Bab Zuvayla

Баб Зувайла ёки Баб Зувейла (арабча: باب زويلة‎‎) Мисрдаги тарихий Қоҳиранинг шаҳар деворларида сақланиб қолган уч дарвозадан биридир. У, шунингдек, Бавабат ал-Митвалий ёки Баб ал-Митвалий номи билан ҳам танилган. Дарвоза 1092-йилда Фотимийлар вазири Бадр ал-Жамалий томонидан қурилган. Унинг устидаги икки минора 1415–1422-йиллар орасида ёнидаги Султон ал-Муайяд масжиди қурилиши доирасида қўшилган. Бугунги кунда у Қоҳиранинг йирик ёдгорликларидан бири бўлиб қолмоқда.

Номланиши

Унинг номи „дарвоза“ маъносини англатувчи Баб ва аслида Фецсандаги Завила шаҳридан бўлган бербер қабиласи Зувейла номларидан келиб чиққан^[1]. Бу ном Қоҳира Фотимийлар томонидан 969-йилда ташкил этилган пайтда шу қабилага мансуб фотимий аскарлари дарвоза илк бор барпо этилган вақтда берилган. Коптик анъанага кўра, бу ном Библиядаги Зебулун (қибтийча: ⲍⲉⲃⲩⲗⲱⲛ) билан боғланган^[2].

Кейинчалик дарвоза омма орасида Баб ал-Митвалий ёки Баваббат ал-Митвалий^[3] номини олди. Санъат тарихчиси Cаролине Wиллиамс фикрича, бу ном Усмонлилар даврига тааллуқлидир. Тарихчи Наири Ҳампикян фикрича эса, бу ном яқин атрофдаги ал-Муайяд масжиди қурилган 15-аср даврига мансуб^[3]^(п206) ва ўша пайтга келиб Зувейла қабиласи билан Фотимийлар даврига оид дастлабки боғлиқлик унутила бошлаган эди^[4]. Митвалий номи дарвоза атрофидаги ҳудуд билан боғланган, эҳтимол тўқима шахс бўлган, вали мақомидаги мусулмон авлиёси Митвали ал-Қутуб номидан келиб чиққан^[3].^(п206).