B2 (toifa)
Б2 — бу Паралимпия ногиронлик спорти классификацияси бўлиб, кўриш бўйича ногиронлиги бор спортчилар учун мўлжалланган. Ушбу тоифадаги спортчилар Б1 ва Б3 тоифалари орасидаги тоифа. Халқаро кўрлар спорт федерацияси (ИБСА) бу классификацияни "1,50 дан 2,60 гача (шу жумладан) ЛогМАР кўриш ўткирлиги ва/ёки кўриш майдони 10 даражадан кам" сифатида та’рифлайди[1]. Ушбу классификация пара-алп чанғи спорти, пара-Нордик чанғи спорти, кўрлар крикети, кўрлар голфи, беш кишилик футбол, гоалбол ва жудо спорт турларида қўлланилади. Айрим спортларда, масалан адаптив эшкак эшиш, енгил атлетика ва сузишда унга мос тоифалар мавжуд.
Б2 классификацияси 1970-йилларда ИБСА томонидан яратилган ва Халқаро Паралимпия Қўмитаси (ИПC) функсионал ва далилларга асосланган тизимга ўтишга ҳаракат қилган бўлса-да, тоифа деярли ўзгармаган. Классификация одатда халқаро миқёсда ИБСА томонидан амалга оширилади, аммо айрим спорт турларида миллий федерациялар томонидан ҳам бажарилади. Масалан, енгил атлетика ва велоспортда ўз федерациялари классификациялайди.
Ушбу классификациядаги спортчилар турли спорт турларида ҳар хил жиҳозлардан фойдаланади. Булар қаторига кўрувчи йўлбошчилар, йўл кўрсатувчи релслар, овоз чиқарувчи тўплар ва қарсак таёқчаси киради. Айрим спортларда йўлбошчи тақиқланган бўлса, велоспорт ва чанғида эса мажбурий ҳисобланади[2].
Та’рифи
ИБСА Б2 классификациясини "1,50 дан 2,60 гача ЛогМАР кўриш ўткирлиги ва/ёки кўриш майдони 10 даражадан кам" сифатида белгилайди[1]. Канада Паралимпия Қўмитаси эса бу классификацияни "тахминан 3–5% функсионал кўриш" деб та’рифлаган[3]. Кўрлар голфида эса "қўл шаклини таний олишдан тортиб 2/60 гача кўриш ўткирлиги ёки кўриш майдони 5 даражадан кам" сифатида тарифланади[4].
Тарихи
Ушбу таснифлаш кўзи ожизлар спортининг ривожланиш тарихига бориб тақалади. Ўша пайтларда кўриш қобилияти нисбатан камроқ заиф бўлган спортчилар кўриш қобилияти анча паст бўлган рақибларига нисбатан устунликка эга, деган қараш мавжуд эди. Рақобатни кўриш қобилиятининг турли даражаларида тенглаштириш учун ИБСА (Халқаро Кўзи Ожизлар Спорт Ассоциацияси) томонидан таснифлаш тизими ишлаб чиқилган[5]. 1976-йилда Ногиронлар учун Халқаро спорт ташкилоти (ИСОД) кўзи ожизлар учун таснифлаш тизимини ишлаб чиқди. Шу билан бирга, ИБСА ва миллий кўзи ожизлар спорт ассоциациялари ўз таснифлаш тизимини ишлаб чиқарди, ИБСА тизими 1980-йилга келиб кўриш ўткирлигига асосланган ҳолда йўлга қўйилди. ИБСАнинг кўзи ожизлар спорти учун таснифлаш тизими ривожлангани сабабли, ИСОД тизими кўзи ожизлар спорт мусобақаларида кенг тарқалишга эриша олмаган[6][5][7].
ИБСА таснифлаш тизими йўлга қўйилганидан бери ўзгармай келган[7], гарчи Халқаро Паралимпия қўмитаси (ИПC) тиббий асосланган таснифлашдан кўра кўпроқ функсионал ногиронликка ва далилларга асосланган тизимга ўтишга ҳаракат қилган бўлса ҳам бу таснифга ўзгартириш киритилмаган[8]. 2003-йилдан бошланган „спортга йўналтирилган аниқ, ишончли, изчил ва ишончли классификация тизимларини ишлаб чиқиш ва жорий этишни қўллаб-қувватлаш ва мувофиқлаштириш“ мақсадларига асосланган[9]. 2007-йилда ИПC Бош Ассамблеясида ушбу тоифа кўзи ожизлар синфи таркибида тасдиқланди, аммо бошқа ногиронлик турларида бўлган ўзгаришларга қарамай, у барибир тиббий асосланган бўлиб қолди. Ўша пайтда ИБСА бошқа ногиронлик гуруҳлари ва спорт турларида қўлланилаётган функсионал тизимга ўтишга тайёр эмас эди[10].
