Badriddin Abu Abdulloh Muhammad ibn Jamaʼah (1241–1333) — Mamluk sultonligi (hozirgi Misr) ning shofiʼiy faqihi hamda Banu Jumah qabilasi aʼzosi. Davlat shofiʼiy fiqhini qoʻllab-quvvatlagan davrda u Qohiraning mamluklari huzurida bosh qozi boʻlib xizmat qilgan va Damashqda ikki marta shu lavozimni egallagan[1].

Badriddin ibn JamaʼahBadriddin ibn Jamaʼah
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 1241
Qohira, Misr
Vafoti 1333
Kasbi Faqih
Mashhur ishlari Qohira va Damashq bosh qoziysi

Badriddin Damashqda faoliyat yuritgan hadis olimi Zahabiyning ustozlaridan biri boʻlgan[2].

Siyosiy nazariya

Koʻplab boshqa faqihlar kabi Badriddin ham hukmdorlarga itoat etishni taʼkidlab, „hokim — zaruratdir; u boʻlmasa adolat boʻlmaydi, chunki u yer yuzida Allohning soyasidir“, deb taʼkidlagan. Agar oʻsha hukmdor agʻdarib tashlansa, yangi hukmdorga itoat etish lozim, chunki „biz gʻolib kelganning tomonidamiz“[3], u „qoʻpol yoki buzuq“[4] boʻlsa ham; aks holda islom jamoasi boʻlinib, zaiflashib qolishi mumkin[4]. Bir tarixchi (Bernard Lewis) ga koʻra, uning bu qarashlari zamon notinchligidan „halol va taqvodor kuzatuvchi“ning tushkunligini aks ettirgan[5], boshqa bir tadqiqotchiga (Jebran Chamieh) koʻra esa bu hukmron mamluk sultonlariga boʻysunuvchanlikni bildirgan[6].

Asosiy asarlari

Uning koʻplab asarlaridan ayrimlari:

  • Idah ad-Dalil fi Qatʼi Hujaj Ahl at-Taʼtil (Allohning ismlari va sifatlarini rad etuvchilar inkorining dalillarini kesib tashlash haqidagi hujjat izohi).
  • Gʻurar at-Tibyan fiy man lam yusamma fiy al-Qurʼan[7].
  • Etiquette of the Learner: An Abridgement of Tadhkirat as-Samiʼ va-al-Mutakallim fiy Adab al-ʼalim va-al-Mutaʼallim[8][9].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ Anjum, Ovamir. The Oxford Encyclopedia of Islam and Politics. Oxford University Press, October 7, 2014. DOI:10.1093/acref:oiso/9780199739356.001.0001. ISBN 978-0-19-973935-6. 
  2. ↑ Wynter-Stoner, Kyle (2022). "Books, Corruption, and an Emir's Downfall: The Founding of the Maḥmūdīyah Library in Mamluk Cairo". Journal of Near Eastern Studies 81 (2): 335–362. doi:10.1086/721639. https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/721639. 
  3. ↑ Chamieh, Jebran. Traditionalists, Militants and Liberal in Present Islam. Research and Publishing House, 1992 — 117-bet. 
  4. ↑ 4,0 4,1 Ibn Jama'a (1934). H. Kofler. ed. "Tahrir al-Ahkam fi Tadbir ahl al-Islam". Islamica vi: 357.  quoted in Lewis, Bernard. The Political Language of Islam. Chicago, London: Chicago University Press, 1988 — 102-bet.  quoted in Chamieh, Jebran. Traditionalists, Militants and Liberal in Present Islam. Research and Publishing House, 1992 — 117-8-bet. 
  5. ↑ Ibn Jama'a (1934). H. Kofler. ed. "Tahrir al-Ahkam fi Tadbir ahl al-Islam". Islamica vi: 357.  quoted in Lewis, Bernard. The Political Language of Islam. Chicago, London: Chicago University Press, 1988 — 102-bet. 
  6. ↑ Chamieh, Jebran. Traditionalists, Militants and Liberal in Present Islam. Research and Publishing House, 1992 — 117-8-bet. 
  7. ↑ Jamāʻah, Muḥammad ibn Ibrāhīm Ibn „Ghurar al-Tibyān fī man lam yusamma fī al-Qurʼān“. Jāmiʻat al-Dirāsāt al-Islāmīyah (1990-yil 7-oktyabr).
  8. ↑ Etiquette of the Learner: An Abridgement of Tadhkirat Al-sāmiʻ Wa-al-mutakallim Fī Adab Al-ʻālim Wa-al-mutaʻallim. Turath, 2015. ISBN 978-1-906949-43-3. 
  9. ↑ Al-Madhhab al-tarbawī ʻinda Ibn Jamāʻah: Tadhkirat al-sāmiʻ wa-al-mutakallim fī ādāb al-ʻālim wa-al-mutaʻallim. Dār Iqraʼ, 1984. 

Adabiyotlar