Баб ал-Хамис (арабча: باب الخميس‎‎) Жазоирнинг Тилимсан шаҳрида, қадимий мадина ҳудудида жойлашган тарихий шаҳар дарвозасидир.

Баб ал-Хамис
باب الخميس
Умумий маълумот
Тури шаҳар дарвозаси
Жойлашуви Тилимсан, Жазоир
Координаталар 34°52′26.86″Н 1°19′29.25″W / 34.8741278°Н 1.3247917°W / 34.8741278; -1.3247917

Ном

"Баб ал-Хамис" номи ўзбекчага „Пайшанба дарвозаси“ деб таржима қилинади. Бу ном Араб дунёсидаги кўплаб шаҳарларда учрайди ва одатда пайшанба кунлари дарвоза ташқарисида ўтказиладиган ҳафталик бозорга нисбатан шундай номланади[1].

Жойлашуви

Дарвоза бевосита Мансура Мусалласи (кичик масжид) остида, Тилимсанни Магния билан боғловчи тарихий йўлнинг чап томонида жойлашган. У Мансура қалъасининг асосий деворидан тахминан 500 метр узоқликда қурилган[2].

Тарихи

Баб ал-Хамис 1310-йилда қурилган[3]. Дарвоза Зайёнийлар сулоласи даврига тегишли бўлиб, ўша пайтда Тилимсан Зайёнийлар қироллигининг пойтахти бўлган ва Андалусия таъсири туфайли Гранада билан қиёсланадиган савдо ва маданият маркази сифатида танилган[1]. Шаҳар стратегик жойлашуви сабабли Саҳрони Европа билан боғловчи савдо йўллари бўйлаб муҳим нуқта сифатида хизмат қилган[1].

ХХ аср бошларида ҳудудни ўрганган франсуз олимлари Wиллиам ва Георгес Марçаис фикрига кўра, бу дарвоза Тилимсандаги эътиборга молик араб ёдгорликларидан бири ҳисобланади[2].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Баб Эл Кҳамис“. эвендо.cом. Қаралди: 2026-йил 21-феврал.
  2. ↑ 2,0 2,1 Марçаис, Wиллиам; Марçаис, Георгес. Лес монуменц арабес де Тлемcен (фр). Парис (Франcе): А. Фонтемоинг, 1903 — 214-216-бет. 
  3. ↑ „Баб ал-Кҳамис“. Геттй Ресеарч Институте. Қаралди: 2026-йил 21-феврал.