Balchiq bilan davolash

Пелотерапик кукун, таркиби: қум, гил ва балчиқ.

Балчиқ билан даволаш ёки пелотерапия — торфли, сулфидли, сапропел ва бошқа турдаги балчиқлар (пелоидлар) ни даво мақсадида ишлатиш. Торфли балчиқда асосан чириган органик моддалар ва ўсимлик қолдиқлари кўп бўлади. Сулфидли балчиқ — анчагина миқдорда сулфидлар, хусусан темир сулфид сақлаган шўр сув ҳавзаларининг органик минерал балчиқ қатламларидан иборат. Сапропеллар эса чучук сувли ҳавзаларда ҳосил бўладиган оз-моз минерал моддалар аралашган органик таркибли балчиқ қатламидан иборат бўлади.

Исталган шифобахш балчиқ иссиқни узоқ вақт сақлаб туради ва аста-секин уни баданга беради ва шу тариқа иссиқлик олишдан ташқари, терининг кимёвий таъсирланиши ва тери орқали организмга бевосита кирадиган балчиқдаги водород сулфид, аммиак ва газсимон моддалар таъсири ҳам муҳим аҳамиятга эга. Шифобахш балчиқ терининг нерв охирларига, олий нерв марказлари орқали нерв системаси фаолиятига, қон айланишига, ички секресия безларига, моддалар алмашинувига рефлектор таъсир кўрсатади. Балчиқ билан даволаш тананинг зарарланган соҳасида ёки аъзода қон айланишининг кучайишига, яллиғланиш ўчоқларининг сўрилиб кетишига, моддалар алмашинувининг яхшиланишига, тикланиш жараёнларининг тезлашувига, ички секрексия безлари фаолиятининг барқарорлашувига имкон беради. Балчиқ билан даволашда асосан аппликация усули — бемор баданига (умумий аппликация), боши ва юрак соҳасидан ташқари, танасининг айрим қисми ёки соҳасига (маҳаллий аппликация) шифобахш балчиқ қўйилади, орадан маълум вақт (10—15 минут) ўтгач, илиқ сувда ювиниб, бир оз дам олинади. Айрим касалликлар, масалан гинекологик касалликларда балчиқли тампонлар қинга, эркакларда урологик касалликларда тўғри ичакка киритилади.

Балчиқ билан даволаш сурункали касалликларда, суяк, мускул ва бўғим шикастларида, периферик нерв системаси касалликларида, аёл ва эркаклар жинсий аъзолари яллиғланганда, қорин бўшлиғидаги айрим касалликлар ва яллиғланиш асоратларини даволашда физиологик терапия сифатида қўлланади.

Балчиқ билан даволаш бутун организмга таъсир қиладиган кучли восита бўлиб, ундан шифокор кўрсатмаси ва назорати остида фойдаланиш лозим. Балчиқ муолажалари қабул қилишда белгиланган қоидаларга қатъий риоя қилиш зарур.

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил