Babanki tili
Бабанки ёки Кежом (бабанки: Кəжòм [кɘ̀д͡ʒɔ́м]) — Камерун Ғарбий тоғлари аҳолисининг анъанавий тили.
География ва таснифи
Бабанки Грассфиэлдс тилларининг Cентер Ринг оиласига кириб, у ўз навбатида гипотетик Нигер-Конго тилининг Атлантика-Конго бўлимидаги Жанубий Бантоид оиласига (сваҳилий каби Банту тилларини ўз ичига олади) мансуб.
Этҳнологуэ маълумотларига кўра, 2011-йилда Бабанки тилида сўзлашувчилар сони 39 000 киши бўлган. Аммо „Йўқолиб бораётган тиллар“ лойиҳаси маълумотларига кўра, 39 000 нафар этник аҳолидан 20 000 анафаригина шу тилда сўзлашади[1].
Асосан Кеджон Кеку қишлоқларида бу йилда сўзлашишади ва Кеджом Кеку (мос равишда Бабанки Тунго ва Катта Бабанки номи билан ҳам танилган)[2][3], Камерун шимоли- ғарбий минтақаси Мезам бўлимида ҳам бу тил кенг тарқалган. Инглиз тили, хусусан, Камерун Пидгин инглиз тилида ҳам кенг тарқалган бўлиб, бу тил барча доменларда, шу жумладан оилавий ҳолатда ҳам Бабанки тилини ўрнини боса бошлаган[3]. Бундан ташқари, баъзи маърузачилар инглиз тилидан ташқари Камеруннинг бошқа расмий тили бўлган франсуз тилида гаплашиши мумкин ва Кежом Кекуда яшовчи маърузачилар Ком жамоати билан ўзаро муносабат даражасига қараб яқин атрофдаги Ком тилида ҳам гапиришади[3].
Бу тилда гаплашадиган иккита қишлоқда бабанкининг иккита асосий тури мавжуд. Улар бир оз фонетик, фонологик ва лексик фарқларни намоён этади, лекин ўзаро суҳбат қилинганда тушунарли бўлади[3][4].
Манбалар
- ↑ „Бабанки“. Эндангеред Лангуагес Прожеcт. 2024-йил 16-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 4-август.
- ↑ Акумбу, Пиус W.. Бабанки литераcй cлассес анд cоммунитй-басед лангуаге ресеарч (эн). Де Груйтер Моутон, 2018-03-19. ДОИ:10.1515/9783110527018-015. ИСБН 978-3-11-052701-8.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Файтак, Маттҳеw; Акумбу, Пиус W. (Аугуст 2021). "Кежом (Бабанки)". Жоурнал оф тҳе Интернатионал Пҳонетиc Ассоcиатион 51 (2): 333–354. дои:10.1017/С0025100319000264.Файтак, Маттҳеw; Акумбу, Пиус W. (Аугуст 2021).
- ↑ Акумбу, Пиус W.; Асонганйи, Эстҳер П. (Деcембер 2010). "Лангуаге ин Cонтаcт: Тҳе Cасе оф тҳе Фулɓэ Диалеcт оф Кежом (Бабанки)". Африcан Студй Монограпҳс 31 (4): 173-187. дои:10.14989/139265.