Balraj Sahni
Балраж Саҳни (Юдҳиштҳир Саҳни; ҳиндча: बलराज साहनी; 1913-йил 1-май — 1973-йил 13-апрел) — ҳинд кино ва театр актёри бўлиб, у Дҳарти Ке Лал (1946), До Бигҳа Замеэн (1953), Чҳоти Баҳен (1959), Кабуливала (1961) Гарам Ҳава (1973) филмлари билан танилган. У таниқли ҳинд ёзувчиси, драматург ва актёри Бҳишам Саҳнининг укаси эди.
| Балраж Саҳни | |
|---|---|
| Таваллуди |
Юдҳиштҳир Саҳни 1-май 1913-йил |
| Вафоти |
13-апрел 1973-йил (59 ёшда) Бомбай, Маҳараштра, Ҳиндистон |
| Касби | Актёр, ёзувчи |
| Фаолият йиллари | 1946—1973-йиллар |
| Партияси | Cоммунист Партй оф Индиа[1] |
| Турмуш ўртоғи |
Дамаянти Саҳни (м. 1936; диэд 1947) Сантош Чандҳок (м. 1951) |
| Болалари | 3, Парикшит Саҳни |
Ёшлиги
Саҳни 1913-йил 1-майда Британия Ҳиндистонининг Панжоб штати Равалпинди шаҳрида туғилган[2]. Ҳукумат коллежида (Лаҳор) ва Гордон коллежида таҳсил олган[3]. Лаҳорда инглиз адабиёти бўйича магистрлик даражасини тугатгандан сўнг, у Равалпиндига қайтиб, оилавий бизнесига қўшилди. У ҳинд тилида бакалавр даражасини ҳам олган[4]. Кўп ўтмай у Дамаянти Саҳнига уйланди. 1930-йилларнинг охирида Саҳни ва унинг рафиқаси Равалпиндини тарк этиб, Бенгалиядаги Шантиникетан шаҳридаги Тагорнинг Висва-Бҳарати университетига инглиз ва ҳинд тили ўқитувчиси сифатида қўшилишди. Айнан шу ерда уларнинг ўғли Парикшит Саҳни дунёга келди, унинг рафиқаси Дамаянти бакалавр даражасини олаётган пайтда[5]. Шунингдек, у 1938-йилда Маҳатма Ганди билан бир йил ҳамкорлик қилди. Кейинги йили Саҳни Гандининг дуоси билан Англияга ББC-Лондоннинг ҳинд хизматида радио диктори сифатида фаолият олиб борди. У 1943-йилда Ҳиндистонга қайтиб келди. Унинг рафиқаси 1947-йилда 26 ёшида вафот этди. 1951-йилда у ёзувчи Сантош Чандҳокга уйланди; улар 1973-йилда вафотигача бирга яшашди[6]. ББCда Саҳни Жорж Оруэлл билан бирга ишлаган[7].
Фаолияти
Саҳни доимо актёрликка қизиққан ва актёрлик фаолиятини Ҳиндистон халқ театрлари уюшмаси (ИПТА) спектакллари билан бошлаган[8]. Айтганча, унинг рафиқаси Дамаянти Саҳни филмларда ўзини номлашидан анча олдин ИПТА актрисаси сифатида танилган[9]. У Бомбейдаги кино фаолиятини Инсааф (1946) филми билан бошлаган, ундан кейин 1946-йилда КА Аббос томонидан суратга олинган Дҳарти Ке Лал, Дамаянтининг биринчи филми, 1946-йилда Доор Чалеин ва бошқа филмлар. Аммо 1953-йилда Бимал Ройнинг До Бигҳа Замин классикаси билан унинг актёр сифатидаги ҳақиқий кучи биринчи марта тан олинган. Филм Канн кинофестивалида халқаро мукофотга сазовор бўлди. У Биндя, Сеэма (1955), Соне Ки Чидия (1958), Сутта Базаар (1959), Бҳабҳи Ки Чудияан (1961), Катҳпутли (1919) Лажванти (1958) ва Гҳар Сансаар (1958) каби филмларда Падмини, Нутан, Меэна Кумари, Вижаянтимала ва Наргис каби қаҳрамонлар ролини ижро этган. Унинг Неэлкамал, Гҳар Гҳар Ки Каҳани, До Раасте ва Эк Пҳоол До Мали каби филмлардаги қаҳрамон роллари яхши қабул қилинди. Бироқ, у ҳозирги авлод томонидан Wақт (1965) филмидаги афсонавий „Аэ Мери Зоҳра Жабеэн“ қўшиғини тасвирлаши учун энг яхши эсда қолган. Саҳни рақамда Ачала Сачдевга билан жуфтлик рол ижро этишди.
