Barselona
Барселона - Испаниядаги шаҳар бўлиб расмий тили "Каталон" ва "Испан " тили ҳисобланади. Каталония автоном вилоятининг маркази ва Барселона провинсиясининг марказидир. Испаниянинг энг катта саноат ишлаб чиқариш шаҳри ҳисобланади. Европанинг энг машҳур туризм масканларидан биридир. Барселонада 1 608 680 киши истиқомат қилмоқда. Аҳолисининг сони бўйича Испанияда Мадриддан кейин иккинчи, Европа Иттифоқида эса ўнинчи ўринни банд қилади. 1992-йилда Барселона Ёзги Олимпия ўйинларига мезбонлик қилган. 2004-йилда Барселонада 2004-йилги Жаҳон маданий форуми бо'либ ўтди ва 2010-йил март ойида Барселона Ўрта ер денгизи иттифоқининг пойтахти бўлди, унга 43 та мамлакат кирди. 2013-йилда Барселонада сув спорти бўйича жаҳон чемпионати бўлиб ўтди.
Барселона Барcелона | |
|---|---|
| вилоят аҳамиятига эга шаҳар | |
|
| |
| 41°23′0″Н 2°11′0″Э / 41.38333°Н 2.18333°Э | |
| Мамлакат | Испания |
| автаном республика | Каталония |
| Ҳукумат | |
| • Алкалд (Мер) | Ада Колау |
| Майдон | 1,004 км2 (388 кв ми) |
| Маркази баландлиги | 15 м |
| Расмий тил(лар)и | испан, каталон |
| Аҳолиси (2016) |
1 608 680 [1] |
| Зичлиги | 16095 киши/км2 |
| Вақт минтақаси | УТC+1 |
| Телефон коди | +34 93 |
| Почта индекс(лар)и | 08001-08080 |
| Автомобил коди | Б |
|
| |
Географияси
Барселона Пиреней яриморолининг шимоли-шарқида, Ўрта ер денгизи соҳилида кенглиги 5 км бо'лган платосида жойлашган бўлиб, жанубдан чегаралари Коллсерола тоғ тизмаси (Каталон тили Cоллсерола) ва Лобрегат дарёси, шимолда Бесос дарёси ҳисобланади. Пириней шаҳардан тахминан 120 км шимолда жойлашган. Коллсероланинг қирғоқ тоғлари шаҳарнинг бироз юмалоқ чегараларини яратади. Энг баланд жой - Тибидабо тоғи. Унинг баландлиги 512 метр бўлиб, ундан баландроқ бўлган колсерсер минораси, баландлиги 288 метр бўлиб, узоқ масофадан кўриниб туради. Шаҳарнинг энг баланд жойи Мантҳ Табер Ҳилл. Шимолда, шаҳар Санта Колома де Граманет ва Сант'Андриа де Бесос шаҳарлари, жанубда Ҳоспиталет де Ллобрегат ва Эсплугес де Ллобрегат билан чегарадош, жануби-шарқда шаҳар Ўрта ер денгизи ва ғарбда жойлашган Сант Cугат дел Валлес ва Cерданёла дел Валлес аҳоли пунктлари мавжуд.
Иқлими

Барселонанинг иқлими Ўрта ер денгизи, қиши юмшоқ, қуруқ ва ёзи иссиқ. Энг совуқ ойлар - январ ва феврал (ўртача ҳарорат +10 ° C атрофида), энг иссиқ ойлар - июл ва август (ўртача ҳарорат +25 ° C атрофида). Ёғингарчиликнинг энг кўп миқдори октабрда (тахминан 90 мм); энг кичиги - июлда (тахминан 20 мм).
Аҳолиси
Барселона шаҳар кенгашининг ма'лумотларига кўра, 2005 йил 1 январ ҳолатига кўра шаҳар аҳолиси 1593,075 кишини, катта Барселона аҳолиси 5,292,354 кишини (2006-йил) ташкил қилди. Аҳоли зичлиги ҳар квадрат километрга 15,779 киши. Аҳолининг 95 фоизи каталон тилини тушунишади, аҳолининг 76,4 фоизи бу тилда гапиради, аҳолининг 75 фоизи каталан тилини ўқийди ва 47 фоизи хатга эгалар.
Аҳолининг 13,8 фоизи (219 941 киши) (сони бўйича) иммигрант ҳисобланиб, Эквадор, Перу, Марокаш, Колумбия, Аргентина, Покистон, Хитой ва Боливиядан кўчиб келган.
Аҳолининг асосий қисми католиклар (шаҳарда 208 та ибодатхоналар мавжуд). Шаҳарда бир нечта хушхабарчилар, Иэгова гувоҳлари ва Буддистлар бор.
Тарихи
Антик давр тарихи
"Барселона" нинг ташкил топиши ҳақида икки хил афсона мавжуд. Биринчиси шаҳарнинг пойдеворини Юнон афсоналарининг қаҳрамони Геркулесга Рим ташкил этилишидан 400 йил олдин, сўнгра милоддан аввалги ИИИ асрда асос солади. Кейинги афсона Ганнибал ўз отасининг шарафига Барсино деб атаган деб ҳисоблашади. Барселона қал'аси В асрда Вестготлар келишидан олдин шаклланган.
Ўрта асрлар тарихи

В аср бошларида Барселона Вестготлар томонидан босиб олинади. Қирол Атаулф қисқа вақт ичида пойтахтини шу ерга кўчиради.
511-йилда Барселона яқинида Вестготлар ва Остготлар ўртасида жанг бўлиб ўтди ва бу Дюк Ибба қўмондонлиги остида Остгот қўшинларининг ғалабаси билан якунланди.
ВИИИ асрнинг бошларида шаҳар Маврлар томонидан босиб олинган. Вестготлар билан арабларнинг ҳал қилувчи жанги Мадина-Сидония кичик шаҳри яқинида бо'либ о'тди. Жангнинг аниқ жойи нома'лум, аммо улар кичик Гваделете дарёсида жанг қилган деб ҳисобланади. Жанг ҳақида хабарлар жуда кам.
Араб манбаларининг та'кидлашича, жанг 711-йил 19-июлда бўлиб ўтган ва 754-йилномасида Вестгот армияси сафларидаги келишмовчилик, Витицанинг ўғли Ахиллес тарафдорлари юз о'гириб, қочиб кетганда, мусулмонларга ғалаба қозонишларига имкон берган. Тафсилотларни аниқлай олмаймиз, аммо асосий фикр аниқ: Тариқ ва унинг одамлари Вестгот армиясини қаттиқ мағлубиятга учратишди, қирол о'лдирилди ва қолганлари ноаниқ парвозга айланди. Толедо ва Кордова қулагандан сўнг, ҳозирги Португалия ва Каталониянинг катта қисми мусулмонлар томонидан бошқарилган, аммо бу истило жараёни ва шароитлари ҳақида ма'лумот жуда кам. Фатҳ жуда ажойиб муваффақиятли бўлга эди. Босқини бошланганидан кейинги беш йил ичида деярли Иберия ярим ороли мусулмон қўшинлари назорати остида бўлиб, ал-Андалус вилоятининг марказига айланди.