Ziyosfera

Banu Asad

Бану Асад (арабча: بَنُو أَسَدْ‎‎) — араб қабиласи, келиб-чиқиши Асад ибн Хузаймага бориб тақалади. Улар адноний араблар бўлиб, кучли ва нуфузли қабилалардан бири ҳисобланади[манба керак]. Бану Асад қабиласини кўплаб араб қабилалари ҳурмат қилган. Шунингдек, улар шиалар орасида ҳам ҳурматга сазовор, бунинг сабабларидан бири қабила вакиллари Ҳусайн ибн Алининг жасадини, унинг оиласи (Аҳл ул-Байт) ва ҳамроҳларини Ҳусайннинг ўғли Али ибн Ҳусайн Зайн ал-Обидиннинг ёрдами билан дафн этганлигидир. Карбало жангида шаҳид бўлганларнинг кўплари ҳам шу қабила вакили бўлган. Бугунги кунда қабила вакилларининг кўпчилиги Ироқнинг Басра, Нажаф, Куфа, Карбало, Носирия, Амора, Кут, Ҳилла, Дияла ва Бағдод шаҳарларида яшайди. Бану Асад қабиласининг Шимолий Суданда яшовчи бир тармоғи Бану Каҳил деб аталади. Улар Шимолий Суданда Бану Асад қабиласидан тарқалган, Ҳижоздан Суданга кўчиб борган. Шунингдек, Бану Асад қабиласи вакиллари Эроннинг Хузистон вилояти Аҳвоз шаҳрида ҳам яшайди. Улар бу ҳудудда қўшни Бану Тамим, Бани Молик, Бану Каъб ва бошқа машҳур араб қабилалари билан қўшни ҳудудларда истиқомат қилади.

Бану Асад
арабча: بَنُو أَسَدْ‎‎
Мударий араб қабиласи
Этник таркиби Араб
Нисба Ал-Асадий (ٱلْأَسَدِيّ)
Жойлашув Арабистон ва Левант
Келиб чиқиши Хузайма
Тили Араб тили
Дини Шиалик, Ислом

Насаби

Бани Асад қабиласи насл-насаби Асад ибн Хузайма ибн Мудрика ибн Илёс ибн Мудар ибн Низор ибн Маъд ибн Аднон… ибн Қедар ибн Исмоил (Исмоил) ибн Иброҳимга (Иброҳим) бориб тақаладиган араб қабиласидир.

Бугунги кунда ҳам мавжуд Асад қабиласи Мудар (мударийлар) авлодидан, аниқроғи Хузайма наслидан келиб чиққан. Шу сабабли улар ислом пайғамбари Муҳаммаднинг қариндошлари ҳисобланади. Бану Асад ва пайғамбар Муҳаммаднинг насаби Хузайма ибн Мудрика ибн Илёс ибн Мударга бориб тақалади[2].

Тарих

Бану Асад мероси

ВИ асрда Бану Асад Киндаҳ подшоҳлигига қарши қўзғолон кўтарди. Киндаҳдан бўлган Ҳужр исмли подшоҳни Бану Асад ўлдирди; у Киндаҳнинг сўнгги подшоҳи Имру' ал-Қайснинг отаси эди. Бу ҳодиса Киндаҳ билан (улар томонида бўлган Тағлиб каби айрим қабилалар ёрдамида) Бану Асад ўртасида узоқ урушни бошлаб берди; бу урушда Ҳимярийлар подшоҳлиги Имру ал-Қайсга кўмаклашди. Уруш натижасида Киндаҳ подшоҳлиги барҳам топди ва Имру ал-Қайс Нажд минтақасидан қочишга мажбур бўлди. Машҳур араб муъаллақот шоири Обид ибн ал-Абрас Бану Асадга мансуб бўлиб, Ҳужрнинг ўлдирилишини мақтаниб тилга олишни ёқтирарди. Намара битигида ал-Ҳиранинг насрий (Лахмид) подшоҳи Имру ал-Қайс И ибн Амр Бани Асаддан икки бошлиқни ўлдирганини даъво қилади; бу Ибн Ишоқда ҳам тилга олинади: уларнинг жияни Асадийлар бўлган икки амаки ҳақида шеър айтади: „Бири эрта келиб менга Асаднинг энг яхшиларидан иккисининг — ‘Амр б. Масътид ва ишончли бошлиқ (ас-самад) нинг ўлимини хабар қилди“[3][4][5].

