Bab Gedid masjidi
Bob Gedid masjidi, Eski masjid nomi bilan ham tanilgan (yunoncha: Εσκί Τζαμί, turkcha: Eski Camii maʼnosi – „eski masjid“) – Egey dengizidagi Kos orolida, janubi-sharqiy Gretsiyada joylashgan, Usmoniylar davriga oid masjid edi. U 1933-yilgi zilzilada qattiq shikastlangan, bir necha yildan soʻng, 1935-yilda butunlay buzib tashlangan. Bugun asl inshootdan faqat uning sakkiz qirrali tosh minorasi saqlanib qolgan.
Tarixi
Baʼzi mantiqan asosli – biroq ishonchi uncha katta boʻlmagan – taxminlarga koʻra, Bob Gedid masjidi 1586-yilda qurilgan[1], yaʼni orol usmoniylar tomonidan zabt etilganidan bir necha oʻn yillardan keyin qurilish amalga oshirilgan. Agar bu toʻgʻri boʻlsa, saqlanib qolgan minora oroldagi eng qadimgi usmoniy yodgorligi boʻladi[2]. Bazi boshqa qarashlarga koʻra, uning qurilishi (va aniqki taʼmiri) 1777-yil oxirida amalga oshirilgan, buning uchun Mourabit hoji Mustafo ogʻa va uning rafiqasi mablagʻ ajratgan[3].
U qalʼa tepaligida, bugun Diagoras maydoni boʻlgan joyda, Kos shahrining oʻsha paytdagi musulmon mahallasining eng chekka qismida joylashgan edi, bu hudud zich qurilgan boʻlgan. Eski masjidning sharq tomonida namozdan oldin yuvinish va poklanish uchun ishlatiladigan ochiq favvora, shuningdek, kichik qabriston boʻlgan[4]. Uning nomi – Bob Gedid – „yangi darvoza masjidi“ deb tarjima qilinadi, va u Yangi Qapı masjidi (xuddi shu maʼnoda) nomi bilan ham tanilgan[1].
Masjid 1933-yilda Kosni larzaga keltirgan zilzilada qattiq shikastlangan va soʻng yangi shahar rejasini amalga oshirish maqsadida, minorasidan tashqari qismi taxminan 1935-yilda buzib tashlangan[4].
Meʼmorchilik
Eski masjidning yagona saqlanib qolgan unsuri – minora – balandligi 11,35 metr boʻlib, unga ichkaridan kirish mumkin; u sakkiz qirrali shaklda tiklangan va masjidning shimoli-gʻarbiy tomonida, inshootning qolgan qismi bilan tutash holda qurilgan[4]. Hovlida favvora ham boʻlgan: u minoraning shimoliy tomonida qurilgan boʻlib, unda masjid haqidagi bitik mavjud va qurilish yili sifatida 1586-yil koʻrsatilgan[4].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Kaymakçı & Özgün 2018, s. 189.
- ↑ „ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΠΟΛΗΣ ΚΩ“ [Muslim Monuments of Kos Town] (Greek). aegeanislands.gr. Qaraldi: 2023-yil 1-noyabr.
- ↑ Konuk 2008, s. 78–79.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 „Eski Mosque“. discoveringkos.com. Qaraldi: 2023-yil 1-noyabr.
Adabiyotlar
- Kaymakçı, Mustafa; Özgün, Cihan. Egey orollarining unutilgan turk identiteti. Konya, Turkiya: Eğitim Yayınevi, October 20, 2018.
- Konuk, Neval. Lesbos, Rodos, Xios va Kos orollarida usmoniy meʼmorchiligi. Anqara: Strategik tadqiqotlar markazi, 2008.
Havolalar
Vikiomborda „Bab Gedid masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
