Bahraynliklar
Баҳрайнликлар (ўз ном-Баҳарна) Баҳрайннинг асосий аҳолисидир. 433,7 минг киши (2005).[1]
| Баҳрайнликлар | |
|---|---|
| Ўз номи | بحراني ، بحارنة |
| Ҳозирги жойлашув ареали ва аҳоли сони | |
|
Жами: 433 000(2005) Баҳрайн | |
| Дини | Мусулмонлар (шиа ва сунний) |
Тил
Араб тилининг Баҳрайн лаҳжасида гапирилади, маҳаллий аҳоли эски Баҳрайн (Баҳарна) ва янги Баҳрайн, муҳожирларнинг марказий араб диалекти.Ёзув араб ёзувига асосланган.
Дин
Аҳолининг 70 % дан ортиғи ислом динини қабул қилади, қолганлари насронийлар, буддистлар ва ҳиндулардир. Аҳолининг кичик бир қисми ҳеч қандай эътиқодга ишонмайди. Черков давлатдан ажратилмаган, шунинг учун шариат қонунлари (ислом қонунлари) амал қилади. Мусулмонлар жамияти бир хил эмас. Суннийлар бадавийларни ўзларининг аждодлари деб биладилар, шиалар эса улар насл-насабини пайғамбарнинг ўзидан олган деб ҳисоблашади. Шиалар, асосан, Баҳарна этник-диний гуруҳидан. Улар консерватив ва тақводор. Суннийлар ва шиалар бир-биридан алоҳида яшайдилар ва уларнинг ҳуқуқий низолари турли суд органлари томонидан ҳал қилинади.[2]
Тарих
Милоддан аввалги ИИИ минг йилликка оид археологик маълумотларга кўра, асосий оролда шумерлар яшаган бўлиши мумкин. Тахминан милоддан аввалги 2000-йилда у Дилмун номи билан машҳур бўлиб, Шумер ва Ҳинд водийси ўртасидаги йўлда савдо нуқтаси бўлиб хизмат қилган. ИВ асрда Баҳрайн Сосонийлар империясига қўшилди.ВИИ асрда мусулмонлар бу ҳудудни босиб олиб,ХВИ асргача ҳукмронлик қилдилар.
ИВ асрда Баҳрайн Сосонийлар империясига қўшилди. ВИИ асрда мусулмонлар бу ҳудудни босиб олиб, ХВИ асргача ҳукмронлик қилдилар. 1521-йилда Португалия Баҳрайнни марварид майдони ва ҳарбий гарнизон сифатида ишлатиб, назоратини ўрнатди. 1830-йилларда инглизлар Баҳрайн билан Форс кўрфазига кириш учун турклардан ҳимоя қилишни таклиф қилувчи бир қатор шартномалар имзоладилар. 1869-йилда Британия ўз йўлини топди ва Форс кўрфазига кириш ҳуқуқига эга бўлди.
1935-йилда Британия Баҳрайнда Яқин Шарқдаги асосий ҳарбий-денгиз базасини яратди. Аммо 1950-йилда Баҳрайнда инглизларга қарши норозилик намойишлари кўтарилди, шунинг учун 1971-йилга келиб Британия Баҳрайндаги ҳудудни тарк этди ва мамлакат 1971-йил 14-августда ўзини мустақил деб эълон қилиш имкониятига эга бўлди.[3]
Касб-ҳунар
Асосий анъанавий касблар — қишлоқ хўжалиги, денгиз ҳунармандчилиги ва савдо. Асосий қишлоқ хўжалиги экинлари хурмо, ситрус мевалар, банан, анжир, анор, бодом, манго, боғ экинларидир. Чорвачилик (қўй, эчки) кенг яйловлар йўқлиги сабабли чекланган даражада ривожланган. Баҳрайнликлар нефт саноатида ҳам ишлайди. Балиқчилик қишлоқ аҳолисининг асосий касбларидан биридир. Марварид саноати ривожланган.Ҳунармандчилик-кулолчилик, бўёқ, палма барглари ва толаларидан тўқиш ва бошқалар.[4]
Ҳаёт тарзи
Халқ оғзаки ижоди — ҳарбий рақс, марваридлар қўшиқлари ва бошқалар сақланади. Нефт саноатининг ривожланиши туфайли анъанавий маданият тез йўқолиб бормоқда. Баҳрайнликлар асосан шаҳарларда яшайди ва ҳаёт даражаси юқори.[5]
Баҳрайнликлар ҳаётига қабила жамияти анъаналари ва ислом диний меъёрлари кучли таъсир кўрсатади. „Мужоҳид“ ёки „ҳаракат“ атамаси ахлоқий ва диний ўз-ўзини такомиллаштириш жараёнини билдирди. Бу тушунча одатда ислом дини нормаларига риоя қилиш, ота-она ва кексаларни ҳурмат қилиш, яқин қариндошлар ва жамиятнинг бошқа аъзоларига ёрдам беришни ўз ичига олади. Бошқа исломий мамлакатларда бўлгани каби, Баҳрайнда ҳам чўчқа гўштини истеъмол қилиш ва спиртли ичимликлар ичиш тақиқланган. Чекиш, гарчи қарши бўлса ҳам, тақиқланган эмас.
Ислом анъаналарига кўра, маҳаллий аёллар жамоат кийими учун бошдан-оёқгача ва қўлларини ёпувчи кийим кийишни афзал кўришади. Кийим узун кўйлак, шарвар, сандал ва совуқ ҳавода жун устки кийимдан иборат. Бош кийим сифатида эркаклар қизил ёки оқ шарф ёки оқ шляпадан фойдаланадилар. Аёллар костюмлари нақшли тикув ёки рангли иплар билан тикилган. Асосий таомлар буғдой ёки арпа унидан тайёрланган нон, сут маҳсулотлари, сабзавотлар, мевалар, балиқли палов (баъзан гўштли) ва аччиқ зираворлардир .
Тўйлар жуда муҳим байрам тадбирларини. Бу қишлоқнинг барча аҳолиси қишлоқ тўйларида йиғилади, ҳатто қўшнилардан ҳам меҳмонлар таклиф қилинади. Шаҳар одатда 500-600 меҳмонни таклиф қилади. Анъанага кўра, байрам эркаклар ва аёллар учун столларга бо'линади. Тўй уч кун давом этиши мумкин, шу жумладан диний маросим ва оила ва дўстлар учун катта байрами. Аёллар ўзларининг тадбирларини ташкил қиладилар, у ерда улар келиннинг қўллари ва оёқларини хина билан безашади, кийим танлашади ёки столни безашади. Турмушга чиққандан кейин қиз одатда эрининг фамилиясини олмайди.[6]
Манбалар
- ↑ Болшая российская энсиклопедия ҳттпс://бигенc.ру/этҳнологй/техт/1857481 (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-06-16 санасида архивланган)
- ↑ Националниэ традиции Бахрейна, привички и особенности местних жителей ҳттпс://www.орангесмиле.cом/дестинатионс/баҳраин/традитионс.ҳтм
- ↑ Любов Захарова История Бахрейна ҳттпс://травеласк.ру/баҳраин/история-баҳрейна
- ↑ Словари и энсиклопеди на Академике ҳттпс://диc.аcадемиc.ру/диc.нсф/руwики/1282654
- ↑ Әлем халиқтариниң энсиклопедияси. Бахрейндіктер
- ↑ Обичаи и традиции Бахрейна ҳттпс://гуиде.травел.ру/баҳраин/пеопле/традитионс/