Badr al-Hammomiy sahifasining manbasini koʻrish

{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi                      = Badr ibn Abdulloh al-Hammomiy <br> بدر بن عبدالله الحمّامي
| tasvir                    = 
| lavozim                   = Fars viloyati hokimi
| boshlanish davri          = 914
| tugash davri              = 920-yillar
| oʻtmishdoshi              = 
| vorisi                    = 
| lavozim_2                 = Seyiston hokimi
| boshlanish davri_2        = 914
| tugash davri_2            = 916/917
| oʻtmishdoshi_2            = 
| vorisi_2                  = Kasir ibn Ahmad
| tavallud_sanasi           = 
| tavallud_joyi             = 
| vafot sanasi              = {{circa|923}}
| vafot joyi = Abbosiylar xalifaligi
| otasi =
| onasi =
}}
'''Badr ibn Abdulloh al-Hammomiy''' ({{Lang-ar|بدر بن عبدالله الحمّامي}}), shuningdek, '''Badr al-Kabir''' („Oqsoqol Badr“){{Sfn|Rosenthal|1985}} – [[Tuluniylar|Tuluniylarga]], keyinroq [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylarga]] xizmat qilgan sarkarda.

== Hayoti ==
Asli yunon millatiga mansub boʻlgan Badr dastlab [[Tuluniylar]] tuzumining asoschisi [[Ahmad ibn Tulun Abulabbos|Ahmad ibn Tulunning]] quli boʻlgan va keyinchalik ozod qilingan{{Sfn|Rosenthal|1985}}. 893-yil sentyabr oyida [[Abu Jaʼfar Muhammad ibn Abba]] va Tarsus hokimi [[Ahmad ibn Tugʻon al-Ujayfiy]] bilan birga Badr [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya imperiyasiga]] qarshi yurishni boshqarib, al-Balaqsun (nomaʼlum, ehtimol [[Kariya]] yoki [[Likiya]] [[Telmessos]])gacha yetib borgan{{Sfn|Rosenthal|1985}}. 896-yilda Ibn Tulunning oʻgʻli Xumaravayhning vafotidan soʻng, koʻplab Tuluniy qoʻmondonlari Misrni tark etib, [[Abbosiylar]] tomonga oʻtib ketdi. Badr esa Misrda qoldi va Faik hamda Sofi bilan bir qatorda asosiy harbiy qoʻmondonlardan biriga aylandi. Ular armiyaning alohida qismlariga boshchilik qilib, Tuluniy hukumatini askarlarga maosh toʻlash uchun zarur boʻlgan mablagʻlarni ajratishga majbur qilishdi{{Sfn|Hassan|1933}}. Shu tarzda ular, ayniqsa, Badr, voyaga yetmagan amir Horun ibn Xumaravayh nomidan hokimlik qilgan Muhammad ibn Abbaning asosiy raqiblaridan biriga aylandi{{Sfn|Hassan|1933}}.

902-yilda Badr Misrdan yordamchi qoʻshin boshchiligida [[Qarmatiylar|Qarmatiylarga]] qarshi yurish qildi. Qarmatiylar yetakchisi Yahyo ibn Zikrovayh 902-yilda Suriyaga hujum qildi va Damashqdagi Tuluniy qoʻmondoni [[Tugʻj ibn Juff|Tugʻj ibn Juffni]] qamal qildi. Badr va yana bir Tuluniy qoʻmondon [[Damashq]] darvozalari oldida Qarmatiylar bilan jang qilib, Yahyoni oʻldirishga muvaffaq boʻlishdi, biroq jangda magʻlubiyatga uchrashdi{{Sfn|Rosenthal|1985}}. Shundan soʻng Yahyoning oʻrniga ukasi [[Al-Husayn ibn Zakaravayh|Husayn ibn Zakavarayh]] oʻtirdi va 902–903-yillarda Suriya hududida katta vayronagarchiliklarni amalga oshirdi{{Sfn|Rosenthal|1985}}. Biroq 903-yilning avgustidan oldinroq Badr Qarmatiylarga qarshi muhim gʻalabaga erishdi, koʻplab dushmanlarni oʻldirib, qolganlarini choʻlga quvib yubordi{{Sfn|Rosenthal|1985}}. Bu muvaffaqiyatdan soʻng, 903-yil noyabr oyida [[Abbosiylar armiyasi]] [[Hama jangi|Hama jangida]] Qarmatiylarga qarshi hal qiluvchi gʻalabani qoʻlga kiritdi. Bu jang Husayn va Qarmatiylarning yuqori martabali yetakchilari qoʻlga olinib, qatl etilishi bilan yakunlandi{{Sfn|Rosenthal|1985}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
* {{The Cambridge History of Iran | volume=4 | last = Bosworth | first = C.E. | authorlink = Clifford Edmund Bosworth | chapter = The Ṭāhirids and Ṣaffārids | chapter-url=https://books.google.com/books?id=hvx9jq_2L3EC&pg=PA90 | pages=90–135}}
* {{The History of al-Tabari | volume = 38 | url=https://books.google.com/books?id=GcKhwo8SmlMC}}
* {{cite book | last = Hassan | first = Zaky M. | title = Les Tulunides, étude de l'Égypte musulmane à la fin du IXe siècle, 868-905 | year = 1933 | language = fr | publisher = University of Paris }}
{{refend}}

[[Turkum:923-yilda vafot etganlar]]