Бану Асад Исломдан аввал Маккага ҳаж учун ўзларига хос талбияга эга бўлган[6].

Ироққа кўчиш

Бану Асад ВИИ асрда Ироққа кўчиб, Куфа шаҳрида жойлашди. Улар Куфа ва Карбало яқинида Фурот дарёси бўйларида, шунингдек Басра ва Аҳвозда Бану Тамим билан ерларни бўлишган ҳолда яшаб келган. Бани Асад Жамал жангида Али томонида бўлган. Муҳаммад ва Алининг кўплаб саҳобалари Бани Асаддан чиққан. Бани Асад қабиласи Ироқ, Карбалода Муҳаррамнинг 10-куни, ҳижрий 61-йил АҲ (милодий 680-йил 9 ёки 10-октябр) бўлиб ўтган Карбало жангида Ҳусайн ибн Али тарафини олган[7]. Бани Асад уруғидан кўплаб шаҳидлар Карбало жангида Ҳусайн билан бирга ҳалок бўлган.

Бану Асаднинг Мазядид амирлиги

Асосий мақола: Бану Мазяд

998-йилда Баниу Асад қабиласи етакчиси Али ибн Мазяд Ироқнинг Куфа ҳудудида амалда мустақил Мазядид давлатини барпо этди. Қудратли қабилавий қўшин таянчига эга Мазядидлар бир ярим аср давомида минтақада катта таъсирга эга бўлишди. Улар ҳарбий хизматлар эвазига Бувайҳийлардан унвонлар ва субсидиялар олдилар. Уларнинг энг барқарор ютуғи Ироқнинг асосий шаҳарларидан бири бўлган Ҳилла шаҳрига асос солиш бўлиб, у 1101-йилда уларнинг пойтахтига айланди[8]. „Мазядид“ номининг келиб чиқиши Мазяд ибн Михлад ас-Садоқа номли олим, ҳадис ровийи ва кимёгар билан боғланади. Имод ад-Дин ал-Исфаҳоний Мазядид ҳукмдорлари ҳақида шундай деган:

Улар араблар эди, қудратли Бану Асад қабиласидан бўлган Бани Мазядга мансуб эдилар. Улар Фурот бўйларида қиличларининг қудрати билан ўзларини мустаҳкамладилар. Улар муҳтожлар учун паноҳ, умидворлар учун бошпана, ёрдам сўраганларга кўмакчи ва ожизларнинг таянчи эдилар. Умид билан яшовчилар уларга интилар, олимлар эса улардан мол топарди. Уларнинг хайрли йўлда сарфлаганлари жуда машҳур, саховатлари ҳақидаги гаплар ниҳоятда кўп. Садоқа шеър эшитганда ғурурдан титрар, шоир учун саховатидан алоҳида улуш ажратарди. У уларни камбағалликдан халос қиларди. Уларни ҳузурига қабул қиларди. У одамларнинг илтимосларини тинглашга бутун вужуди билан қулоқ тутар ва эҳтиёжларини қондиришда ниҳоятда сахий эди.

[манба керак]

Ироқдан ташқаридаги Бани Асад уруғи аъзолари

Мансоур Мооса Ал-Мазеэди 1963-йил 29-январда эълон қилинган Қувайт конституциясини Ал Мажлес Ал Таъсесй ёки Таъсис парламенти доирасида ишлаб чиқишда муҳим рол ўйнаган[9].

Ал Мазеэди оиласи Ироқда шиа бўлиб, Арабистондаги шиа озчиликларининг таъсирини кескин оширди. Қувайтда ҳам шиа ҳамда сунний Ал Мазеэди оилалари мавжуд. Яқинда Ал-Мазеэди оиласининг айрим аъзолари бир неча юз йил аввал Яманга кўчиб, Ҳадрамаут минтақасида жойлашгани аниқланган. Уларнинг қабилавий номи Ал-Мазяд ёки Бану Асад, уларнинг фамилиялари эса Ассади, Ал-Ассади ёки Ал-Мазеэди бўлади; айримлари (тахминан 1 000 киши) Уммон ва Ҳиндистонда ҳам топилган, асосан Карнатака штатида, аждодлар жамланган жой эса Тҳокур деб аталадиган, Мангалордаги қишлоқдир. Ассади фамилиясига эга сунний мусулмонлар гуруҳи Типу Султон ҳукмронлиги даврида Мангалор портига келган. Бу форс тилида сўзлашувчи денгизчилар ўз насабини Бану Асаддан деб даъво қилишган. Улар Тҳокур қишлоғида, Мангалорда Тҳокур Жамиа Масжид номли жамоат марказини қурдилар.

