Bab al-Xamis
Bab al-Xamis (arabcha: باب الخميس) Jazoirning Tilimsan shahrida, qadimiy madina hududida joylashgan tarixiy shahar darvozasidir.
| Bab al-Xamis | |
|---|---|
باب الخميس | |
 | |
| Umumiy maʼlumot | |
| Turi | shahar darvozasi |
| Joylashuvi | Tilimsan, Jazoir |
| Koordinatalar | 34°52′26.86″N 1°19′29.25″W / 34.8741278°N 1.3247917°W |
Nom
"Bab al-Xamis" nomi oʻzbekchaga „Payshanba darvozasi“ deb tarjima qilinadi. Bu nom Arab dunyosidagi koʻplab shaharlarda uchraydi va odatda payshanba kunlari darvoza tashqarisida oʻtkaziladigan haftalik bozorga nisbatan shunday nomlanadi[1].
Joylashuvi
Darvoza bevosita Mansura Musallasi (kichik masjid) ostida, Tilimsanni Magniya bilan bogʻlovchi tarixiy yoʻlning chap tomonida joylashgan. U Mansura qalʼasining asosiy devoridan taxminan 500 metr uzoqlikda qurilgan[2].
Tarixi
Bab al-Xamis 1310-yilda qurilgan[3]. Darvoza Zayyoniylar sulolasi davriga tegishli boʻlib, oʻsha paytda Tilimsan Zayyoniylar qirolligining poytaxti boʻlgan va Andalusiya taʼsiri tufayli Granada bilan qiyoslanadigan savdo va madaniyat markazi sifatida tanilgan[1]. Shahar strategik joylashuvi sababli Sahroni Yevropa bilan bogʻlovchi savdo yoʻllari boʻylab muhim nuqta sifatida xizmat qilgan[1].
XX asr boshlarida hududni oʻrgangan fransuz olimlari William va Georges Marçais fikriga koʻra, bu darvoza Tilimsandagi eʼtiborga molik arab yodgorliklaridan biri hisoblanadi[2].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 „Bab El Khamis“. evendo.com. Qaraldi: 2026-yil 21-fevral.
- ↑ 2,0 2,1 Marçais, William; Marçais, Georges. Les monuments arabes de Tlemcen (fr). Paris (France): A. Fontemoing, 1903 — 214-216-bet.
- ↑ „Bab al-Khamis“. Getty Research Institute. Qaraldi: 2026-yil 21-fevral.