Banu Xazraj
Бану Хазраж (арабча: بنو خزرج) — Ислом пайғамбари Муҳаммад даврида Мадинада яшаган йирик араб қабиласи.
| Бану Хазраж | |
|---|---|
| Этник таркиби | Араблар |
| Нисба | Хазражий |
| Жойлашув | Мадина, Ҳижоз |
| Келиб чиқиши | Азд |
| Тили | Араб тили |
| Дини | Ислом: Суннийлик, Шиалик |
Бану Хазраж арабларнинг Қаҳтоний авлодига мансуб қабила бўлиб, Мариб тўғони вайрон бўлиши натижасида Жанубий Арабистондан сиқиб чиқарилган. Улар ўзларига қариндош қабила Бану Авс билан бирга Ясрибга (ҳозирги Мадина) ҳижрат қилганлар[1][2].
Эрта тарихи
Абу Муҳаммад ал-Ҳасан ибн Аҳмад ал-Ҳамданий томонидан берилган маълумотларга кўра, Бану Хазраж ва Бану Авс қабилалари Ясриб ҳудудига милоддан аввалги ИИ асрда исломгача бўлган даврда Буюк Мариб тўғони шикастланиши натижасида Ямандан кўчиб келишган.
Бироқ бошқа кўплаб манбалар Бану Хазраж ва Бану Авс бир-бирига душман қабилалар бўлишган деган фикрга қўшиладилар.
Яҳудий йилномаларида Бану Хазраж ва Авс қабилаларининг Ислом пайғамбари Муҳаммаднинг Мадинага ҳижрат қилишидан бир неча йил олдин Буас жангида бир-бирларига қарши жангга кирганликлари айтилади[3].
Мадинада учта яҳудий қабилалари бўлиб, улар Бану Қайнуқо, Бану Нодир ва Бану Қурайзалар эди.
Жангда Бану Нодир ва Бану Қурайза қабилалари Бану Авс тарафида туриб жанг қилган, Бану Қайнуқо эса Бану Хазраж билан иттифоқ тузган. Бану Хазраж ва Қайнуқолар узоқ ва умидсиз курашдан сўнг мағлубиятга учраган[3].
Ҳижрат
Бану Авслар Мадина конституциясининг 30-31-бандларида мусулмонларга иттифоқчи сифатида „мўминлар билан бир миллат (жамоат)“ сифатида қайд этилган[4][5].
Қабила бошлиқларидан бири Абдуллоҳ ибн Убай ибн Салул[6] Муҳаммадга қарши фитна уюштиргани айтилади[7]. Бироқ Саъд ибн Убода ва яна бир қанча Бану Хазраж бошлиқлари бошқа кўплаб уруғлар билан биргаликда пайғамбарни яхши кутиб олгани ва Бану Авс вакиллари билан бирга ансорлар номини олгани айтилади.
Ҳарбий юришлари
624-йилда Муҳаммад Каъб ибн ал-Ашрафни ўлдиришни буюради. Ибн Ис’ҳоқнинг ёзишича, Каъб ибн ал-Ашраф яҳудий шоир бўлиб, мусулмонларнинг Бадр жангидаги ғалабасидан кейин Муҳаммадни қоралаб бир қанча шеърлар ёзган. Каъб ибн ал-Ашраф бу ғалабадан ғазабланиб, мусулмонларга қарши уруш ва нафрат уйғотиш учун Маккага йўл олган.
Орадан кўп ўтмай Каъб ибн ал-Ашраф Мадинага қайтиб келган ва мусулмон аёллар ҳақида ҳақоратли шеърлар яратган. Шу сабабли Мадинага қайтганидан кейин Муҳаммад Бану Авс қабиласига уни ўлдиришни буюрган[8][9].
Бану Авс қабиласи вакиллари Каъб ибн ал-Ашрафни ўлдирганидан кейин Бану Хазраж қабиласидан Абдуллоҳ ибн Унайс Муҳаммаднинг ҳузурига бориб, Абдуллоҳ ибн Атийқ ғазотида Саллам ибн Абу ал-Ҳуқайқнинг жонига қасд қилган шахсни ўлдиришга рухсат олган[10][11][12].
Саллом ибн Абу ал-Ҳуқайқ (Абу Рофий) яҳудий бўлиб, мусулмонларга қарши бир қанча иттифоқчи қўшинларига ёрдам берган ҳамда уларни молиявий тарафдан қўллаб-қувватлаган. Шунингдек, Муҳаммадга қарши масхараомуз шеърлар ёзган[13]. Мусулмонлар Бану Қурайза қабиласи билан масалани ҳал қилиб олганидан кейин Бану Авс қабиласи рақиби ҳисобланмиш Бану Хазражлар Каъб ибн ал-Ашрафнинг ўлими учун Муҳаммаддан унинг қотилини ўлдиришга изн сўраган ва Муҳаммад ҳам бунга розилик берган[11].
Қабиланинг машҳур вакиллари
- Абдуллоҳ ибн Убай ибн Салул — Бану Хазраж қабиласи бошлиғи[6]
- Саъд ибн Убода — қабила бошлиғи[14]
- Абу Айюб ал-Ансорий[15]
- Ҳассон ибн Собит
- Убай ибн Ка’б
- Абдуллоҳ ибн Равоҳа[16]
- Асъад ибн Зурора[16]
- Ҳаббоб ибн Мунзир[14]
- Анас ибн Молик
- Муаз ибн Жабал
- Ал-Баро ибн Молик[17]
- Саъд ибн ал-Робий ибн Амр[16]
- Рофий ибн Молик ибн ал-Ажлон[16]
- Ал-Баро ибн Маърур ибн Сахр[16]
- Абдуллоҳ ибн Амр ибн Ҳарам[16]
- Убода ибн ас-Сомит ибн Қайс[16]
- Ал-Мунзир ибн Амр ибн Ҳунай[16]
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Петерс, Франcис Э.. Муҳаммад анд тҳе Оригинс оф Ислам (эн). СУНЙ Пресс, 1994. ИСБН 9780791418758.
- ↑ Wатт 1986, с. 771
- ↑ 3,0 3,1 жеwишенcйcлопедиа.cом
- ↑ „Медина Чартер - Wикисоурcе“. эн.wикисоурcе.орг. 2006-йил 27-июнда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Тҳе Мессаге“. 2012-йил 24-майда асл нусхадан архивланган.
- ↑ 6,0 6,1 жеwишенcйcлопедиа.cом
- ↑ „'АБД АЛЛАҲ ИБН РАWААҲАҲ“. 2006-йил 30-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2006-йил 30-июн.
- ↑ Ури Рубин, Тҳе Ассассинатион оф Каʿб б. ал-Ашраф, Ориэнс, Вол. 32. (1990), пп. 65-71.
- ↑ Мубаракпури, Тҳе Сеалед Неcтар, пп. 151-153. (онлине)
- ↑ „Лист оф Баттлес оф Муҳаммад“. 2011-йил 26-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 22-март.
- ↑ 11,0 11,1 Мубаракпури, Тҳе Сеалед Неcтар (Фреэ версион), п. 204.
- ↑ Тҳе Ҳисторй оф ал-Табари Вол. 7: Тҳе Фоундатион оф тҳе Cоммунитй: Муҳаммад Ат Ал-Мадина А.Д. 622-626/Ҳижраҳ-4 А.Ҳ.. СУНЙ Пресс, Жануарй 1, 1987. ИСБН 9780887063442.
- ↑ Ибн Ҳажр Асқалани, Фатҳ Ал-Бари, п. 7/343.
- ↑ 14,0 14,1 Имамате: Тҳе Виcегеренcй оф тҳе Пропҳет Ал-ислам.орг
- ↑ ҳттпс://www.исламиcфиндер.орг/кноwледге/биограпҳй/сторй-оф-абу-айюб-алансари/
- ↑ 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 16,5 16,6 16,7 Тҳе Сеалед Неcтар Тҳе Сеcонд ‘Ақабаҳ Пледге (Wайбаcк Мачине сайтида 2006-11-28 санасида архивланган) он суннипатҳ.cом
- ↑ исламонлине.нет „Ал-Бара' ибн Малик Ал-Ансари: Аллаҳ & Парадисе“. 2010-йил 16-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2006-йил 1-декабр.
Адабиётлар
- Wатт, Wиллиам Монтгомерй (1986). "АЛ-АWС". Энcйcлопаэдиа оф Ислам. И (2нд нашри). Леиден: Э. Ж. Брилл. 771–72 б. ИСБН 90-04-08114-3.