Карбало жангида Бану Асаддан ҳалок бўлганлар

Асосий мақола: Карбало жангида Ҳусайн қўшинидаги қурбонлар рўйхати

Ҳабиб ибн Музоҳир (чап қанот қўмондони), Муслим ибн Авсажа ал-Асади, Унс ибн Ҳарс Асади, Қайс ибн Машер Асади, Абу Самама Умру ибн Абдуллоҳ.

Дафнлар

Муҳаррамнинг 13-куни, қирғиндан уч кун ўтиб, Карбалодаги Бану Асад аъзолари Ҳусайн, унинг оиласи ва ҳамроҳларининг жасадларини дафн этиш шарафига муяссар бўлдилар. Бану Асад қабиласи бошқа шиа араб қабилалари томонидан кенг ҳурмат қилинади. Ўн икки имом шиа йўналишининг 4-имоми Али ибн Ҳусайн Зайн ал-Обидин Бану Асад қабиласига шаҳидларнинг жасадларини дафн этишда ёрдам берган ва уларга Ҳусайн ибн Али, унинг отаси ҳамда Аҳл ал-Байт ва уларнинг ҳамроҳларининг жасадларини таниб олишда кўмаклашган.[манба керак]

Жанубий Ироқда кўп асрлар аввал Бану Асад қабиласига қўшилган саййидлар ҳам бор. Шунингдек, Бану Асаднинг яна бошқа қабилалари ва уруғлари ҳам мавжуд.

Етакчи шахслар

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ „Генеалогй Филе: Тамим Ибн Мурр“. Роялблоод.cо.ук. 2015-йил 24-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 25-феврал.
  2. ↑ Ибн Ишақ, Гуиллауме. Тҳе Лифе оф Муҳаммад: А Транслатион оф Ибн Исḥāқ'с сīрат, Лондон, 1955 — 3-бет. ИСБН 0195778286. „Тҳе Линеаге оф Муҳаммад, Асад анд Муҳаммад ҳаве саме грандфатҳер Кҳузаимаҳ“ 
  3. ↑ Ибн Ишақ, Гуиллауме. Тҳе Лифе оф Муҳаммад: А Транслатион оф Ибн Исḥāқ'с сīрат, Лондон, 1955 — 736, 120, 568, 720, 305, 557, 756-бет. ИСБН 0195778286. 
  4. ↑ Wатт, Монтгомерй. Муҳаммад ат Медина, 1956 — 30, 36, 79, 88-бет. ИСБН 9780199064731. „Қатан баттле паге 30, Меccа баттле 36,79, Тулайҳа 88“  Алт УРЛ
  5. ↑ Шаҳид. Бйзантиум анд тҳе Арабс ин тҳе 5тҳ cентурй. Wашингтон Д.C.: Думбартон Оакс, 1989. ИСБН 0884021521. 
  6. ↑ Тҳе Қур'ан ин cонтехт ҳисториcал анд литерарй инвестигатионс инто тҳе Қур'аниc милиэу Ангелика Неуwиртҳ: . Леиден: Брилл, 2010 — 302-бет. ИСБН 9789047430322.  Алт УРЛ (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-10-02 санасида архивланган)
  7. ↑ Карбала: Чаин оф эвенц Сеcтион — Тҳе Баттле
  8. ↑ Георге Макдиси, Нотес он Ḥилла анд тҳе Мазядидс ин Медиэвал Ислам, Жоурнал оф тҳе Америcан Ориэнтал Соcиэтй, Вол. 74, Но. 4 (Оcт. — Деc., 1954), пп. 249 262
  9. ↑ Амири Диwан, Тҳе Эффорц оф тҳе Cонституэнт Ассемблй, Стате оф Куwаит 2006

Адабиётлар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Banu_Asad" dan olindi