Bülent Ecevit
„“Мустафо Булент Ажавит (туркча: Мустафа Бüлент Эcевит; 1925-йил 28-май, Истанбул — 2006-йил 5-ноябр, Анқара) — шоир, журналист, публицист, партия раиси, бош вазир ва сиёсатчи[1].
Ҳақида
Кастамонида туғилган Аҳмад Фахри Ажавит, отаси асли жануби-шарқдан кўчиб келган курд ўқитувчисининг ўғли, Анқара юридик факултети профессори бўлган[2][3]. Унинг онаси Фатма Назли (миллати босниялик) рассом эди. 1944-йилда Роберт коллежини тугатган Булент Ажавит [4]ўз ишини ўша-йили Матбуот Бош бошқармасида таржимон сифатида бошлади. 1946-йилда у синфдоши Раҳшан (Орол) Эcевитга уйланди.
У турли вақтларда Анқара, Зонгулдаг ва Истанбулдан парламент аъзоси бўлган. У Вакиллар Мажлисининг аъзоси, Республикачилар Халқ партияси ва Демократик чап партиянинг раиси этиб сайланди. У Туркиянинг Меҳнат вазири, Давлат вазири, Бош вазирнинг ёрдамчиси ва Бош вазир лавозимларида ишлаган. Олий маълумотга эга бўлмаганлиги сабабли у Туркия президентлигига номзодини қўёлмади.
1974-йилдан 2002-йилгача тўрт марта Туркиянинг турли вақтларда бош вазири бўлиб ишлаган[4].1972-1980-йилларда Республикачилар Халқ партиясининг раиси, 1987-2004-йилларда Демократик чап партиянинг раиси бўлган. 1961-1965-йиллар орасида у Исмет Инёну томонидан ташкил этилган ҳукуматлардаги меҳнат вазири сифатида қатнашди. У турк сиёсий ҳаётининг энг муҳим шахсларидан бирига айланди. Эcевит, 1974-йилда „Айсе таътилга чиқсин“. парол билан Кипр операциясини амалга оширди. 1999-йилда у ПКК этакчиси Абдулла Ўcаланнинг Кенияда қўлга олиниб, Туркияга олиб келинишини таъминлади. У Мадинада Ҳарем Шайх Ҳожи Эмин Пошодан мерос бўлиб қолган катта меросни 2005-йилда турк зиёратчиларидан фойда олиш шарти билан диний ишлар раислигига давлатга топширди.
12-сентабр тўнтаришидан сўнг, Эcевит бошқа барча партияларнинг таниқли шахслари қаторида 10-йилга сиёсатдан четлаштирилди. Унинг сиёсий тақиқлари давом этар экан, Демократик чап партияси унинг рафиқаси Рахсан Эcевит раислигида ташкил этилган. 1987-йилда бўлиб ўтган референдум билан сиёсий тақиқ бекор қилинганда, у ДСП бошлиғи бўлди. У 1987-йилги Туркияда бўлиб ўтган умумий сайловларда партияси депутатлик ўрни ололмагач, фаол сиёсат ва президентлик лавозимидан кетишини эълон қилди. Бироқ, у 1989-йилда фаол сиёсатга қайтди. 1999-йилда ташкил этилган ДСП-МҲП-АНАП коалициясида яна бош вазир бўлди. 2000-йилги президентлик сайловларида у олий маълумотга эга бўлмаганлиги сабабли президентликка номзодини қўёлмади ва коалиция партияларининг ушбу қоидани ўзгартириш тўғрисидаги таклифини ва президентлик таклифини рад этди. У 2004-йилда бўлиб ўтган 6-оддий Конгресс билан фаол сиёсатни тарк этди. 2006-йил 5-ноябр, якшанба куни қон айланиши ва нафас олиш этишмовчилиги натижасида вафот этди.
Манбалар
- ↑ „Бüлент Эcевит Биёграфи.инфо.“.
- ↑ Ени Сафак Онлине : Эcевитъин Сояğаcı : 'Кüртзаде Эcевитъ (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-11-07 санасида архивланган)
- ↑ Ҳüрриет газетеси wеб арşиви : Меğэр Эcевит Кüрт кöкенли имиş (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-01-19 санасида архивланган)
- ↑ 4,0 4,1 „Бüлент Эcевит Кимдир ? - Бüлент Эcевит Ҳаятı ве Биёграфиси“.