Баъзи ҳолларда, Паралимпия ўйинларига кирмайдиган, ИБСА билан боғлиқ бўлмаган спорт турлари ўз таснифлаш тизимини ишлаб чиққан. Бу ҳолат кўзи ожизлар голфида кузатилган. 1990-йилда ўхшаш таснифлаш тизими мавжуд бўлиб, у Кўзи ожизлар ва заиф кўрувчилар учун Австралия очиқ голф турнирида ишлатилган. Ўша пайтда тўртта таснифлаш тури мавжуд бўлиб, улар ИБСА таснифига мос келган[4].
1990-йилда Австралия от спорти федерациясида ногирон спортчилар, жумладан, кўзи ожизлар учун махсус таснифлаш тизими йўқ эди. Аъзолик эҳтиёжини эътиборга олган ҳолда, баъзи қоидалар табиий равишда ривожланиб, турли ногиронлик турларига, жумладан, кўзи ожиз чавандозларга мослаштирилган таснифлашга ўхшаш кўринишга келган. Масалан, кўзи ожиз чавандозлар белгиланган белгига етганида, уларга овозли сигнал ёрдамида бу ҳақида хабар беришга рухсат берилган[4].
Жиҳозлар
Файл:Вивиане Форест анд Члоэ Лаузон-Гаутҳиэр.огв Файл:Жон Сантаcана анд Мигуэл Галиндо.огв Ушбу тоифадаги иштирокчилар фойдаланадиган жиҳозлар орасида йўлбошчилар, йўл кўрсатиш панолари, овоз чиқарувчи тўплар ва шапалоқ уриб овоз чиқарувчи таёқчалари бўлиши мумкин. Ушбу тоифадаги кўзи ожиз ўқчилар камондан отишда тегиниш орқали мўлжаллаш мосламасидан фойдаланадилар ва камон нишонидан фойдаланишлари мумкин эмас[11].
Ушбу тоифадаги одамлар учун кўрувчи йўлбошчидан фойдаланиш спорт турига қараб белгиланади[12]. Йўлбошчилар пара-алп ва пара-норд чанғисида қатнашади. Б2 ва Б3 синфидаги чанғичиларнинг йўлбошчилари одатда Б1 синфидагиларникидан бошқача жойлашади, чунки бу синфдаги спортчилар озгина кўра олишади ва йўлбошчидан талаб қилинадиган ёрдам деярли кўзи ожиз чанғичиларникидан фарқ қилади. Йўлбошчи спортчининг олдида чанғида ўтиб, олдиндаги йўл ҳолати ҳақида визуал ишоралар билан хабар бериши мумкин[13]. Велоспортчилар учун эса йўлбошчи олд ўриндиқда ўтириб, тандем велосипедни бошқаради[12][14][15].
С12 синфидаги сузувчилар учун, бассейннинг четига етганда уларни уриб огоҳлантириш учун „теппер“ (урувчи ёрдамчи) бассейн четида туриши мумкин[6]. Сузувчи ўз „теппер“ини ўзи олиб келиши керак[16], бироқ „теппер“дан фойдаланиш мажбурий эмас[17]. Кўзи ожизлар учун крикетда эса, Б2 синфидаги зарбачилар югурувчидан фойдаланиш имкониятига эга[18].
Спорт турлари
Енгил атлетика
Б2 таснифи енгил атлетикада ишлатилади[19] ва бунда эквивалент атлетика таснифи „Т12“ ҳисобланади. Ушбу синфдаги спортчилар одатда югуриш йўлагидаги чизиқларни кўра олишади[20] 2008-йилги ёзги Паралимпия ўйинларида ушбу синф учун таснифлашни ИПC амалга оширган[21].
Қўшимча
Б2 тоифаси бошқа кўплаб спортларда ҳам қўлланилади. Спортчига йўлбошчи керакми ёки йўқлиги спорт турига боғлиқ.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Cлассифиcатион“. Халқаро Кўрлар Спорт Федерацияси. Қаралди: 14-апрел-2014.
- ↑ ; Доуглас Б. МcКеаг; Стевен П. Ван CампСпорц Медиcине. Липпинcотт Wиллиамс & Wилкинс, 1998 — 197-бет. ИСБН 978-0-7817-1222-4. Қаралди: 14-апрел-2013.
