Бабол [1] (собиқ Рудҳанее-Бабол ; форсча: بابلرود‎‎ — Эрон шимолидаги сувга тўйинган дарё, Мозандарон вилояти ҳудудидан оқиб ўтади. Элбурс тоғларининг Савадкуҳ шаҳристонидаги манбадан бошланиб, Бабол ва Баболсер шаҳристонлари ҳудудидан оқиб ўтади. Баболсер шаҳрида Каспий денгизига қуйилади [2] . Дарёнинг узунлиги 78 км.

Сув омборлари

Албурс тўғони

Дарёнинг манбаи ва этаги ўртасидаги сезиларли фарқ туфайли дарё ва ирмоқларида кўплаб тўғонлар барпо қилинган. Улардан бири даҳистон Лофур ўрмонларида жойлашган Албурс тўғони бўлиб, у Эрондаги энг йирик тупроқли тўғон ҳисобланади. Тўғон узунлиги 838 м, баландлиги 78 м. Сув омбори сиғими 150 млн м³.

Тўғонни қуриш бўйича дастлабки тайёргарлик ишлари Паҳлавий давридаёқ бошланган, аммо бу ишлар Ислом инқилоби билан тўхтаб қолган. Ва ниҳоят, 1996-йилда (Эрон тақвими бўйича 1374-йил) Рафсанжоний ҳукумати тўғонни қуришга қарор қилди, лекин тўғон жойини юқорига кўчирди. Тўғон 2001-йилда ишга туширилган (Э. тақвими б.1379-й).

Шияде тупроқ тўғони
Шияде сув омбори

Бабол [3][4] шаҳридан 31–32 км жанубда, Баболруд дарёсининг ирмоқлари бўлган Базруд ва Чалим дарёлари бўйида жойлашган. Тупроқ ва лой аралашмасидан қурилган. Узунлиги 450 м, баландлиги 33 м бўлган тўғон 2001-йилда фойдаланишга топширилган. Майдони 480 минг м² бўлган сув омборида 5 миллион м³ сув тўпланади. Унда кўпи билан 8 миллион м³ сув тўплаш мумкин. Сув омбори 2 минг гектар шоли майдонларини йил давомида бир хил суғориш имконини беради[5]

Сомболруд тупроқ тўғони

Сомболруд тўғони Ширгоҳ шаҳридан 10 км ғарбда Савадкуҳ шаҳристонидан ўтувчи Сомболруд дарёси бўйида жойлашган (форсча: سنبل رود‎‎ , Боболруднинг ирмоғи). Тупроқ ва лой аралашмасидан қурилган. Тўғон узунлиги 889 м, баландлиги 122,5 м [6] . 2000-йилда фойдаланишга топширилган. Сув ҳавзаси сиғими 250 минг м². Унда 2 100 000 м³ сув тўпланган. Бу 1100 гектар қишлоқ хўжалиги майдонини йил давомида бир хил суғоришни таъминлайди [7] .

Манбалар

  1. ↑ Иран. Масштаб 1:2 500 000. Карта ГУГК, 1986
  2. ↑ „Опасность наводнений от Бабольруд“ (фа) (деадлинк). 2015-йил 19-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 27-феврал. (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-11-19 санасида архивланган)
  3. ↑ „Озера и дамбы в остане Мазендеран“ (фа) (деадлинк). 2008-йил 29-сентябрда асл нусхадан архивланган. (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-09-29 санасида архивланган)
  4. ↑ „Дамба Шияде заполнена до краёв“ (фа) (деадлинк). 2012-йил 23-июнда асл нусхадан архивланган. (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-06-23 санасида архивланган)
  5. ↑ „Земляная дамба Шияде“ (фа) (деадлинк). 2013-йил 19-январда асл нусхадан архивланган.
  6. ↑ „Дамба Сомбольруд“ (деадлинк). 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 27-феврал.
  7. ↑ Дамба Сомболруд (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-11-30 санасида архивланган)(форс.)