Баритон саксофон – саксафон оиласига мансуб бўлиб, энг йирик мусиқа асбоблардан бири саналади. У контрабас ва субконтрабас саксафонларидан кейин иккинчи ўринда туради. Кўпинча академик мусиқа, жазда, асосан марш ҳарбий мусиқасида қўлланади.

Баритон-саксафон
Тури

қамишдан ясалган ёғоч нафасли
Ўхшаш асбоблар

Гобой, Кларнет

Бу мусиқа асбоби 1846-йилда Адолф Сакс томонидан кашф қилинган.

Овоз ва созлаш

Баритон-саксофони қалин, шовқинли товушга эга. Унинг диапазони тахминан 2,5 октава[1], созланиши – ми-бемол. Юқори пардаларда чолғу сиқилган товуш чиқаради, энг юқори сифатли эса ўрта ва пастки пардаларда содир бўлади. Оркестр ва ансамблларда, қоидага кўра, у бас қисмларини ижроси учун ишлатилади, лекин бу мусиқа чолғуси яккахон ижрога мўлжалланган, шу боис баъзи саксофончилар уни бошқа мусиқа асбобларидан афзал кўришади[2].

Баритон саксафон бир неча қисмлардан иборат:

  • раструб;
  • рамка;
  • эска.

Оғиз бўшлиғи эскага ўрнатилади, унга лигатуре ёрдамида тилча бириктирилади. Мазкур мусиқа асбоб одатий тугмалардан ташқари, энг паст ноталарни чалиш учун бироз очиладиган махсус катта тугмалар ҳам мавжуд[1]. Сиртида бош бармоғи ва асбобнинг оғирлигини қўллаб-қувватлайдиган камар ҳалқаси мавжуд.

Ижро этиш

Мумтоз мусиқада

Баритон-саксафон оркестр ва саксафон квартетидаги стандарт асбобдир.

Баритон-саксафонининг қисмлари қайд этилган машҳур композисиялар:

  • Ричард Страусс – Уй симфонияси ;
  • Бела Барток – „Ёғоч шаҳзода“ балети;
  • Чарлз Ивес – 4-симфония;
  • Жорж Гершwин – Блуз услубидаги Рапсодия
  • Карлхайнц Стокхаузен – "Группен ;
  • Филипп Гласс – Саксафон квартети ва камера оркестри учун консерт.

Жазз мусиқасида

Италия армияси оркестридаги баритон саксофончиси

Баритон-саксафон одатда жазда машҳур бўлиб, у катта гуруҳнинг стандарт таркибида мавжуд (1940-йилларга қадар бас-саксафондан ҳам фаол фойдаланилган). Баритон-саксафонини асосий асбоб сифатида ишлатган жаз пионерлардан бири Дюк Эллингтоннинг катта гуруҳ аъзоси Гарри Кирни эди. Энг машҳур жаз баритон-саксофончиси Герри Муллиган бўлган.

Машҳур баритон-саксофончилар:

  • Жон Серман ;
  • Сесил Пайн ;
  • Пеппер Адамс ;
  • Скотт Робинсон ;
  • Жеймс Картер ;
  • Сергей Халов ;
  • Жо Темперли ;
  • Ронни Кубер .

Россиялик баритон-саксофончилари орасида жаз камера оркестрининг яккахони О.Лундстрем Роман Секачев, Ленинград гуруҳидан Алексей Канев,Александр Метлов ва Елена Филипповалар бор .

Нигериялик мусиқачи Фела Кути гуруҳида икки баритон-саксафончи ижро этади.

Лео Пеллегрино Тоо Манй Зооз мусиқий гуруҳида баритон-саксафонида чалади, бу ўз услубини "Брасс ҳоусе " (экспериментал жаз) деб номлайди.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Строение Баритон-саксофона“ (ру). нервмусиc.ру. 2016-йил 7-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 7-март.
  2. ↑ „Виды саксофонов“ (ру). жазз.ру. 2016-йил 8-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 7-март.

Ҳаволалар