- ↑ „Wинтер Спорт Cлассифиcатион“. Канада Паралимпия Қўмитаси (2012). 9-июл-2013да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 3-октябр-2012.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 ; Аустралиан Cонфедератион оф Спорц фор тҳе ДисабледТҳе девелопмент оф а полиcй: Интегратион Cонференcе 1990 Аделаиде, Деcембер 3-5, 1990.. Wиллоугҳбй, Н.С.W.: Аустралиан Cонфедератион оф Спорц фор тҳе Дисаблед, 1990. ОCЛC 221061502.
- ↑ 5,0 5,1 ; Cаролине Ж. МаcеwенСпорц Висион. Буттерwортҳ-Ҳеинеманн, 1995 — 45-бет. ИСБН 978-0-7506-1578-5. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
- ↑ 6,0 6,1 ; Wалтер ТҳомпсонҲандбоок оф Спорц Медиcине анд Сcиэнcе, Тҳе Паралймпиc Атҳлете. Жоҳн Wилей & Сонс, 13 Жулй 2011. ИСБН 978-1-4443-4828-6. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
- ↑ 7,0 7,1 „Сигҳт Cлассифиcатион Форм“. Унитед Кингдом: Бритиш Блинд Спорт (2009). 2016-йил 9-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
- ↑ „Cлассифиcатион Ҳисторй“. Бонн, Германй: Интернатионал Паралймпиc Cоммиттеэ. Қаралди: 2012-йил 30-июл.
- ↑ „Паралймпиc Cлассифиcатион Тодай“. Интернатионал Паралймпиc Cоммиттеэ (2010-йил 22-апрел).
- ↑ „Cлассифиcатион“. Интернатионал Блинд Спорц Федератион. Қаралди: 2014-йил 9-май.
- ↑ „Шоотинг Cатегориэс“. Унитед Кингдом: Бритиш Блинд Спорт Арчерй (2013). 2014-йил 16-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
- ↑ 12,0 12,1 ; Лйнн Снйдер-МаcклерПҳйсиcал Тҳерапиэс ин Спорт анд Эхерcисе. Элсевиэр Ҳеалтҳ Сcиэнcес, 2007 — 530–531-бет. ИСБН 978-0-443-10351-3. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
- ↑ и Марcет, Пау Серраcанта „Блинд Скиинг“, . Трендс анд иссуэс ин Wинтер Паралймпиc спорт : проcеэдингс оф Wинтер Паралймпиc Эхперц Cонгресс -4тҳ Паралймпиc Cонгресс — организед бй тҳе ИПC анд НАПОC Марч 7-8, 1998 Нагано, Жапан. Нагано, Жапан: Нагано Паралймпиc Организинг Cоммиттеэ, 1998 — 19–22-бет.
- ↑ „Cйcлинг“. Паралймпиcс Греат Бритаин (2012). Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
- ↑ „Гуиде то висуаллй импаиред Паралймпиcс cлассифиcатион“. Унитед Кингдом: Аcтион фор Блинд Пеопле. 2014-йил 15-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
- ↑ ; Г. Wиллиам Гайле; Шаwн Ф. СтевенсАдаптед Ақуатиcс Программинг: А Профессионал Гуиде. Ҳуман Кинетиcс 10%, 2007 — 264-бет. ИСБН 978-1-4504-0723-6. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
- ↑ „Сwимминг“. Неw Зеаланд: Блинд Спорт Неw Зеаланд. 2014-йил 15-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
- ↑ ; Давид КеатингАссистиве Течнологй фор тҳе Висион-Импаиред анд Блинд. Спрингер, 2008 — 690-бет. ИСБН 978-1-84628-867-8. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
- ↑ Грай, Алисон. Агаинст тҳе оддс : Неw Зеаланд Паралймпианс. Ауcкланд, Н.З.: Ҳоддер Моа Беcкетт, 1997 — 18-бет. ИСБН 1-86958-566-6. ОCЛC 154294284.
- ↑ Роб Маттҳеwс. Руннинг Блинд. ҲарперCоллинс Аустралиа, 1 Фебруарй 2010 — 48-бет. ИСБН 978-0-7304-0082-0. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
- ↑ „Беижинг 2008 Паралймпиc Гамес Cлассифиcатион Гуиде“. Чина: Интернатионал Паралймпиc Cоммиттеэ. 2012-йил 26-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.