Ҳаёти
Саҳни иқтидорли ёзувчи эди; унинг дастлабки асарлари инглиз тилида бўлган, аммо кейинчалик у панжоб тилига ўтган ва панжоб адабиётида обрўли ёзувчи бўлган[10]. 1960-йилда Покистонга қилган ташрифидан сўнг у Мера Покистони Сафарномани ёзди. Унинг 1969-йилда собиқ Совет Иттифоқи бўйлаб гастрол сафаридан сўнг ёзган Мера Руси Сафарнома китоби унга „Совет Ери Неру мукофоти“ ни тақдим этди. У журналларда кўплаб шеър ва ҳикоялар ёзган, шунингдек, ўзининг таржимаи ҳолини ёзган; Мери филми Аатмакатҳа.
Филмографияси
| Йил | Сарлавҳа | Рол | Изоҳлар |
|---|---|---|---|
| 1946 | Дҳарти Ке Лал | ||
| Доор Чален | |||
| Баднами | |||
| 1947 | Гудиа | ||
| 1948 | Гунжан | ||
| 1950 | Дҳарти Ке Лал | ||
| 1951 | Маалдар | ||
| Ҳум Лог | Раж | ||
| Ҳулчул | Тҳе Жаилер | ||
| 1952 | Баднам | ||
| 1953 | Акаш | ||
| Раҳи | Доcтор | ||
| До Бигҳа Замин | Шамбҳу Маҳето | ||
| Чалис Баба Эк Чор | |||
| Бҳагяwан | |||
| 1954 | Мажбоори | ||
| Аулад | |||
| Наукари | |||
| Базообанд | Суражмал | ||
| 1955 | Тангеwали | ||
| Сеэма | Ашок „Бабужи“ | ||
| Жору Ка Бҳаи | |||
| Жаwаб | Даял | ||
| Гарам Cоат | Гирдҳарилал „Гирдҳари“ | ||
| 1956 | Таксаал | Жатин Мукҳержеэ | |
| Эра Батор Сур | Ассамесе филм | ||
| 1957 | Кришна Судама | ||
| Пардеси | Сакҳарам | ||
| Маи Баап | Чандан | ||
| Лал Батти | |||
| Катҳ Путли | Локнатҳ | ||
| До Роти | Шям / Мастержи | ||
| Бҳабҳи | Ратан | ||
| 1958 | Соне Ки Чидия | Шрикант | |
| Ная Кадам | |||
| Лажwанти | Нирмал Кумар | ||
| Кҳазанчи | Радҳе Моҳан | ||
| Гҳар Сансар | Каилаш | ||
| Гҳар Гриҳасти | |||
| Девар Бҳабҳи | |||
| 1959 | Чанд | Мр. Капоор | |
| Блаcк Cат | Агент Ражан | ||
| Сатта Базаар | Рамеш | ||
| Ҳеэра Моти | Дҳури | ||
| Чҳоти Баҳен | Ражендра | ||
| C. И. Д. Гирл | Моҳан | ||
| 1960 | Наи Маа | ||
| Дил Бҳи Тера Ҳум Бҳи Тере | Панчу Дада | ||
| Биндя | Девраж | ||
| Анурадҳа | Др. Нирмал Чаудҳарй | ||
| 1961 | Кабулиwала | Абдул Реҳман Кҳан | |
| Суҳаг Синдоор | Раму | ||
| Сапне Суҳане | Шанкар | ||
| Бҳабҳи Ки Чудиян | Шям | ||
| 1962 | Шаади | Ратан Р. Малҳотра | |
| Анпадҳ | Чоудҳарй Шамбҳунатҳ | ||
| 1963 | Акела | ||
| 1964 | Сатлуж Де Канде | Рам Пракш Малҳотра | |
| Мааин Бҳи Ладки Ҳун | Ганга | ||
| Пунар Милан | Др. Моҳан / Рам | ||
| Ҳақеэқат | Мажор Ранжит Сингҳ | ||
| 1965 | Дак Гҳар | Андҳе Баба | |
| Wақт | Лала Кедарнатҳ | ||
| Фараар | Детеcтиве Оффиcер | ||
| 1966 | Аае Дин Баҳар Ке | Шукла | |
| Пинжре Ке Панчҳи | Ясеэн Кҳан | ||
| Неэнд Ҳамари Кҳwаб Тумҳаре | Кҳан Баҳадур | ||
| Лаадла | Барристер Бриж Моҳан | ||
| Аасра | Сурендранатҳ Кумар | ||
| 1967 | Ҳамрааз | Полиcе Инспеcтор Ашок | |
| Науниҳаал | Принcипал | ||
| Гҳар Ка Чираг | |||
| Аман | Гаутамдас' дад | ||
| 1968 | Иззат | Тҳакур Пратап Сингҳ | |
