Banu Qurayza

Бану Қурайза (ибронийча: בני קוריט'ה ; بنو قريظة) – ВИИ асрда Арабистон ярим оролининг шимолидаги Ясриб (Мадина) воҳасида яшаган яҳудий қабиласи. Ислом пайғамбари Муҳаммад алайҳиссалом 622 йилда Мадинага ҳижрат қилгандан сўнг, улар Муҳаммад алайҳиссалом томонидан ташкил этилган Мадина конвенциясига қўшилишди. Муҳаммад алайҳиссалом қўмондонлигидаги мусулмон қўшинлари томонидан эркаклар ўлимга маҳкум қилинган, аёллар ва болалар эса ушбу шартномадаги Мадинани ҳар қандай ҳужум бўлса биргаликда ҳимоя қилишлари ҳақидаги сулҳни бузганликлари сабабли қул қилиб қўйилгани иддао қилинади. Хандақ жанги (627) ва бундан ташқари, улар мусулмонларга қарши курашдилар[2].
627-йилда Бану Қурайза қабиласи Муҳаммад алайҳиссалом билан ўзаро келишувни бузганидан сўнг содир бўлган воқеада, ислом манбаларига кўра, улар Хандақ жангида мусулмонлар билан бирга душман қуршовида қолган Мадинани ҳимоя қилишлари керак эди. Муҳаммад алайҳиссалом билан келишувни бузди ва кейин қарама-қарши томондан ҳаракат қила бошлади. Эътиқодга кўра, Аллоҳ таоло Муҳаммад алайҳиссаломга Бану Қурайзага юришни буюрган[3]. Қамал қилинган қал’ага етиб боргач, Муҳаммад алайҳиссалом уларни Исломга таклиф қилди. Гарчи у салбий жавобга таслим бўлишни сўраган бўлса-да, бу таклиф ҳам рад этилганидан кейин можаро бошланди.
Айтишларича, урушдан кейин Саъд ибн Муоз исмли шахс раҳбар этиб сайланди, бу анъанага ўша пайтда араблар бундай ишларда мурожаат қилишган ва у яҳудийларнинг муқаддас китоби Таврот[4] ҳукми билан, яъни жанг қилиш ёшига етган эркаклар ҳукмронлик қилган. Бану Қурайза мол-мулки мусулмонларга бўлинд. Ўзлари эса Мадинага қувғин қилинди.
Муҳаммад алайҳиссалом асирлардан Райҳана бинти Зайдни ўз улушига олди. Райҳонанинг турмуш ўртоғи Бану Қурайзали Ҳаким ўлдирилганлар орасида. Тарихчи Ибн Ис’ҳоқнинг ёзишича, Райҳонани Муҳаммад алайҳиссалом канизак қилиб олган ва Муҳаммад алайҳиссалом унга Исломни қабул қилиб қилдириб, унинг хотини бўлишни таклиф қилган. Аммо у бу илтимосни рад этди. Баъзи манбаларга кўра, Райҳона кейинчалик мусулмон бўлган, лекин у мусулмон аёллар каби бошини ёпишдан бош тортган ва канизак қул бўлиб қолишни афзал кўрган[5].
Эслатмалар
- ↑ „Присе ду форт дес Банû Қурайза (627) (Парис, БнФ, Супплéмент Персан 1030 ф.191) | Библиссима“. портаил.библиссима.фр. 7 эким 2021да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21 майıс 2022.
- ↑ Дестинй дисруптед: а ҳисторй оф тҳе wорлд тҳроугҳ Исламиc эес, Интернет Арчиве, Неw Ёрк: ПублиcАффаирс, 2009. ИСБН 978-1-58648-606-8.
- ↑ Табери ИИ, с. 491
- ↑ Теврат, Тесние Китабı, Бап:20, Ает: 10-14.
- ↑ „РЕЙҲÂНЕ бинт ŞЭМʻÛН - ТДВ İслâм Ансиклопедиси“ (Тüркçэ). ТДВ İслам Ансиклопедиси. 13 касıм 2021да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21 майıс 2022.