Балеар калтакесаги[1], ёки Лилфорд калтакесаги (лотинча: Подарcис лилфорди) – ҳақиқий калтакесаклар (Лаcертидаэ) оиласига мансуб девор калтакесаклари тури. Маёрка ва Менорка ороллари, шунингдек, Ўрта ер денгизидаги Балеар ороллари архипелагининг кичик ороллари учун эндемиклардир.

Балеар Калтакесаги
Биологик классификация
Олам: Ҳайвонлар
Уруғ: Подарcис
Тур: Подарcис лилфорди


Келиб чиқиш ҳудуди

Ташқи кўриниши

Катталар узунлиги 8 см га етади ва думи танадан 1,8 баравар узунроқдир. Танасининг ранг одатда яшил ёки жигарранг, лекин турли ороллардаги кичик турлар орасида фарқ қилиши мумкин. Орқа қисми одатда тана бўйлаб бир нечта узун чизиқлар билан тавсифланади. Ён томонлари одатда тўрли, пастки қисми эса оқ ёки пушти рангга эга. Вояга етмаганларнинг қуйруқлари баъзида кўк рангда бўлади.

Турмуш тарзи ва овқатланиши

Балеар калтакесаги одамлардан қўрқмайди. Асосан ҳашаротлар, ўргимчаклар ва бошқа артроподлар, моллюскалар ва баъзи ўсимликлар билан озиқланади. Балеар оролларига эндемик бўлган баъзи ўсимлик турлари ушбу калтакесаклар орқали чангланади. Калтакесаклар кўпинча қуш уялари яқинида яшайдилар: улар чайкалар полапонлари учун ташлаган озиқ-овқат қолдиқларини ейишади, баъзан эса йиртқичларнинг озуқа қолдиқлари, шунингдек, уя атрофида тўпланган пашшалар билан озиқланадилар[2].

Кўпайиш асосан ёзда содир бўлади ва урғочилар ўртача оғирлиги 63 грамм бўлган, биттадан тўрттагача тухум қўйиши мумкин ва ушбу тухумларнинг ҳажми, ушбу турдаги калтакесаклар учун жуда каттадир. Тахминан саккиз ҳафтада тухумдан чиқади ва тумшуғидан думининг бошигача тахминан 3-3,5 см узунликда бўлади[3].

Кичик турлари

Балеар калтакесакининг 27 кичик тури тавсифланган, улар яшаш жойларига қараб гуруҳларга бўлинади.

Менорка

Менорка атрофидаги оролларда қуйидаги кичик турлар яшайди:

  • Подарcис лилфорди фенни
  • Подарcис лилфорди порросиcола
  • Подарcис лилфорди балеариcа
  • Подарcис лилфорди саргантанаэ
  • Подарcис лилфорди аддаяэ
  • Подарcис лилфорди cарбонераэ
  • Подарcис лилфорди брауни
  • Подарcис лилфорди родриқуэзи
  • Подарcис лилфорди лилфорди
  • Подарcис лилфорди cодрелленсис

Маёрка

Маёрка атрофидаги оролларда қуйидаги кичик турлар яшайди:

  • Подарcис лилфорди гиглиолии
  • Подарcис лилфорди ҳартманни
  • Подарcис лилфорди торонис
  • Подарcис лилфорди ислетаси
  • Подарcис лилфорди жорданси
  • Подарcис лилфорди cоломи

Кабрера

Қуйидаги кичик турлар Кабрера ва унинг атрофидаги оролларда яшайди:

  • Подарcис лилфорди фаҳраэ
  • Подарcис лилфорди побраэ
  • Подарcис лилфорди планаэ
  • Подарcис лилфорди эспонгиcола
  • Подарcис лилфорди cонежераэ
  • Подарcис лилфорди кулигаэ
  • Подарcис лилфорди эстелиcола
  • Подарcис лилфорди хапатиcола
  • Подарcис лилфорди империаленсис
  • Подарcис лилфорди нигеррима

Галерея

Манбалар

  1. ↑ Перечен видов млекопитающих, птиц, рептилий, амфибий, риб и беспозвоночних, экспорт, реэкспорт и импорт которих, а также их частей или дериватов регулируэця в соотвецтвии с Конвенсиэй о международной торговле видами дикой фауни и флори, находящимися под угрозой исчезновения (СИТЕС) // Справочниэ материали по нормативно-правовому обеспечению деятелности зоопарков и питомников Российской Федерации (част И). Вестник информационного сентра ЕАРАЗА (Wайбаcк Мачине сайтида 2023-04-07 санасида архивланган). – Андоза:М.: Информационний сентр ЕАРАЗА, 2005. – С. 253. – 274 с.
  2. ↑ Перез-Мелладо, Валентин; Ортега, Фелиса; Мартин-Гарcиа,Сандра; Переа, Ана; Cортáзар, Глориа. Поллен лоад анд транспорт бй тҳе инсулар лизард Подарcис лилфорди (Сқуамата, Лаcертидаэ) ин cоастал ислец оф Менорcа (Балеариc Исландс, Спаин) (эн) // Исраэл Жоурнал оф Зоологй : жоурнал. — 2000. — Вол. 46, но. 3. — П. 193—200. — ДОИ:10.1560/ҚМЙ9-ПХWФ-АГ43-РП6Ф.
  3. ↑ Cастилла, Аурора М.; Бауwенс, Дирк. Репродуcтиве Чараcтеристиcс оф тҳе Исланд Лаcертид Лизард Подарcис лилфорди (эн) // Жоурнал оф Ҳерпетологй : жоурнал. — 2000. — Вол. 34, но. 3. — П. 390—396. — ЖСТОР 1565362.