Banu Taym
Бану Тайм (арабча: بَنُو تَيْم) — Маккадаги Қурайш қабиласига мансуб араб уруғи. Уларнинг авлодлари Яқин Шарқнинг кўплаб мамлакатлари, жумладан, Арабистон ярим ороли, Левант ва Шимолий Африкада учрайди.
| Бану Тайм арабча: بَنُو تَيْم | |
|---|---|
| Қурайший араб қабиласи | |
| Этник таркиби | Араблар |
| Нисба | Ат-Таймий (ٱلتَّيْمي) |
| Жойлашув | Арабистон, Шимолий Африка ва Левант |
| Келиб чиқиши | Қурайшнинг Бану Кинона тармоғи |
| Тармоқлари |
|
| Тили | Араб тили |
| Дини | Ислом |
Рошидун халифалиги биринчи халифаси Абу Бакр Сиддиқ Бану Тайм уруғидан бўлган. Шунингдек машҳур саҳоба Талҳа ибн Убайдуллоҳ ҳамда пайғамбар Муҳаммаднинг учинчи хотини Ойша ҳам шу уруғдан эди.
Келиб чиқиши
Бану Тайм Қурайш араб қабиласининг бир клани эди. Қурайшнинг аждоди Фиҳр ибн Малик бўлиб, анъанавий араб манбаларига кўра, унинг тўлиқ насабномаси қуйидагича: Фиҳр ибн Малик ибн ан-Надр ибн Кинана ибн Хузайма ибн Мудрика ибн Иляс ибн Мудар ибн Низар ибн Маъадд ибн Аднон[1]. Шундай қилиб, Фиҳр Кинана қабиласига мансуб бўлган ва унинг насаби ярим-афсонавий „шимолий араблар“нинг отаси ҳисобланган Аднон исмоиилийга бориб тақалади. Анъанавий манбаларга кўра, Фиҳр Каъбани (ўша пайтда Маккадаги йирик бутпараст зиёратгоҳ) Ямандан бўлган қабилалар ҳужумидан ҳимоя қилишда Кинананинг ва Хузайманинг жангчиларига бошчилик қилган; бироқ зиёратгоҳ ва у билан боғлиқ имтиёзлар яманлик Хузоа қабиласи қўлида қолаверди. Қурайшлар ўз номини Қусайй ибн Килаб — Фиҳр ибн Маликнинг олтинчи авлод авлоди — қариндошларини тўплаб, Каъбани назоратига олганида олди. Бундан олдин Фиҳрнинг авлодлари Кинана қариндошлари орасида тарқоқ, кўчманчи гуруҳлар бўлиб яшаган[1].
Насаби
Қабила Тайм ибн Мурраҳ ибн Каъб ибн Лу’ай ибн Гҳалиб ибн Фиҳр ибн Малик ибн ан-Надр ибн Кинанаҳдан тарқалган. Тайм Қурайш ал-Битаҳ (яъни Маккадаги Каъба яқинида яшаган қурайшийлар) аъзоси бўлган ҳамда Муҳаммаднинг ота томондан аждоди бўлган қурайший сардор Қусайй ибн Килабнинг амакиси эди[2].
Машҳур аъзолари
- Абу Бакр, катта шогирд (саҳоба) ва ислом пайғамбари Муҳаммаднинг қайнотаси; у 632–634-йилларда Рошидун халифалигини бошқарган ва Муҳаммад вафотидан сўнг биринчи мусулмон халифа бўлган[3].
- Салма Умм ал-Хайр (632–634-йилларда вафот этган) — Муҳаммаднинг аёл шогирди ва Абу Бакрнинг онаси.
- Усмон Абу Қуҳофа ибн Амир — машҳур мусулмон ва халифа Абу Бакрнинг отаси.
- Абд ар-Раҳмон ибн Аби Бакр — Абу Бакрнинг тўнғич ўғли
- Абдуллоҳ ибн Аби Бакр — Қутайла бинт Абд-ал-Уззо ва Абу Бакрнинг ўғли, биринчи рошидун халифа.
- Оиша бинт Аби Бакр — Абу Бакрнинг қизи ва Муҳаммаднинг хотинларидан бири[4].
- Муҳаммад ибн Аби Бакр — Али халифалиги даврида (656–661) Мисрда ҳарбий саркарда ва ноиб.
- Қосим ибн Муҳаммад ибн Аби Бакр — илк ислом давридаги муҳим фақиҳ.
- Талҳа ибн Убайд Аллоҳ — шогирд ва Муҳаммаднинг саҳобаси[5][6]. Абу Бакрнинг ота томондан амакиваччаси.