| Сунгҳурш | Ганеши Прасад | ||
| Неэл Камал | Мр. Раичанд | ||
| Дуния | Публиc Просеcутор Рамнатҳ Шарма | ||
| 1969 | Эк Пҳоол До Мали | Каилашнатҳ Каушал | |
| До Раасте | Навенду Гупта | ||
| Талаш | Ранжит Раи | ||
| Нанҳа Фаришта | Др. Рамнатҳ | ||
| Ҳум Эк Ҳаин | |||
| 1970 | Нанак Дукҳия Саб Сансар | Субедар Варям Сингҳ | |
| Ҳоли Аеэ Ре | Тҳакур Мангал Сингҳ | ||
| Мере Ҳумсафар | Ашок | ||
| Пеҳчан | Эх-Фирефигҳтер | ||
| Павитра Паапи | Панналал | ||
| Ная Рааста | Банси | ||
| Гҳар Гҳар Ки Каҳани | Шанкарнатҳ | ||
| Дҳарти | Инспеcтор Генерал Чандрашекҳар (Бҳаратъс Фатҳер) | ||
| 1971 | Парая Дҳан | Говиндрам | |
| Жаwан Моҳаббат | Др. Сареэн | ||
| 1972 | Жаwани Диwани | Рави Ананд | |
| Жангал Меин Мангал | Тҳомас | ||
| Шаяр-э-Кашмир Маҳжоор | Гҳулам Аҳмед Маҳжоор | ||
| Мангетар | |||
| 1973 | Чимни Ка Дҳуан | ||
| Пяар Ка Ришта | Ашок | ||
| Ҳиндустан Ки Касам | |||
| Ҳансте Закҳм | С. П. Динанатҳ Маҳендру | ||
| Даман Аур Ааг | Шанкер | ||
| Гарам Ҳаwа | Салим Мирза | ||
| 1977 | Амаанат | Суреш | |
| Жаллиан Wала Багҳ | Удҳам Сингҳ | (финал филм роле) |
Ишлари
- Балраж Саҳни: Автобиография, Балраж Саҳни. Ҳинд Поcкет Боокс томонидан нашр этилган.
- Мера Покистон Сафарномаси (Панжоби), 1960-йил.
- Мера Русси Сафарнама (Панжоби), 1969-йил.
- Камей (меҳнаткашлар) (Панжоби)
- Эк Сафар Эк Даастаан (Панжоби)
- Гаир Жазбаати кундалиги (панжоби)
Манбалар
- ↑ „Wҳй wе шоулд ремембер Балраж Саҳни“. Тҳе Трибуне Индиа (10-декабр 2016-йил). 2019-йил 11-январда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Сингҳ, Парамжит. „Борн то аcт“. Тҳе Трибуне (Чандигарҳ) (24-апрел 2010-йил). 18-июн 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18-январ 2017-йил.
- ↑ Ясин. „Гордон Cоллеге — легаcй оф тҳе cолониал эра“. ДАWН.CОМ (23-июл 2017-йил).
- ↑ Стумблинг инто филмс бй чанcе (Wайбаcк Мачине сайтида 6 Марч 2018 санасида архивланган) Тҳе Трибуне, 2 Септембер 2001.
- ↑ Парикшит Саҳни турнс продуcер (Wайбаcк Мачине сайтида 8-июл 2012-йил санасида архивланган) Мид-Дай, 4 Май 2006."
- ↑ „"Дад wас а брокен ман" Парикшат Саҳни'с ремемберс фатҳер Балраж Саҳни“ (инглизча). филмфаре.cом. Қаралди: 29-август 2021-йил.
- ↑ Паи, Гита В. (2014). „Орwелл'с Рефлеcтионс он Саинт Гандҳи“ (ПДФ). Cонcентриc: Литерарй анд Cултурал Студиэс. 40-жилд, № 1. 57-бет. дои:10.6240/cонcентриc.лит.2014.40.1.04.
- ↑ Стумблинг инто филмс бй чанcе (Wайбаcк Мачине сайтида 6 Марч 2018 санасида архивланган) Тҳе Трибуне, 2 Септембер 2001.
- ↑ „БАЛРАЖ САҲНИ : Тҳе Гентлеман Аcтор бй С. С. ЖОҲАР“. 2017-йил 16-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-сентабр 2016-йил.
- ↑ Ин Жҳанг Мангҳиане, ан артиcле бй Балраж Саҳни Модерн Индиан Литературе ан Антҳологй: Плайс анд Просе, бй К. М. Георге, Саҳитя Академи.