Balaklavka
Балаклавка (украинча: Балаклавка) — Қримнинг жануби-ғарбий қисмида жойлашган дарё (Севастопол), Қора денгизнинг Балаклава кўрфазига қуйилади. Дарёнинг узунлиги, 1855-йил „Қрим, Севастопол, Балаклава ва унинг бошқа шаҳарлари билан. Дарёлар, кўллар, тоғлар ва водийлар тавсифи билан; тарихи, аҳолиси, урф-одатлари ва турмуш тарзи билан“ китобида келтирилган маʻлумотларга кўра, 1,75 верст (тахминан 1,9 км)[1] (Севприроднадзор веб-сайтида дарёнинг умумий узунлиги, эҳтимол, ҳужжатнинг тузилишидан келиб чиққан ҳолда, бу бутун канал, шу жумладан ирмоқлар билан қўшиб ҳисоблаганда[2] — 7,8 км деб кўрсатилган.
География
Дарё хариталарда белгиланмаган, лекин кўп манбаларда кўриб чиқилади. Балаклавка номи учта дарё — Кади-су, Пелагос ва Ҳун[3] нинг қўшилиши натижасида ҳосил бўлган сув оқимининг пастки қисмини англатади. Балаклава жанубий йўналишда Балаклава шаҳри ичида оқади ва Балаклава кўрфазининг тепалигига қуйилади. Дарёда экологик муаммолар мавжуд[4].
Дарёнинг манбалари
Кади-Су — Қрим-татар тилидан таржима қилинган — „қози дарёси“[5] — Балаклавка дарёсининг ўрта қисмининг номи (собиқ Кади-Кой қишлоғига кўра). Ялта-Севастопол шоссесидан жануброқда бошланиб, жанубга ўтиб, саёз жарликни ҳосил қилади[6].
Пелагос — Балаклаванинг ўнг ирмоғи. Манбалар ҳозирги қазилган тоғнинг шарқий ёнбағрида, Ушаковка қишлоғидан бир километр жанубда жойлашган бўлиб, Севастопол-Балаклава йўли бўйлаб оқади, дарёда бир нечта ҳовузлар ҳосил қилинган. Пелагос юнонча денгиз деган маʻнони англатади[7].
Ҳун дарёнинг чап таркиби номининг (Оҳун деб ҳам аталади) вариантларидан биридир. Балаклаванинг шимоли-шарқий қисмидан оқиб ўтади. Бир қатор тадқиқотчилар бу номни қадимги теле халқининг ҳун номи билан боғлашади, уларнинг вакиллари гўё бу ҳудудда яшаши мумкин эди. Исмнинг келиб чиқишининг кўпроқ эҳтимолий варианти эроний ҳун бўлиб, булоқ, сув омбори[8] деган маʻнони англатади.
Манбалар
- ↑ Сиряков Михаил Никитич, Кораблев Николай Петрович „Гл. ИВ. Характер местности Крыма“, . Крым, с Севастополем, Балаклавою и другими его городами : С описанием рек, озер, гор и долин; с его историею, жителями, их нравами и образом жизни. Санкт-Петербург: Типография Эдуарда Веймара, 1855 — 82-бет.
- ↑ „Тендер на оказание услуг по разработке проекта Расчистка русла реки Балаклавка города Севастополя“. Тендер-монитор. 2019-йил 1-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 1-июл.
- ↑ „Топонимы Севастополя и окрестностей. Б»“. Топонимы Севастополя и окрестностей. Қаралди: 2015-йил 12-феврал.
- ↑ „Незаконная засыпка русла реки Балаклавка привела к подтоплению участков“. Новости Севастополя. 2019-йил 1-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 1-июл.
- ↑ „Топонимы Севастополя и окрестностей. К“. Народ.ру. Қаралди: 2017-йил 20-январ.
- ↑ „Золотая балка“. Балаклава Сити. Қаралди: 2019-йил 1-июл.
- ↑ „Топонимы Севастополя и окрестностей. П“. Народ.ру. Қаралди: 2019-йил 1-июл.
- ↑ „Топонимы Севастополя и окрестностей. Х“. Народ.ру. Қаралди: 2019-йил 1-июл.