- Исо ибн Талҳа ат-Таймий — илк ислом тарихчилари ривоят қилган тарихий хабарларнинг машҳур ровийи.
- Муҳаммад ибн Талҳа — машҳур мусулмон жангчи ва аскар.
- Оиша бинт Талҳа — Талҳа ва Умм Кулсум бинт Аби Бакрнинг қизи.
- Ишоқ ибн Талҳа — халифалик ҳукуматида амалдор.
- Умм Ишоқ бинт Талҳа ибн Убайд Аллоҳ — Ҳасан ибн Алининг, кейинроқ эса Ҳусайн ибн Алининг хотини
- Умар ибн Убайд Аллоҳ ибн Маъмар — Умавийлар ва Зубайрийлар даврида қўмондон ва ноиб.
- Умм Фарваҳ бинт ал-Қосим — Муҳаммад ибн Али ибн ал-Ҳусайн ибн Али ибн Аби Толибнинг хотини ва Жаъфар ибн Муҳаммад ал-Ҳошимийнинг онаси.
Бошқа машҳур аъзолар
- Фотима бинт Муҳаммад ат-Таймий — халифа ал-Мансурнинг таъсирчан хотини.
- Ибн ал-Жавзий — араб мусулмон фақиҳи, воиз, нотиқ, бид’атчилик ҳақида ёзувчи, ҳадис илми олими, тарихчи, қози, авлиё-биограф (ҳагиограф) ва филолог.
- Шаҳобиддин ‘Умар ас-Суҳраwардий — Эронъда жойлашиб қолган оиладан чиққан араб; у халифа ан-Носир томонидан Шайх ал-ислом этиб тайинланган.
Шажараси
| Асма бинт Адий ал-Бариқийяҳ | Мурраҳ ибн Ка'б | Ҳинд бинт Сурайр ибн Тҳа'лабаҳ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Яқазаҳ ибн Мурраҳ | Тайм ибн Мурраҳ | Килаб ибн Мурраҳ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Са'д ибн Тайм | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ка'б ибн Са'д | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 'Амр ибн Ка'б | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 'Амир ибн 'Амр | Сакҳар ибн 'Амр | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ҳинд бинт Нуқайд | 'Утҳман Абу Қуҳафа ибн 'Амир | Салма Умм ал-Кҳаир бинт Сакҳар | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Умм Фарwа | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Қурайба | Абу Бакр | Муатақ | Му'айтақ[7] | Қуҳафа | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Умм Амир | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Wатт 1986, с. 434.
- ↑ Мақсоод, Руқаийяҳ Wарис „Тҳе Пропҳет'с Лине Фамилй Но 3 – Қусайй, Ҳуббаҳ, анд Бану Надр то Қурайш“. Руқаийяҳ Wарис Мақсоод Даwаҳ. 2008-йил 30-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 1-июл.
- ↑ „Абū Бакр“.
- ↑ Спеллберг 1994, с. 3
- ↑ Жафри, Ҳуа М.. Тҳе Оригинс анд Эарлй Девелопмент оф Ши`а Ислам. Интернатионал Боок Cентре, 1979 — 58–79-бет.
- ↑ Разwй, Али Асгҳар. А Рестатемент оф тҳе Ҳисторй оф Ислам анд Муслимс.
- ↑ Тарикҳ ар-Русул wа ал-Мулук 3/ 425
Адабиётлар
- Доннер, Фред М.. Илк исломий фатҳлар. Принcетон: Принcетон Университй Пресс, 1981. ИСБН 9781400847877.
- Фитзпатриcк, Cоэли; Wалкер, Адам Ҳани. Муҳаммад тарих, тафаккур ва маданиятда: Худо пайғамбари энсиклопедияси, 2014. ИСБН 9781610691789.
- Маcдоналд, Роналд Ст. Жоҳн. Жаҳон конституциячилиги сари: Жаҳон ҳамжамиятининг ҳуқуқий тартибга солиниши масалалари. Брилл, 2005. ИСБН 9789047415916.
- Спеллберг, Денисе. Сиёсат, гендер ва ислом ўтмиши: Оиша бинт Аби Бакр мероси. Колумбия университети нашриёти, 1994. ИСБН 978-0231079990.
- Wатт, W. Монтгомерй (1986). Ислом энсиклопедияси. В: Кҳе–Маҳи (Неw нашри). Леиден ва Ню-Ёрк: Брилл. 434–435 б. ИСБН 90-04-07819-3.
 | Осиё этник гуруҳи ҳақидаги ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |