумкин.
Ножўя таъсирлари
Нерв системаси ва сезги органлари томонидан: бош айланиши, бош оғриғи, уйқусизлик, парестезия, конвулсиялар, диплопия, дармонсизлик, ҳушнинг бузилиши, заифлик, қулоқда шовқин, оғиз бўшлиғи шиллиқ қаватининг яраси, таъмнинг бузилиши, тилда дискомфорт, аксириш, бурун бутиши, оғиздан ёқимсиз ҳид келиши.
Юрак-қон томир тизими ва қон органлари томонидан (гематопоэз, гемостаз): қон босимининг пасайиши, ЭКГда вақтинчалик ўзгаришлар (қоринчалар бигеменияси ва қоринчаларнинг эрта қисқариши), иссиқ қон қуйилишлари, панситопения, нейтропения, тромбоцитопения, анемия, эозинофилия, лейкоситоз, тромбоцитоз.
Нафас олиш тизими томонидан: ҳуштаксимон нафас, хансираш, кўкрак қафасида оғриғи.
Овқат ҳазм қилиш тизими томонидан: спастик қорин оғриғи, гепатит, сариқлик; камдан-кам холларда C. диффиcиле сабаб бўлган диарея, шу жумладан псевдомембраноз колит ёки ошқозон-ичак трактидан қон кетиш. Псевдомембраноз колит белгиларининг пайдо бўлиши дори билан даволаш пайтида ҳам, ундан кейин ҳам бўлиши мумкин.
Тери қопламалари томонидан: токсик эпидермал некролиз, петехиялар, пурпура, кўп шаклли эритема, эксфолиатив дерматит, торвоқ, қичишиш, кучли терлаш.
Аллергик реаксиялар: анафилаксия, ангионевротик шиш, бронхоспазм.
Бошқалар: мушаклар оғриши, вагинал кандидоз, вагинит, кўкрак қафаси оғриши, иситма, АСТ, АЛТ, ишқорий фосфатаза фаоллигининг ошиши, ПТ ва АПТТнинг ошиши, Кумбс тестининг ижобийлиги, гиперкреатининемия; маҳаллий реаксиялар: в/и юборишда — флебит, тромбофлебит, м/и юборишда инекция жойида нохуш ҳис[1].
Манбалар
- ↑ Териcо, АТ; Галлагҳер, ЖC (Декабрь 2014). „Бета-лаcтам ҳйперсенситивитй анд cросс-реаcтивитй“. Жоурнал оф Пҳармаcй Праcтиcе. 27-жилд, № 6. 530–44-бет. дои:10.1177/0897190014546109. ПМИД 25124380.
{{cите магазине}}: сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим:|дате=(ёрдам)