Bab Guissa masjidi
Баб Гуисса масжиди (арабча: جامع باب الكيسة) — Марокашнинг Фос шаҳридаги эски шаҳар қисми — Фос ал-Балининг шимолий қисмида жойлашган ўрта асрларга оид масжиддир. У шу номдаги шаҳар дарвозаси ёнида жойлашган бўлиб, унга туташ мадраса ҳам мавжуд.
| Масжид | |
 | |
| Мамлакат |  Марокаш
|
| Шаҳар | Фос |
| Координаталар | 34°04′6.5″Н 4°58′33″W / 34.068472°Н 4.97583°W |
| Йўналиши | сунний |
| Масжид тури | Жомеъ-Масжид |
| Меъморий услуб | Марокаш меъморчилиги |
| Асосий сана: 14-аср
18-аср (қайта тикланган) | |
| Умумий майдони | 1,440 сқуаре метре (15,500 кв фт) |
| Миноралар сони | 1 та |
| Миноралар сони | 1 та |
| Ҳолати | амалдаги |
| Таровиҳ | 
|
| Саҳарлик ва ифторлик |
|
Тарихи
Масжиддаги мармар устунлардан биридаги ёзувга кўра, масжид қурилиши ХИВ асрга, яъни Маринийлар султони Абу ал-Ҳасан (ҳ. 1331–1351) ҳукмронлиги даврига бориб тақалади[1][2].
ХВИИИ аср охирида Алавийлар сулоласидан бўлган султон Муҳаммад ибн Абдуллоҳ (ҳ. 1757–1790) масжид ёнида мадраса қурдирган ҳамда масжиднинг ўзини ҳам таъмирлаб, кенгайтирган[2]. ХИХ аср охирида ҳам масжид катта таъмирлаш ва ўзгартириш ишлари орқали қайта тикланганлиги қайд этилади[1].
Масжид номи яқинидаги Баб Гуисса дарвозаси номидан олинган. Бу дарвоза эса ўз навбатида ХИ аср Зената амири ал-Гуисса ибн Доунас (арабча: عجيسة بن دوناس) номи билан аталган бўлиб, у шу номдаги дастлабки дарвозани қурдирган[2].
Меъморчилиги
Масжид тахминан 1,440 сқуаре метре (15,500 кв фт) майдонни эгаллайди[3]. У Баб Гуисса деб аталадиган шимолий шаҳар дарвозаси ичкарисида жойлашган. Бу жой Фос ал-Балининг қолган қисмига нисбатан анча баландроқ ҳудуд ҳисобланади. Шу сабабли масжиднинг минораси тарихий шаҳарнинг шимолий манзарасида яққол кўзга ташланади[1].
Минора содда кўринишда бўлиб, деярли безаксиздир. Масжиднинг шарқий томонида, минора пойдевори ёнида масжиднинг асосий кириш эшиги жойлашган. Дарвоза Марокаш меъморчилигига хос безаклар билан безатилган бўлиб, улар орасида эшик аркаси атрофидаги ўзаро туташ ярим доира шакллари ҳамда ташқи томонини ўраб турувчи катта квадрат рамка мавжуд. Бу рамка дарж-в-ктаф ёки себка нақши билан безатилган бўлиб, ундаги шакллар палметте ёки флеур-де-лисга ўхшайди.
Эшик устида ўйма ва рангли безакларга эга ёғоч соябон жойлашган бўлиб, у ҳам анъанавий Марокаш меъморчилигига хос элементдир. Ушбу кириш қисми ёнида, шаҳар деворига туташган ҳолда кичик очиқ галерея мавжуд бўлиб, унда таҳорат (намоздан олдинги маросимий ювиниш) учун девор фавворалари жойлашган. Бу жой зеллиж мозаик плиткалари билан геометрик нақшлар тарзида безатилган, шунингдек арабесқуэ ва араб хаттотлиги нақшлари билан безакланган плиткалар ҳам мавжуд.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Ле Тоурнеау, Рогер. Фèс авант ле протеcторат : éтуде écономиқуэ эт соcиале д'уне вилле де л'оccидент мусулман. Cасабланcа: Соcиéтé Мароcаине де Либраириэ эт д'Éдитион, 1949 — 132–133-бет.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Тоури, Абделазиз; Бенабоуд, Мҳаммад; Боужибар Эл-Кҳатиб, Наïма; Лакҳдар, Камал; Меззине, Моҳамед. Ле Мароc андалоу : à ла дécоуверте д'ун арт де вивре, 2, Министèре дес Аффаирес Cултуреллес ду Рояуме ду Мароc & Мусеум Wитҳ Но Фронтиэрс, 2010. ИСБН 978-3902782311.
- ↑ Масжид ташқарисида жойлаштирилган расмий ёзув.
Ҳаволалар
Викиомборда „Баб Гуисса масжиди“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.- Баб Гуисса масжид ва мадрасаси (Wайбаcк Мачине сайтида 2018-07-03 санасида архивланган) АрчНет сайтида. Масжиднинг ташқи ва ички кўриниши фотолари мавжуд.
 | Масжид ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |