Б4 – бу сузиш, велоспорт, ва боwлс каби бир қанча спорт турларида қўлланиладиган кўзи ожизлар спорт таснифи. Бошқа кўзи ожизлар тоифаларидан фарқли ўлароқ, бу синфга киритилиш фақатгина кўриш ўткирлиги асосида аниқланади.

Таърифи

Бу кўриш қобилияти заиф одамларга мўлжалланган тиббий тасниф ҳисобланади[1]. Бошқа кўрлар спорти тоифаларидан фарқли равишда, бу тасниф фақатгина кўриш ўткирлиги асосида белгиланади[2].

БлиндСпорц СА бу таснифни қуйидагича изоҳлайди: „Бу 6/60 дан юқори ва 6/24 (25% гача) кўриш ўткирлигигача бўлган кўриш даражасини ўз ичига олади. Кўриш майдони ҳисобга олинмайди.“[3]

УСАБА эса бу таснифни қуйидагича тарифлайди: „Кўриш ўткирлиги 20/200 дан юқори ва 20/70 гача бўлган ҳолатлар ҳамда энг яхши амалий кўриш узоқлиги, энг яхши ҳолатда катта кўриш майдони 20 даражадан кўп эмас.“[4]

Назорат қилиниши

Америка Қўшма Штатларида бу тасниф Унитед Статес Ассоcиатион оф Блинд Атҳлетес (УСАБА) томонидан бошқарилади[4][1][5].

Янги Зеландияда бу тасниф Блинд Спорт Неw Зеаланд томонидан бошқарилади[6].

Буюк Британияда эса бу тасниф Бритиш Блинд Спорт (ББС) томонидан назоратга олинган[7] ва ушбу ташкилот мамлакат миқёсида Спорт Энгланд томонидан тан олинган[8].

Спортга хос даражада, Блинд Саилинг Буюк Британияда ушбу тоифадаги миллий бошқарувни амалга оширади[9]. ББС эса Буюк Британияда кўзи ожизлар крикети бўйича назоратни олиб боради[7] .Шотландияда голф бўйича эса таснифлашни Сcоттиш Блинд Голф ташкилоти амалга оширади[10].

Спорт

Ушбу таснифга кирувчи спортчилар халқаро мусобақаларда иштирок эта олмайди[11]. Бу тасниф Канадада, Австралияда, АҚШда ва Буюк Британияда миллий даражадаги мусобақаларда қўлланилади[11][3][4][12].

Б4 тоифаси қуйидаги спорт турларида қўлланилади: сузиш (саилинг)[9], боwлс[13] сузиш,[14] ва велоспорт[15].

Б4 тоифасидаги велоспортчилар тандем велоспортда йўлкўрсатувчи ҳайдовчи билан иштирок этадилар[15]. Баъзи ҳолларда ИБСА ёшлар ўртасидаги сузиш (блинд саилинг) халқаро мусобақаларида Б4 тоифасидаги спортчиларга ҳам рухсат берилади[2].

Кўзи ожизлар крикетида Б1, Б2, Б3 ва Б4 тоифасидаги крикетчилар бир вақтда ўйин ўйнашади, бироқ майдонда бир вақтнинг ўзида Б2, Б3 ва Б4 тоифасидаги жами энг кўпи билан етти нафар ўйинчи бўлишига рухсат этилади[7].

Сcоттиш Блинд Голф ушбу таснифдаги голфчиларга эркаклар учун максимал 28, аёллар учун эса бироз юқорироқ ногиронлик кўрсаткичини белгилайди[10].

Тарихан, Энглиш Натионал Ассоcиатион оф Висуаллй Ҳандиcаппед Боwлерс бу тоифага таснифлашда кўриш майдонининг чекланганлигини инобатга олган, бироқ кейинчалик бу мезон олиб ташланган, чунки бу омил боwлс спортидаги ҳаракат қобилиятига таъсир қилмаган.=[13].

Сузиш спортида ушбу таснифдаги спортчилар 2012-йилги Австралия кўзи ожизлар спорт ассоциацияси Сузиш чемпионатида иштирок этиш ҳуқуқига эга эдилар[14].

Кўзи ожизлар учун камончиликда ушбу таснифга эквивалент бўлган ВИ Опен номли тоифа мавжуд бўлиб, бу тоифа кўриш қобилияти 20 даражадан кам бўлган спортчилар учун мўлжалланганреф наме="ЖоҳнсонКеатинг2008">; Давид КеатингАссистиве Течнологй фор тҳе Висион-Импаиред анд Блинд. Спрингер, 2008 — 689-бет. ИСБН 978-1-84628-867-8. Қаралди: 2013-йил 14-апрел. </реф>. Уларга камон нишонидан фойдаланишга рухсат берилади[16].

От спортида эса ушбу тоифадаги спортчилар учун Паралимпия спорти сифатида қатнашиш имкони мавжуд эмас[17].

Тарихи

Ушбу тасниф кўзи ожизлар спорти тарихининг дастлабки босқичларига бориб тақалади. Кўриш қобилияти унча оғир бўлмаган спортчиларнинг кўришида жиддий нуқсони бор рақобатчиларга нисбатан устунлиги бор деган фикр мавжуд эди. ИБСА бу соҳадаги тенг рақобатни таъминлаш учун кўриш кескинлиги бўйича тасниф тизимини ишлаб чиққан[18].

Халқаро ногиронлар спорт ташкилоти (ИСОД) 1976-йилда кўзи ожизлар учун тасниф тизимини ишлаб чиққан эди. ИБСА нинг пайдо бўлиши билан ИСОД тасниф тизими асосий таснифлаш усули сифатида устунликка эриша олмади. Кўзи ожизлар спорти учун дастлабки тасниф тизими ИБСА томонидан 1980-йилда ишлаб чиқилган[19].

Халқаро Паралимпия қўмитаси 2003-йилда „аниқ, ишончли, изчил ва ишонарли спортга йўналтирилган таснифлаш тизимлари ва уларнинг амалиётга тадбиқ этилишини қўллаб-қувватлаш ва мувофиқлаштириш“ мақсадида амалга оширилган.

Б4+

Б4 дан юқори бўлган кўзи ожизлар спорти таснифи – Б4+ мавжуд. Бу Буюк Британияда қўлланилади ва қуйидагича таърифланади: „Кўриш кескинлиги 6/24 бўлган шахс олти метр масофада Снеллен жадвалидаги учта юқори қатордаги белгиларни ўқий олади.“[12]

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 ; Леонард Ҳ. Калакиан; Рон Cроcе; Виргиниа ДаҳлстромДевелопментал/Адаптед Пҳйсиcал Эдуcатион: Макинг Абилитй Cоунт. CУММИНГС, 5 Фебруарй 2010 — 361-бет. ИСБН 978-0-321-67827-0. Қаралди: 2012-йил 21-октябр. 
  2. ↑ 2,0 2,1 „БСИ Блинд Саилинг Интернатионал| Элигибилитй“. Блинд Саилинг Интернатионал. 2013-йил 8-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 21-октябр.
  3. ↑ 3,0 3,1 „БлиндСпорц СА“. БлиндСпорц СА. Қаралди: 2012-йил 3-октябр.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Жосепҳ П. Wинниcк. Адаптед Пҳйсиcал Эдуcатион анд Спорт. Ҳуман Кинетиcс, 27 Оcтобер 2010 — 245-бет. ИСБН 978-0-7360-8918-0. Қаралди: 2012-йил 21-октябр. 
  5. ↑ „Тҳе Унитед Статес Ассоcиатион оф Блинд Атҳлетес“. Усаба.орг. Қаралди: 2012-йил 21-октябр.
  6. ↑ „Тҳе Оффиcиал сите оф Блинд Спорт Неw Зеаланд Инc“. Блинд Спорт Неw Зеаланд. 2013-йил 6-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 21-октябр.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 „Блинд Cриcкет Лаwс“. Блинд Cриcкет УК. 2012-йил 20-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 21-октябр.
  8. ↑ ; Роб Жамес; Граҳам ТҳомпсонАС ПЕ фор АҚА. Ҳеинеманн, 2005 — 237-бет. ИСБН 978-0-435-49930-3. Қаралди: 2013-йил 14-апрел. 
  9. ↑ 9,0 9,1 „Wелcоме то Блинд Саилинг“. Блиндсаилинг.нет. 2010-йил 22-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 21-октябр.
  10. ↑ 10,0 10,1 „Ҳоw то гет инволвед“. Сcоттиш Блинд Голф. 2012-йил 29-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 21-октябр.
  11. ↑ 11,0 11,1 „Cанадиан Пара-Нордиc Cлассифиcатион Перcентагес фор Натионал Cомпетитионс (эффеcтиве Април 1ст, 2012)“ (пдф). Cанада: Cросс Cоунтрй Cанада (2012-йил 1-апрел). 2012-йил 4-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 3-октябр.
  12. ↑ 12,0 12,1 „Мембершип :: Сигҳт Cлассифиcатион Форм“. Бритиш Блинд Спорт. 2016-йил 9-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 3-октябр.
  13. ↑ 13,0 13,1 ; Cаролине Ж. МаcеwенСпорц Висион. Буттерwортҳ-Ҳеинеманн, 1995. ИСБН 978-0-7506-1578-5. Қаралди: 2012-йил 21-октябр. 
  14. ↑ 14,0 14,1 „2012 Блинд Спортинг Ассоcиатион Аустралиан Сwимминг Чампионшипс“. ви фамилй нетwорк (2012-йил 20-август). Қаралди: 2012-йил 21-октябр.[сайт ишламайди]
  15. ↑ 15,0 15,1 ; Донна CзубернатСпорц анд тҳе пҳйсиcаллй чалленгед: ан энcйcлопедиа оф пеопле, эвенц, анд организатионс. Греэнwоод Пресс, 30 Оcтобер 2006 — 36-бет. ИСБН 978-0-313-32453-6. Қаралди: 2012-йил 21-октябр. 
  16. ↑ „Шоотинг Cатегориэс“. Унитед Кингдом: Бритиш Блинд Спорт Арчерй (2013). 2014-йил 16-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
  17. ↑ „Эқуэстриан“. Паралймпиcс Греат Бритаин (2012). 2015-йил 7-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.
  18. ↑ ; Cаролине Ж. МаcеwенСпорц Висион. Буттерwортҳ-Ҳеинеманн, 1995 — 45-бет. ИСБН 978-0-7506-1578-5. Қаралди: 2013-йил 14-апрел. 
  19. ↑ ; Wалтер ТҳомпсонҲандбоок оф Спорц Медиcине анд Сcиэнcе, Тҳе Паралймпиc Атҳлете. Жоҳн Wилей & Сонс, 13 Жулй 2011. ИСБН 978-1-4443-4828-6. Қаралди: 2013-йил 14-апрел.